ปิดช่องโหว่ 'Data Center' ความเห็นแยก 2 ฝ่าย ‘หนุน-ค้าน’

“กรุงเทพธุรกิจ” ได้ติดตามการพัฒนาโครงการ Data Center เกิดความเห็น 2 ฝ่าย ทั้งเห็นด้วย และไม่เห็นด้วย รวมทั้งภายหลังมีข้อร้องเรียน และข้อกังวลเกี่ยวกับการก่อสร้างเพิ่มขึ้น โดยสถานการณ์ปัจจุบันทำให้ภาครัฐเร่งวางกติกาการอนุมัติ และกำกับ Data Center

รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซนเตอร์ เพื่อมาวางกติกาควบคุมการลงทุนหลังจากที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) หยุดอนุมัติส่งเสริมการลงทุนโครงการใหม่ตั้งแต่เดือนเม.ย.2569 โดยโครงการที่กำลังลงทุนเป็นโครงการที่อนุมัติส่งเสริมการลงทุนก่อนหน้านี้

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซนเตอร์ นัดประชุมวันที่ 4 ก.ย.2569 เป็นครั้งแรกเพื่อพิจารณาแนวทางการกำกับดูแลหลังพบผู้ประกอบการบางรายอาศัยช่องโหว่กฎหมายที่ขาดความเข้มงวดมาดำเนินกิจการไม่ถูกต้อง

สำหรับการประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมจากหลายฝ่าย ได้แก่ นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมผู้แทนจากกระทรวงพลังงาน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

นายเอกนิติ กล่าวว่า การกำกับดูแล Data Center ปัจจุบันขาดการบูรณาการ ดังนั้นคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซนเตอร์ จะเป็นตัวกลางเชื่อมโยงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด

ทั้งนี้ แนวทางขับเคลื่อนสำคัญจะการตรวจสอบ และบังคับใช้กฎหมายที่มีเคร่งครัด ควบคู่การวางนโยบายที่ต้องคำนึงผลกระทบมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพิจารณาให้แรงจูงใจ และแนวทางที่ไทยจะได้ประโยชน์สูงสุด

BOI งดอนุมัติโครงการใหม่ตั้งแต่ เม.ย.

ในมิติของการส่งเสริมการลงทุนที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ดูแลอยู่นั้น ได้มีคำสั่งให้หยุดรับการอนุมัติโครงการใหม่ไป ตั้งแต่ตนเข้ามารับตำแหน่งในช่วงเดือนเม.ย. ที่ผ่านมา ดังนั้น โครงการที่เห็นในปัจจุบันเป็นโครงการเก่าสะสมมาแต่เดิม

“Data Center ที่เปิดดำเนินการ และผ่านการอนุมัติจาก BOI มีไม่มาก แต่ส่วนใหญ่เลือกใช้ช่องโหว่จากการไม่มีการกำกับดูแลจัดตั้ง โดยหลังจากนี้คณะกรรมการ จะเร่งตรวจสอบ และจัดระเบียบการทำงานร่วมกับกระทรวงพลังงาน”

ส่วนปัญหา Data Center ในเขตเมืองที่ขออนุญาตก่อสร้างเป็นคลังสินค้าจะพิจารณาเป็นรายกรณี ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่เชิญผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มาร่วมหารือ และหากตรวจสอบพบทำผิดกฎหมายจะดำเนินคดี และจัดการตามขั้นตอน

ไทยไม่มีกฎหมายกำกับดูแลโดยเฉพาะ

แหล่งข่าวจากสำนักงานกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กล่าวว่า ปัจจุบันไม่มีกฎหมายกำกับกิจการดังกล่าวครอบคลุมทุกมิติตั้งแต่การก่อสร้างอาคาร การใช้ไฟฟ้า การประกอบกิจการโรงงาน การส่งเสริมการลงทุน ระบบสื่อสารและการรับส่งข้อมูล

ทั้งนี้แม้ Data Center จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ไม่มีอำนาจให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กำกับดูแลทั้งหมดทั้งในมิติระบบสื่อสาร และการรับส่งข้อมูล ขณะที่องค์ประกอบอื่นของ Data Center อยู่หน่วยงานอื่น เช่น การขอใบอนุญาตก่อสร้าง การขอรับส่งเสริมการลงทุน

