ฟื้น ‘ดิวตี้ฟรีขาเข้า’ ทอท. เล็งหารือ ‘คิงเพาเวอร์’ บริหาร

นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า กรณีสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กระทรวงการคลัง มีแนวคิดให้ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท. นำกิจการร้านค้าปลอดอากร (ดิวตี้ฟรี) กลับมาให้บริการในส่วนของขาเข้าอาคารผู้โดยสาร หลังจากที่มติคณะรัฐมนตรี (ครม.) ให้ยกเลิกบริการดังกล่าวไปเมื่อปี 2567 โดยเบื้องต้นกระทรวงคมนาคมจะเร่งหารือกระทรวงการคลังและ ทอท.

“แนวคิดรื้อฟื้นดิวตี้ฟรีขาเข้า ไม่ได้มุ่งเพียงเรื่องการจำหน่ายสินค้า แต่ต้องการใช้พื้นที่และกิจกรรมภายในสนามบินเพื่อบริหารจัดการผู้โดยสารระหว่างพักคอยในขั้นตอนตรวจคนเข้าเมือง บางช่วงเวลามีเที่ยวบินเดินทางเข้าประเทศพร้อมกันเป็นจำนวนมาก เกิดความหนาแน่นและใช้เวลารอค่อนข้างนาน ดังนั้นการเพิ่มบริการร้านค้า ร้านอาหาร พื้นที่ช็อปปิ้งและการแสดงดนตรี จะเป็นกิจกรรมที่ทำให้ผู้โดยสารเลือกบริการและลดความแออัดได้”

ทั้งนี้ ประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณามีอย่างน้อย 2 ส่วน ได้แก่ การทบทวนมติ ครม. เดิมที่เกี่ยวข้องกับการยกเลิกหรือระงับดิวตี้ฟรีขาเข้า และข้อกฎหมายหรือเงื่อนไขตามสัญญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการเดิม ซึ่งจำเป็นต้องตรวจสอบให้ชัดเจนว่า การยกเลิกบริการดังกล่าวในอดีตเป็นเพียงมาตรการทดลองตามกรอบเวลาที่กำหนดไว้2 ปี หรือเป็นการยกเลิกโดยมีผลผูกพันในระยะยาว และกระบวนการหลังจากนี้จะดำเนินการอย่างไร

“ต้องไปดูข้อกฎหมายและรายละเอียดของมติ ครม.เดิมให้ชัดเจนก่อน เพราะเรื่องนี้เกี่ยวข้องทั้งกับมติ ครม.เดิมและสัญญาที่ทำไว้ หากเป็นเพียงการทดลองยกเลิกบริการเพียง 2 ปี ก็ต้องพิจารณาว่าหลังครบระยะเวลาทดลองแล้วสามารถทบทวนและดำเนินการต่อในรูปแบบใดได้บ้าง”

นางสาวปวีณา จริยฐิติพงศ์ กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท. กล่าวว่า ปัจจุบัน ทอท.อยู่ระหว่างศึกษาและจัดทำข้อเสนอเพื่อขอให้บริการดิวตี้ฟรีขาเข้ากลับมาบริการอีกครั้ง หลังจากยกเลิกไปตั้งแต่วันที่ 1 ส.ค.2567 ซึ่งเหตุผลของการยกเลิกในขณะนั้นเพื่อส่งเสริมให้ผู้โดยสารที่เดินทางเข้าไทยหันมาซื้อสินค้าในประเทศ และสร้างการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ดี หลังยกเลิกบริการดิวตี้ฟรีขาเข้าทอท.ได้รับความคิดเห็นและข้อร้องเรียนจากผู้โดยสารอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะความต้องการให้ดิวตี้ฟรีขาเข้ากลับมาเปิดบริการอีกครั้ง ขณะที่ผลสำรวจความพึงพอใจและการประเมินระดับการให้บริการ พบว่าการขาดบริการบางประเภทที่ผู้โดยสารคาดหวัง ส่งผลต่อระดับการให้บริการของสนามบินเมื่อเทียบกับมาตรฐานสนามบินชั้นนำของโลก รวมถึงกระทบต่อรายได้ของ ทอท.ด้วย

