สุริยะ เดินหน้าขับเคลื่อนนวัตกรรม Agri-Map บูรณาการปรับพื้นที่ไม่เหมาะสมกว่า 1.18 ล้านไร่ เปลี่ยนนาข้าวเชิงเดี่ยวสู่เกษตรผสมผสาน ดันรายได้สุทธิเกษตรกรพุ่ง 300% ช่วยรัฐเซฟงบเยียวยากว่า 4.3 พันล้าน
นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า กระทรวงฯ ให้ความสำคัญกับการยกระดับภาคการเกษตรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง ทั้งการใช้ที่ดินไม่เหมาะสม ต้นทุนการผลิตสูง และปัญหาผลผลิตล้นตลาดในบางช่วง โดยมุ่งเน้นการวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับศักยภาพ ของพื้นที่และความต้องการของตลาด ภายใต้แนวคิด “เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนเกษตรกรไทย” โดย Agri-Map ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในวิเคราะห์ และวางแผนการใช้ที่ดิน โดยบูรณาการข้อมูลด้านดิน น้ำ พืช เศรษฐกิจ และสังคม จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของเกษตรกรและภาครัฐ ช่วยวางแผนการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความต้องการของตลาด ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างรายได้อย่างมั่นคงในระยะยาว
นางสาวสุมิตรา วัฒนา อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวว่า กรมพัฒนาที่ดิน มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการปรับเปลี่ยนพื้นที่ไม่เหมาะสมตาม Agri-Map โดยเฉพาะพื้นที่ปลูกข้าวที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากร โดยได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรปรับรูปแบบการผลิตไปสู่ระบบเกษตรผสมผสาน ผ่านการดำเนินงานตาม 6 มาตรการหลัก ได้แก่ การปรับโครงสร้างพื้นที่ให้เหมาะสม, การสร้างแหล่งน้ำในไร่นา, การส่งเสริมการปรับปรุงบำรุงดิน, การส่งเสริมแนวทางเกษตรปลอดภัย, การสร้างการรับรู้และความเข้าใจด้านการบริหารจัดการพื้นที่และการผลิต ตลอดจนการสร้างเครือข่ายกลุ่มเกษตรกรผู้ปรับเปลี่ยนการผลิต
ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี 2560 กรมพัฒนาที่ดินสามารถดำเนินการปรับเปลี่ยนพื้นที่เกษตรไม่เหมาะสมได้แล้วกว่า 733,283 ไร่ มีเกษตรกรได้รับประโยชน์กว่า 81,355 ราย โดยบูรณาการร่วมกัน 10 หน่วยงาน รวมปรับเปลี่ยนฯ ในภาพรวมกระทรวงฯ กว่า 1,184,933 ไร่ เกษตรกรได้รับประโยชน์กว่า 164,359 ราย ช่วยลดพื้นที่ไม่เหมาะสมทั้งประเทศลงได้ประมาณร้อยละ 1.5 ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 4,265.88 บาทต่อไร่ หรือประมาณ 44,535.65 บาทต่อครัวเรือน เพิ่มขึ้นร้อยละ 50-300 พร้อมทั้งช่วยลดงบประมาณภาครัฐในการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวได้กว่า 4,366.41 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 70.47 ความสำเร็จดังกล่าว ส่งผลให้กรมพัฒนาที่ดินได้รับ “รางวัลเกียรติยศเลิศรัฐ ประจำปี 2568” ในมิติการสร้างคุณค่าต่อสังคมและประเทศ
ตัวอย่างพื้นที่ต้นแบบที่จังหวัดสกลนคร ของนางประกายแก้ว แก้วดี หมู่ 10 ตำบลหนองลาด อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร เกษตรกรปรับจากทำนาเชิงเดี่ยวสู่เกษตรผสมผสาน จากเดิมขาดทุนกว่า 49,000 บาทต่อปี พลิกเป็นรายได้สุทธิกว่า 213,000 บาทต่อปี ช่วยลดต้นทุน มีรายได้หมุนเวียนตลอดปี มีเงินออม ลดหนี้สิน และมีความมั่นคงในอาชีพมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยกระจายความเสี่ยงจากราคาผลผลิตและภัยธรรมชาติ ส่งผลให้คุณภาพชีวิตและความเข้มแข็งของชุมชนดีขึ้น
" ในอนาคตจะมุ่งพัฒนา Agri-Map สู่ “เครื่องมือช่วยตัดสินใจอัจฉริยะ” เพื่อยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตเกษตรกรอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ เกษตรกรสามารถสอบถามข้อมูลได้ที่สำนักงานพัฒนาที่ดินทั่วประเทศ หรือสายด่วน 1760"