นอกจากนี้ กสทช.ออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมสำหรับบริการ Data Center ในส่วนเข้าข่ายกิจการโทรคมนาคมถึงวันที่ 27 ก.ค.2569 มีผู้รับใบอนุญาต 26 ราย แบ่งเป็นใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 1 จำนวน 23 ราย และแบบที่ 3 จำนวน 3 ราย

ดังนั้น Data Center แต่ละมีชุดการอนุญาตต่างกันขึ้นกับรูปแบบ ขนาด และกิจกรรมของแต่ละโครงการ บางแห่งอาจเกี่ยวข้องทั้งการขอใช้ไฟฟ้า การส่งเสริมการลงทุน และใบอนุญาตจาก กสทช. ขณะที่บางแห่งอาจไม่เข้าข่ายต้องขอใบอนุญาตบางประเภท ซึ่งทำให้ไม่สามารถใช้ใบอนุญาตใดเป็นตัวชี้วัดว่าได้รับอนุญาตครบถ้วนทุกมิติหรือไม่

“ณรงค์ชัย” ชี้ยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน

ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ และประธานคณะกรรมการและกรรมการอิสระ บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน จำกัด (มหาชน) กล่าวกับ “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า ทิศทางเศรษฐกิจ และโอกาสยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ซึ่งทั่วโลกให้ความสำคัญกับ Data Center ที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสุดสำหรับอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ซึ่งไทยได้รับความสนใจจากนักลงทุนมาก

ทั้งนี้ ไทยควรสนับสนุนการเข้ามาของ Data Center เต็มที่เพราะหากไม่คว้าโอกาสนี้ไว้จะทำให้การลงทุนย้ายไปที่อื่น และทำให้ไทยเสียโอกาสครอบครองโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

สำหรับประโยชน์ทางตรงสำคัญเป็นการสนับสนุนอุตสาหกรรมพลังงาน โดยเฉพาะความต้องการพลังงานสะอาดปริมาณสูงมาก ซึ่งช่วยให้อุตสาหกรรมพลังงานเติบโต และต่อยอดอีกมาก

EEC ปั้น Data Center “สนามกีฬาดิจิทัล”

ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) กล่าวว่า โลกอยู่ช่วง Digital Transformation ทำให้ Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสุดของอุตสาหกรรมดิจิทัล โดยเปรียบเสมือนการสร้างสนามกีฬาระดับโลกในไทย เพื่อดึงนักกีฬาระดับโลกหรืออุตสาหกรรมไฮเทคมาใช้พื้นที่เป็นฐานพัฒนาต่อยอด

สำหรับการเข้ามาของ Data Center ไม่ส่งผลดีแค่ภาคดิจิทัล แต่เป็นแรงผลักดันสำคัญให้เกิดการปฏิรูปภาคพลังงาน และสาธารณูปโภคครั้งใหญ่ หรือ Green Transformation เพราะมีความต้องการใช้ไฟฟ้า และน้ำมหาศาล และมีเงื่อนไขความยั่งยืนเข้มงวด

“ปัจจุบันมีการลงทุน Data Center หลายแสนล้านบาท แต่สิ่งที่จะตามมาคือ การลงทุนพลังงานสะอาด และระบบน้ำรีไซเคิลเพื่อป้อนอุตสาหกรรมนี้ ซึ่งคาดว่าจะมีมูลค่าการลงทุนอีกหลักแสนล้านบาท” ดร.จุฬา กล่าว

รวมทั้งได้หารือนักลงทุนรายใหญ่ต้องการความมั่นใจพลังงานสะอาด โดยช่วง 2-3 ปีแรกอาจเริ่มจากฐานเดิมได้ แต่หลังจากนั้นต้องมีทางเลือกพลังงานสะอาดเพื่อตอบโจทย์มาตรฐาน ESG (Environmental, Social, and Governance) เพื่อให้ธุรกิจดำเนินได้ยั่งยืน และเป็นมิตรสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนสมัยใหม่ที่ใช้ระบบอัตโนมัติ

เป้าหมาย 12 ปี พ้นกับดักรายได้ปานกลาง

นอกจากนี้ การมุ่งเน้นอุตสาหกรรมใหม่ (S-Curve) เช่น Data Center และ AI เป็นกุญแจสำคัญทำให้ก้าวสู่ประเทศรายได้สูงใน 12 ปี โดยเฉพาะสร้างงานค่าตอบแทนสูงที่เห็นการเปลี่ยนแปลงใน EEC โดยเฉพาะกลุ่มสายอาชีวะที่ทำงานอุตสาหกรรมเป้าหมาย จากเดิมมีรายได้เริ่มต้น 18,000 บาท ปัจจุบันสูงถึง 30,000-40,000 บาท หรือเพิ่มขึ้น 2-3 เท่า เพราะเป็นอุตสาหกรรมเน้นทักษะสมัยใหม่