“จากการยกเลิกดิวตี้ฟรีขาเข้า พบว่าผู้โดยสารบางส่วนซื้อสินค้าจากประเทศต้นทางก่อนเดินทางกลับไทย ทำให้เม็ดเงินบางส่วนไหลออกไปต่างประเทศ แทนที่จะเกิดการใช้จ่ายภายในประเทศ จึงเห็นว่าการนำดิวตี้ฟรีขาเข้ากลับมาพิจารณาอีกครั้ง นอกจากช่วยเพิ่มรายได้แล้ว ยังเป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับประสบการณ์ผู้โดยสารและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของท่าอากาศยานไทย”

นางสาวปวีณา กล่าวต่อว่า ที่ผ่านมา ทอท.ทำหนังสือถึง สศค.หลายฉบับ เพื่อเสนอแนวทางและขอให้พิจารณาการนำบริการดิวตี้ฟรีขาเข้ากลับมา โดยล่าสุดได้ทำหนังสือไปเมื่อวันที่ 14 ส.ค. 2569 ส่วนจะเสนอให้ ครม.พิจารณาหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับอำนาจและดุลยพินิจของ สศค.และกระทรวงการคลัง

สำหรับรูปแบบที่ ทอท.อยู่ระหว่างศึกษามี 2 แนวทาง ได้แก่ Pick-up Counter สำหรับผู้โดยสารที่สั่งซื้อสินค้าล่วงหน้าและมารับสินค้าที่สนามบิน และรูปแบบร้านดิวตี้ฟรีขาเข้าที่ผู้โดยสารสามารถเดินเข้าร้านและเลือกซื้อสินค้าได้ทันที โดย Pick-up Counter เป็นบริการที่สนามบินหลายแห่งทั่วโลกมีให้บริการ แต่ท่าอากาศยานของไทยยังไม่มี จึงเป็นอีกทางเลือกที่ ทอท.ต้องการนำมาพิจารณาเพื่อเพิ่มความสะดวกให้ผู้โดยสาร

อย่างไรก็ตาม หากได้รับอนุมัติให้กลับมาเปิดบริการ รูปแบบอาจไม่เหมือนเดิมทั้งหมด เนื่องจากหลังยกเลิกดิวตี้ฟรีขาเข้า ทอท.ได้นำพื้นที่บางส่วนไปใช้ประโยชน์ด้านอื่นแล้ว จึงต้องพิจารณาการจัดสรรพื้นที่และรูปแบบการให้บริการให้เหมาะสมกับสภาพปัจจุบัน 

ส่วนสิทธิของผู้ประกอบการดิวตี้ฟรีขาเข้าตามสัญญาเดิมยังคงอยู่ การหยุดหรือยกเลิกการให้บริการที่ผ่านมาไม่ได้ทำให้สิทธิดังกล่าวสิ้นสุดลง หากภาครัฐเห็นชอบให้กลับมาเปิดบริการ ทอท.สามารถหารือกับผู้ได้รับสิทธิเดิมเพื่อกำหนดแนวทางกลับมาให้บริการได้ โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นสิทธิใหม่ทั้งหมด

ทั้งนี้ การยกเลิกครั้งก่อนอาจทำให้ผู้ประกอบการมีต้นทุนจากการรื้อร้านและสินค้าคงเหลือ ทอท.จึงต้องหารือถึงรูปแบบการดำเนินงานที่เหมาะสม โดยคำนึงถึงประโยชน์และการอำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารเป็นหลัก

สำหรับค่าตอบแทน ทอท.ยืนยันว่าไม่ได้จ่ายเงินชดเชยหรือค่าเสียหายให้ผู้ประกอบการโดยตรงจากการยกเลิกดิวตี้ฟรีขาเข้า แต่เมื่อรูปแบบการประกอบกิจการและการใช้พื้นที่เปลี่ยนแปลงไป จึงมีการคำนวณค่าตอบแทนใหม่ให้สอดคล้องกับเงื่อนไขและบริบทของสัญญา ซึ่งถือเป็นการบริหารสัญญาตามปกติของ ทอท.