“อัทธ์  พิศาลวาณิช ” ชี้ ดีเซลพุ่ง–ปุ๋ยแพง “ข้าว ถั่ว อ้อย กาแฟ” กระทบหนักสุด

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช  นักวิชาการอิสระและผู้เชี่ยวชาญเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน  เปิดเผยว่า สถานการณ์ราคาน้ำมันดีเซลที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากผลกระทบสงครามในตะวันออกกลาง กำลังซ้ำเติมภาคการเกษตรไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะกลุ่มพืชเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ ข้าว ถั่ว อ้อย และกาแฟ ที่มีการใช้น้ำมันและปุ๋ยในสัดส่วนต้นทุนค่อนข้างสูง ส่งผลให้มีความเสี่ยงได้รับผลกระทบหนักที่สุด 

ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 6 เม.ย. 2569 พบว่า ราคาน้ำมันดีเซลขายปลีกเพิ่มขึ้น 68.8% จาก 29.94 บาทต่อลิตร เป็น 50.54 บาทต่อลิตร ขณะที่ราคาหน้าโรงกลั่นเพิ่มขึ้นถึง 195% ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ หลังเกิดความตึงเครียดในตะวันออกกลางตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา 

ขณะเดียวกัน ราคาปุ๋ยเคมีในประเทศปรับเพิ่มเฉลี่ย 7.3% จาก 1,125 บาทต่อกระสอบ เป็น 1,208 บาทต่อกระสอบ โดยปุ๋ยสูตร 46-0-0 ปรับขึ้นสูงสุดถึง 15.5% สอดคล้องกับตลาดโลกที่ราคาปุ๋ยยูเรียทะยานขึ้นราว 50% สะท้อนแรงกดดันด้านต้นทุนการผลิตที่เริ่มส่งผ่านมายังเกษตรกรไทยอย่างชัดเจน 

จากการประเมินผลกระทบด้านต้นทุน พบว่า การปรับขึ้นของราคาดีเซลในระดับปัจจุบัน จะทำให้ ต้นทุนการผลิตข้าวเพิ่ม 10.3% ถั่วเพิ่ม 11.7% อ้อยเพิ่ม 7.5% และกาแฟ–ชาเพิ่ม 6.8% ซึ่งถือเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงที่สุด เนื่องจากมีสัดส่วนการใช้น้ำมันคิดเป็น 10–20% ของต้นทุนรวม  นอกจากนี้ หากราคาปุ๋ยในประเทศปรับขึ้นตามตลาดโลกถึง 50% จะยิ่งซ้ำเติมต้นทุนภาคเกษตร โดยเฉพาะ ถั่วที่ต้นทุนอาจพุ่ง 23.9% ข้าว 22.8% อ้อย 20.6% และกาแฟ–ชา 20% สะท้อนความเปราะบางของพืชเศรษฐกิจหลักที่อาจส่งผลต่อราคาสินค้าอาหารและวัตถุดิบในห่วงโซ่อุปทานต่อไป 

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์  กล่าวว่า  ภาครัฐควรเร่งออกมาตรการบรรเทาผลกระทบทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดย ส่วนลดน้ำมันสำหรับภาคเกษตร เช่น โควตาดีเซลราคาพิเศษผ่านสหกรณ์ หรือเงินชดเชยค่าขนส่งสินค้าเกษตร ใช้พลังงานทางเลือกในฟาร์ม เช่น โซลาร์เซลล์สำหรับสูบน้ำ เครื่องสูบน้ำไฟฟ้าแทนดีเซล และสร้างจุดรับซื้อสินค้าเกษตรเพื่อลดต้นทุนการขนส่งสินค้าเกษตร ทำเป็นห่วงโซ่การขนส่งใหม่

สำหรับปุ๋ย ควรอุดหนุนราคาปุ๋ย เจาะกลุ่มพืชเสี่ยงสูง เช่น ข้าว ถั่ว อ้อย และกาแฟ จัดหาปุ๋ยราคาถูกผ่านสหกรณ์ ลดการกดราคา/พ่อค้าคนกลาง ส่งเสริมปุ๋ยอินทรีย์ และสนับสนุนการผลิตปุ๋ยในประเทศ เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตแทนการเพิ่มปุ๋ย จัดการน้ำดีขึ้น และใช้เมล็ดพันธุ์คุณภาพ