“ถ้าเลือกอุตสาหกรรมที่ชี้ชัด และพัฒนาคนให้รองรับอุตสาหกรรมใหม่ได้ รายได้ต่อหัวจะสูงขึ้นจากใน EEC ก่อน และช่วยเฉลี่ยรายได้ทั้งประเทศให้สูงขึ้นตามเป้าหมาย” ดร.จุฬา กล่าว

ปักธง AI Hub หนุนลงทุน Data Center

นางสาวศุธาศินี สมิตร รองเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กล่าวว่า BOI มีความพร้อมขับเคลื่อนการลงทุนตามนโยบาย นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ที่ตั้งมุ่งเป้าให้ไทยยกระดับเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมแห่งอนาคตหลายมิติ

สำหรับยุทธศาสตร์สำคัญของ BOI เร่งสร้างเป้าหมายการลงทุนใหม่ชัดเจนในอุตสาหกรรมอัจฉริยะ เช่น AI Hub, Green Hub และ Financial Hub โดยเฉพาะ AI Hub เป็นหัวใจสำคัญดึงการลงทุน Data Center และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลขั้นสูงมากขึ้น เพื่อรองรับการประมวลผล และการจัดเก็บข้อมูลที่มีแนวโน้มเติบโตก้าวกระโดด

"BOI ไม่มองแค่การให้สิทธิประโยชน์ แต่ทำงานร่วมกับหน่วยงาน และภาคเอกชนเพื่อดูแล Ecosystem การลงทุนทั้งหมด ซึ่งรวมถึงการแก้ไขอุปสรรคที่ทำให้การลงทุนล่าช้าเพื่อให้เงินลงทุนไหลเข้าระบบเศรษฐกิจเร็วขึ้น

งัดมาตรการ “การคลัง” จูงใจทุนโลก

สำหรับการดึงผู้เล่นรายใหญ่ระดับโลกได้เตรียมบูรณาการเครื่องมือสนับสนุนร่วมกับกระทรวงการคลัง ซึ่งจะพิจารณามาตรการสนับสนุนเพิ่ม นอกเหนือสิทธิประโยชน์ทางด้านภาษีของ BOI โดยจะนำเครื่องมือการเงินมาเสริม เช่น เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันกับประเทศดึงบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ

“จะสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เป็นรูปธรรม และการดูแลระบบนิเวศเพื่อเร่งรัดการลงทุนให้เกิดเร็วขึ้น โดยมีการสนับสนุนทั้งจาก BOI และกระทรวงการคลัง” นางสาวศุธาศินี กล่าว

Data Center แลกด้วยทรัพยากรสูง

ผศ.ดร.เกษรา ธัญลักษณ์ภาคย์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท เสนาดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ภาพรวมเศรษฐกิจ และทิศทางการลงทุนใหม่ของไทย โดยเฉพาะการดึงลงทุน Data Center หากมองเชิง Absolute Term การเข้ามาของ Data Center เป็นเรื่องน่าสนใจ แต่หากมองเชิงเปรียบเทียบเห็นว่ารัฐบาลต้องพิจารณารอบคอบว่าคุ้มค่าหรือไม่

ทั้งนี้ Data Center มีลักษณะใกล้เคียงนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์มองเป็นเรื่องดีเพราะเป็นการบริหารจัดการที่ดินให้เกิดประโยชน์ แต่ธุรกิจประเภทนี้ใช้ทรัพยากรประเทศสูงมาก รวมทั้งการจูงใจลงทุน Data Center เต็มไปด้วยการอุดหนุนหลายรูปแบบจากภาครัฐที่ส่วนหนึ่งเป็นงบประมาณประเทศ

“ต้องคิดเชิงเปรียบเทียบว่าถ้าเงินก้อนเดียวกันนำไปใช้อุดหนุนรูปแบบอื่นจะให้ผลกระทบในเชิงธุรกิจที่มีซัปพลายเชนยาวกว่า Data Center หรือไม่เป็นสิ่งที่อยากฝากรัฐบาลให้พิจารณา” ผศ.ดร.เกษรา กล่าว

 

 

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์