กลุ่ม 10 สมาคมผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเหล็กไทย นำโดย นายนาวา จันทนสุรคน นายกกิตติมศักดิ์สมาคมเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย เข้าพบ นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม พร้อมผู้บริหารกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อเสนอแนวทางแก้ไขวิกฤตอุตสาหกรรมเหล็กไทย ท่ามกลางสถานการณ์การนำเข้าเหล็กราคาต่ำที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และปัญหากำลังการผลิตส่วนเกินของตลาดโลกที่กระทบผู้ประกอบการไทยทั้งห่วงโซ่
ทั้งนี้ กลุ่ม 10 สมาคมฯ มีสมาชิกรวมกว่า 510 บริษัท และมีการจ้างงานทางตรงมากกว่า 51,000 คน โดยระบุว่า อุตสาหกรรมเหล็กถือเป็น “กระดูกสันหลัง” ของภาคอุตสาหกรรมไทย เนื่องจากเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุตสาหกรรมก่อสร้าง ยานยนต์ เครื่องจักรกล เครื่องใช้ไฟฟ้า และบรรจุภัณฑ์อาหาร
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันไทยมีความต้องการใช้เหล็กราว 16.5-18 ล้านตันต่อปี แต่การใช้เหล็กที่ผลิตในประเทศมีเพียง 6.5-7 ล้านตันต่อปี ส่งผลให้อัตราการใช้กำลังการผลิตของอุตสาหกรรมเหล็กไทยลดลงเหลือเพียง 27.9% ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่อยู่ระดับ 75%
สำหรับข้อเสนอที่ยื่นต่อกระทรวงอุตสาหกรรม แบ่งเป็น 3 มาตรการหลัก 8 มาตรการย่อย ประกอบด้วย
มาตรการแรก คือ การปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมเหล็ก โดยเสนอให้ห้ามตั้งและขยายกำลังการผลิตในกลุ่มสินค้าที่มีปัญหา Overcapacity เช่น เหล็กแผ่นรีดร้อน เหล็กลวด ท่อเหล็ก เหล็กโครงสร้าง และเหล็กกล้าไร้สนิม พร้อมจำกัดการลงทุนเฉพาะการเพิ่มประสิทธิภาพโดยไม่เพิ่มกำลังผลิต
รวมถึงเสนอควบคุมโรงงานเหล็กเส้นที่ใช้ระบบเตาหลอมเหนี่ยวนำ หรือ Induction Furnace (IF) ให้ผ่านการพิสูจน์เทคโนโลยีและกระบวนการควบคุมคุณภาพต่อสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อป้องกันเหล็กไม่ได้มาตรฐานเข้าสู่ตลาด
ด้าน นายวราวุธ เปิดเผยว่า ได้ลงนามในร่างประกาศห้ามตั้งและขยายกำลังการผลิตในอุตสาหกรรมเหล็กแผ่นรีดร้อนแล้ว เพื่อบรรเทาปัญหากำลังการผลิตส่วนเกินและรักษาเสถียรภาพอุตสาหกรรมเหล็กไทย
พร้อมย้ำว่า กระทรวงอุตสาหกรรมมีนโยบายผลักดันให้โรงงานเหล็กระบบ IF เปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบเตาหลอมอาร์กไฟฟ้า หรือ Electric Arc Furnace (EAF) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่า โดยจะกำหนดกรอบระยะเวลาเปลี่ยนผ่านที่เหมาะสม และจำกัดการใช้เหล็กจากระบบ IF ให้สอดคล้องกับลักษณะการใช้งานเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค
มาตรการที่สอง คือ การส่งเสริมการใช้สินค้าและเหล็กในประเทศ โดยเสนอควบคุมสินค้าโครงสร้างเหล็กสำเร็จรูป เพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงมาตรฐาน รวมถึงผลักดันให้โครงการร่วมลงทุนรัฐและเอกชน (PPP) และโครงการที่ได้รับส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ใช้สินค้า Made in Thailand (MiT) และเหล็กที่ผลิตในประเทศในสัดส่วนที่เหมาะสม
นอกจากนี้ ยังเสนอให้ภาครัฐสนับสนุนมาตรการทางการค้าของกระทรวงพาณิชย์ ทั้งมาตรการตอบโต้การทุ่มตลาด (AD) มาตรการปกป้องการนำเข้าที่เพิ่มขึ้น (SG) และมาตรการป้องกันการหลบเลี่ยงทางการค้า (AC) เพื่อป้องกันการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม
ส่วนมาตรการที่สาม คือ การยกระดับอุตสาหกรรมสู่ Green Steel โดยเสนอให้สนับสนุนฉลากสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรมสีเขียวระดับ 4-5 Plus เพื่อกระตุ้นการลงทุนเทคโนโลยีสะอาด รองรับเป้าหมาย Net Zero ของประเทศ
รวมถึงเสนอให้รัฐสงวนเศษเหล็กไว้ใช้ในประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบสำหรับการผลิตเหล็กคาร์บอนต่ำ และสนับสนุนอุตสาหกรรมจัดการและรีไซเคิลซากยานยนต์ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)
ด้าน นายวราวุธ กล่าวว่า รัฐบาลมีแนวคิดปรับเป้าหมาย Net Zero ของประเทศไทยให้เร็วขึ้น จากเดิมปี 2065 เป็นปี 2050 พร้อมขอให้ผู้ประกอบการเร่งลงทุนเทคโนโลยีสะอาดและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันในอนาคต
นอกจากนี้ ยังได้หารือกับกระทรวงพาณิชย์และเห็นพ้องในหลักการให้ประเทศไทยมีมาตรการสงวนเศษเหล็กไว้ใช้ภายในประเทศมากขึ้น เพื่อลดการพึ่งพาวัตถุดิบนำเข้า และรองรับการผลิตเหล็กคาร์บอนต่ำ ซึ่งเศษเหล็กถือเป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมเหล็กยุคใหม่
ทั้งนี้ กลุ่ม 10 สมาคมฯ ยืนยันความพร้อมร่วมมือกับภาครัฐในการยกระดับอุตสาหกรรมเหล็กไทยสู่ Green Steel และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันระยะยาว โดยมองว่า “อุตสาหกรรมเหล็กที่เข้มแข็ง คือรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจไทย”