นายนาวา จันทนสุรคน แกนนำกลุ่ม 10 สมาคมเหล็ก และประธานกิตติมศักดิ์กลุ่มอุตสาหกรรมเหล็ก สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ออกมาแสดงจุดยืนต่อกรณีที่กระทรวงอุตสาหกรรมอนุญาตให้โรงงานเหล็กแห่งหนึ่ง ซึ่งเคยถูกสั่งระงับการดำเนินกิจการ กลับมาเปิดดำเนินการอีกครั้ง ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง และข้อสงสัยของสังคมเกี่ยวกับความโปร่งใสของกระบวนการอนุญาต
นายนาวา ระบุว่า ประเด็นสำคัญที่สังคมตั้งคำถามคือ เหตุใดกระทรวงอุตสาหกรรมจึงไม่เปิดเผยเหตุผลและรายละเอียดของการอนุญาตให้โรงงานกลับมาดำเนินกิจการต่อสาธารณชนตั้งแต่ต้น ทั้งที่เป็นกรณีซึ่งได้รับความสนใจจากประชาชน ภาคอุตสาหกรรม และสื่อมวลชนมาอย่างต่อเนื่อง
แม้ว่าภายหลังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะออกมาชี้แจงภายใต้แรงกดดันจากกระแสสังคมในวงกว้าง แต่กลุ่มอุตสาหกรรมเหล็กเห็นว่า คำชี้แจงดังกล่าวยังไม่เพียงพอที่จะคลี่คลายข้อสงสัยทั้งหมด เนื่องจากยังมีข้อมูลสำคัญอีกหลายด้านที่ควรได้รับการเปิดเผยอย่างครบถ้วน โปร่งใส และตรวจสอบได้
กลุ่ม 10 สมาคมเหล็กจึงเรียกร้องให้หน่วยงานภาครัฐเปิดเผยข้อมูลในประเด็นสำคัญ ดังนี้
ประเด็นแรก คือ การปฏิบัติตามเงื่อนไขและมาตรการที่กำหนดไว้ในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) อย่างครบถ้วน โดยเฉพาะเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการขยายกำลังการผลิต การติดตั้งเครื่องจักร ระบบควบคุมมลพิษ และมาตรการป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ในส่วนนี้ กลุ่มอุตสาหกรรมเหล็กต้องการให้มีการเปิดเผยรายละเอียดว่า โรงงานดังกล่าวมีภาระผูกพันตาม EIA อย่างไรบ้าง ต้องติดตั้งหรือปรับปรุงเครื่องจักร อุปกรณ์การผลิต และระบบควบคุมมลพิษในระดับใด รวมถึงได้ดำเนินการตามข้อกำหนดเหล่านั้นครบถ้วนแล้วหรือไม่
นอกจากนี้ ยังต้องการให้มีการเปิดเผยผลการตรวจสอบของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องก่อนการอนุญาตให้กลับมาเปิดดำเนินกิจการ ว่าได้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงในพื้นที่อย่างไร พบข้อบกพร่องหรือไม่ และมีการแก้ไขครบถ้วนตามเงื่อนไขแล้วหรือยัง
ประเด็นที่สอง คือ การปฏิบัติตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) และข้อกำหนดทางเทคนิคที่เกี่ยวข้อง โดยเรียกร้องให้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการอนุญาต การกำกับดูแล การตรวจประเมิน และการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ของโรงงานดังกล่าวอย่างละเอียด
ทั้งนี้ เพื่อให้สาธารณชนมั่นใจได้ว่าการรับรองมาตรฐานเป็นไปตามหลักวิชาการ กฎเกณฑ์ และข้อบังคับที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด ไม่มีการตีความผ่อนปรน ยกเว้น หรือใช้ดุลพินิจที่อาจก่อให้เกิดข้อครหาในภายหลัง
“หากทุกอย่างถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้ รัฐก็ไม่มีเหตุผลที่จะปิดบังข้อมูล ซึ่งการเปิดเผยข้อเท็จจริงทั้งหมดต่อสาธารณชนจะเป็นแนวทางสำคัญในการฟื้นฟูความเชื่อมั่นต่อหน่วยงานกำกับดูแล และลดข้อกังขาที่กำลังขยายตัวในสังคม"
นายนาวา ยังแสดงความเห็นต่อประเด็นเทคโนโลยีการผลิตเหล็ก โดยระบุว่า ความพยายามอ้างอิงว่าหลายประเทศ โดยเฉพาะประเทศจีน ยังคงใช้เตาหลอมชนิดเหนี่ยวนำ หรือ Induction Furnace (IF) อย่างแพร่หลายนั้น เป็นข้อมูลที่คลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง
เตาหลอมระบบ IF มีข้อจำกัดสำคัญหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นความสามารถในการกำจัดสิ่งเจือปนออกจากน้ำเหล็กที่ทำได้ยาก การควบคุมคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่ไม่สม่ำเสมอ ตลอดจนประเด็นด้านประสิทธิภาพพลังงานและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลจีนจึงได้ดำเนินนโยบายปฏิรูปอุตสาหกรรมเหล็กครั้งใหญ่ และมีคำสั่งยกเลิกการใช้งานเตาหลอมชนิด IF ในอุตสาหกรรมเหล็กมาตั้งแต่ปี 2560 เพื่อยกระดับมาตรฐานการผลิต ควบคุมคุณภาพสินค้า และลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากภาคอุตสาหกรรม
ท่าทีล่าสุดของกลุ่ม 10 สมาคมเหล็กสะท้อนให้เห็นว่า ประเด็นการอนุญาตให้โรงงานเหล็กกลับมาเดินเครื่องยังคงเป็นข้อถกเถียงสำคัญในภาคอุตสาหกรรม และอาจกลายเป็นบททดสอบสำคัญของกระทรวงอุตสาหกรรมในการสร้างความเชื่อมั่นด้านธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และมาตรฐานการกำกับดูแลอุตสาหกรรมไทยในสายตาสาธารณชนต่อไป