กลุ่มปตท. ผลัดใบรับโจทย์หิน! 'พลังงาน' โลกผันผวน-วิกฤติภูมิรัฐศาสตร์

การเปลี่ยนแปลงผู้นำสูงสุดของกลุ่มบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ในครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางพายุทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายปี โดยดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. ต้องแบกรับ 2 บทบาทสำคัญ คือการเป็นรัฐวิสาหกิจที่สร้างความมั่นคงพลังงาน และการเป็นบริษัทจดทะเบียนที่ต้องสร้างกำไรให้ผู้ถือหุ้น แม้ในครึ่งแรกของปี 2569 ปตท. จะทำกำไรสุทธิได้ถึง 78,263 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 74% แต่ความท้าทายจากราคาพลังงานที่ผันผวนและนโยบายภาษีของสหรัฐฯ ทำให้องค์กรต้องปรับตัวอย่างหนัก

"คณิตา" นำทัพ ปตท.สผ. ลุยความมั่นคงก๊าซ 3 แนวหลัก

สำหรับความเคลื่อนไหวที่สำคัญที่สุดคือการแต่งตั้งนางสาวคณิตา ฐณิตา ศาศวัตายุ ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการ ปตท.สผ. มีผลวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ถือเป็น CEO หญิงคนแรก ในประวัติศาสตร์ของบริษัท โดยเธอมีภารกิจหลักในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ 3 Gas Corridors (อ่าวไทย, เมียนมา และพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย) เพื่อลดผลกระทบจากราคาพลังงานโลก

ทั้งนี้ คณิตาถูกยกย่องในฐานะผู้ที่มีบทบาทสำคัญในโครงการ Carbon Capture and Storage (CCS) แห่งแรกของไทยในแหล่งก๊าซอาทิตย์ ซึ่งเป็นหัวใจของการมุ่งสู่ Net Zero ในปี 2593 ภายใต้วิสัยทัศน์การบริหาร 3 ด้านคือ HPO (องค์กรสมรรถนะสูง), GRC (ธรรมาภิบาลและการบริหารความเสี่ยง) และ SVC (การสร้างคุณค่าที่ยั่งยืน) เพื่อให้องค์กรเติบโตได้แม้ในภาวะความไม่แน่นอนของโลกสูง

“ดร.คงกระพัน” เร่งเครื่อง Asset Monetization ก่อนเกษียณ

ในส่วนของ ปตท. แม่ โดยดร.คงกระพัน ซึ่งจะเกษียณอายุในช่วงเดือนเมษายน 2570 กำลังเร่งผลักดันกลยุทธ์ Asset Monetization เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้สินทรัพย์ โดยได้มอบหมายให้ PTT Tank เป็นโครงสร้างพื้นฐานหลัก (Infrastructure Flagship) ของกลุ่ม ในการเข้าบริหารจัดการท่าเทียบเรือและถังเก็บผลิตภัณฑ์จากบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC และ บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) หรือ TOP มูลค่าโครงการรวมกว่า 4.7 หมื่นล้านบาท

นอกจากนี้ ยังต้องจับตาการสรุปดีลพันธมิตรร่วมทุนระดับโลกอย่าง ADNOC ยักษ์ใหญ่จากอาบูดาบี ที่มีกระแสข่าวว่าจะเข้ามาเสริมแกร่งในธุรกิจโรงกลั่น (TOP, IRPC, PTTGC) ทั้งในด้านวัตถุดิบและตลาดรองรับ ซึ่ง ดร.คงกระพัน ตั้งเป้าสรุปให้ได้ภายในปี 2569 เพื่อสร้างเสถียรภาพระยะยาวให้กลุ่มธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่นที่กำลังเผชิญช่วงขาลง รวมถึงการปรับพอร์ตธุรกิจ Life Science โดยให้ Lotus Pharmaceutical เข้าซื้อหุ้น Alvogen US เพื่อขยายตลาดยาเฉพาะทางในสหรัฐฯ

OR จุดเปลี่ยนผู้นำ สานต่อ "Lifestyle & Mobility"

ด้าน บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จำกัด (มหาชน) หรือ OR กำลังเริ่มกระบวนการสรรหาซีอีโอคนใหม่แทน ม.ล.ปีกทอง ทองใหญ่ ที่จะเกษียณอายุในช่วงต้นปี 2570 โดยกำหนดคุณสมบัติผู้สมัครต้องมีอายุไม่เกิน 58 ปี เพื่อเข้ามาสานต่อวิสัยทัศน์การเปลี่ยนผ่านจาก "ค้าปลีกน้ำมัน" สู่ "Mobility & Lifestyle Ecosystem"

ปัจจุบัน OR ภายใต้การนำของ ม.ล.ปีกทอง ได้วางรากฐานการเติบโตที่สมดุลผ่านเครือข่ายสถานี PTT Station กว่า 2,400 สาขา และการขยาย EV Station PluZ กว่า 1,300 สถานีทั่วประเทศ โดยมุ่งเน้นการสร้างรายได้หมุนเวียนในชุมชนผ่านโครงการ “ไทยเด็ด” และธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม (F&B) เพื่อสร้างความยั่งยืนตามเป้าหมาย OR 2030 Goals

สคร. จ่อขยับอายุเกษียณ 65 ปี ทางออกวิกฤตสมองไหล?

ประเด็นที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างผู้นำในกลุ่ม ปตท. คือข้อเสนอจากสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) ที่เตรียมเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) ปรับปรุงพ.ร.บ.คุณสมบัติรัฐวิสาหกิจ ในรูปแบบ "Quick Win" เพื่อขยายอายุเกษียณของ CEO จาก 60 ปี เป็น 65 ปี และบอร์ดจาก 65 ปี เป็น 70 ปี เพื่อดึงผู้ทรงคุณวุฒิที่มีศักยภาพให้อยู่ขับเคลื่อนองค์กรต่อ

มาตรการนี้จะมีการเพิ่มความเข้มงวดด้านการตรวจสุขภาพประจำปีและการเว้นวรรค 2 ปีสำหรับผู้บริหารที่จะกลับมาเป็นบอร์ด เพื่อป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน หากกฎหมายนี้มีผลบังคับใช้ได้ทัน อาจส่งผลต่อการพิจารณาวาระการดำรงตำแหน่งของผู้นำกลุ่ม ปตท. ในอนาคตที่ต้องรับมือกับความท้าทายระดับโลกอย่างต่อเนื่อง

การผลัดใบของกลุ่ม ปตท. ครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวบุคคล แต่เป็นการปรับทัพเชิงกลยุทธ์เพื่อรับมือกับ "โลกยุคใหม่" ที่เต็มไปด้วยความผันผวน ทั้งการหาพันธมิตรตะวันออกกลางเพื่อความอยู่รอดของปิโตรเคมี การขยายพอร์ตธุรกิจสีเขียวของ ปตท.สผ. และการยกระดับค้าปลีกของ OR สู่ไลฟ์สไตล์ดิจิทัล โดยมีเป้าหมายสุดท้ายคือความแข็งแรงร่วมกับสังคมไทยและเติบโตในระดับโลกอย่างยั่งยืน