“โครงการระบบขนส่งมวลชนภูมิภาค” เป็นอีกหนึ่งมหากาพย์โปรเจกต์ที่ยืดเยื้อมานานนับ 10 ปี ยกตัวอย่างส่วนของระบบขนส่งมวลชนในจังหวัดภูเก็ต เริ่มตั้งแต่ปี 2559 สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ได้ว่าจ้างที่ปรึกษาทำการศึกษาและออกแบบ ทางรถไฟสายใหม่เพื่อการท่องเที่ยว เส้นทางจังหวัดสุราษฎร์ธานี – พังงา - ภูเก็ต รวมไปถึงระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ตในเส้นทางท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต - ห้าแยกฉลอง
ต่อมาในการประชุมเมื่อวันที่ 14 ม.ค.2559 กระทรวงคมนาคมได้มอบหมายให้ รฟม. เป็นผู้รับผิดชอบดำเนินโครงการต่อจาก สนข. เพื่อดำเนินการจัดทำรายงานการศึกษาวิเคราะห์โครงการตาม พระราชบัญญัติการให้เอกชนร่วมลงระหว่างรัฐและเอกชน พ.ศ. 2562 (พระราชบัญญัติร่วมทุนระหว่างรัฐและเอกชน พ.ศ. 2562) จนปัจจุบันสถานะโครงการยังอยู่ระหว่างการศึกษาและวิเคราะห์รูปแบบการลงทุนที่เหมาะสม
ขณะที่ก่อนหน้านี้ “พิพัฒน์ รัชกิจประการ” รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ออกมาระบุว่า ส่วนตัวไม่เห็นด้วยกับการพัฒนาโครงการระบบขนส่งมวลชนของจังหวัดภูเก็ตที่จะก่อสร้างเป็นรถไฟรางเบา LRT / Tramway (Light Rail Transit/Low Floor Tram) ซึ่งมีการศึกษาแนวเส้นทางจะพัฒนาบนทางหลวง ซึ่ง “เรื่องนี้ตนไม่เห็นด้วย”
และมองว่าการก่อสร้างรถไฟฟ้าบริเวณเกาะกลางบนถนนทางหลวงนั้นไม่ได้ประโยชน์ จะทำให้ช่องจราจรลดลง ควรนำงบประมาณไปพัฒนาเพิ่มผิวจราจรดีกว่า และเพิ่มระบบขนส่งสาธารณะอย่างรถโดยสารไฟฟ้าไปให้บริการ กั้นช่องทางเดินรถที่สงวนไว้สำหรับรถโดยสารประจำทาง (รถเมล์) หรือ Bus Lane
“การสร้างรถไฟฟ้าแทรมต้องไปสร้างบนเกาะกลางถนน และยังต้องสร้างสะพานตรงจุดตัด ซึ่งทำให้ไม่เกิดประโยชน์ การแก้ไขปัญหาจราจรที่ดีในตอนนี้ คือการเพิ่มผิวจราจรให้ประชาชน ส่วนระบบขนส่งสาธารณะก็ควรจะทำอย่างรถเมล์ไฟฟ้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ไปกั้นช่องจราจรให้รถเมล์วิ่งได้ และยังให้ประชาชนในทางร่วมด้วย ดังนั้นเรื่องการสร้างแทรมในภูเก็ตส่วนตัวไม่เห็นด้วย”
ดังนั้นวันนี้ภายใต้รัฐบาลใหม่ นำ “พรรคภูมิใจไทย” คงต้องจับตาดูนโยบายขับเคลื่อนโครงการระบบขนส่งมวลชนภูมิภาคว่าจะยังคงเดินหน้าเพื่อสร้างโอกาสให้ประชาชนในพื้นที่ได้ใช้ระบบขนส่งมวลชนทางรางหรือไม่ โดยสถานะของโครงการระบบขนส่งมวลชนภูมิภาคปัจจุบันมี 4 โครงการที่อยู่ภายใต้การรับผิดชอบของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) สถานะอยู่ระหว่างศึกษา ประกอบด้วย
โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ต
- ช่วงท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต – ห้าแยกฉลอง
- วงเงินลงทุน 35,201 ล้านบาท
- ระยะทาง 41.7 กิโลเมตร 21 สถานี
- สถานะปัจจุบัน : อยู่ระหว่างการศึกษา/ออกแบบระบบที่เหมาะสม
แผนการดำเนินงาน
- เสนอ ครม. อนุมัติให้ดำเนินงานก่อสร้าง ก.พ. 2570
- พิจารณารูปแบบการลงทุนโครงการ ต.ค. 2568 - ก.พ. 2570
- สำรวจ/จัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน พ.ค. 2571 – มิ.ย. 2574
- ประกวดราคาก่อสร้างงานโยธา - ไม่ระบุ
- เริ่มงานก่อสร้าง ก.ย. 2571
- คัดเลือกเอกชน (PPP) ก.ย.2570 – ส.ค. 2571
- เปิดให้บริการ ธ.ค. 2574
โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดนครราชสีมา (สายสีส้ม)
- ช่วงโรงพยาบาลเทพรัตน์ – สถานีร่วมจอหอ
- วงเงินลงทุน 11,650 ล้านบาท
- ระยะทาง 18.9 กิโลเมตร จำนวน 20 สถานี
- สถานะปัจจุบัน : อยู่ระหว่างการศึกษารายละเอียดและออกแบบ
แผนการดำเนินงาน
- เสนอ ครม. อนุมัติให้ดำเนินงานก่อสร้าง ก.ค. 2570
- เริ่มงานก่อสร้าง ก.พ.2572
- เปิดให้บริการ พ.ค. 2575
โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดเชียงใหม่ (สายสีแดง)
- ช่วงโรงพยาบาลนครพิงค์ – แยกแม่เหียะสมานสามัคคี
- วงเงินลงทุน 10,024 ล้านบาท
- ระยะทาง 15.8 กิโลเมตร 16 สถานี
- สถานะปัจจุบัน : อยู่ระหว่างการศึกษาและวิเคราะห์รูปแบบการลงทุนที่เหมาะสม
แผนการดำเนินงาน
- เสนอ ครม. อนุมัติให้ดำเนินงานก่อสร้าง มิ.ย. 2569
- เริ่มงานก่อสร้าง ต.ค. 2570
- เปิดให้บริการ ก.ค. 2574
โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดเชียงใหม่ ส่วนต่อขยายสายสีแดง
- ช่วงแยกแม่เหียะสมานสามัคคี – อุทยานหลวงราชพฤกษ์
- ระยะทาง 5 กิโลเมตร 3 สถานี
- สถานะปัจจุบัน : ส.ค.2568 รฟม.จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ครั้งที่ 1 (การปฐมนิเทศโครงการ) งานศึกษารายละเอียดความเหมาะสม และออกแบบ
แผนการดําเนินงาน
- เสนอ ครม. อนุมัติให้ดําเนินงานก่อสร้าง ม.ค. 2570
- เริ่มงานก่อสร้าง ส.ค.2571
- เปิดให้บริการ ส.ค. 2574
โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดพิษณุโลก (สายสีแดง)
- ช่วงมหาวิทยาลัยพิษณุโลก – ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลพิษณุโลก
- วงเงินลงทุน 3,440 ล้านบาท
- ระยะทาง 12.6 กิโลเมตร 15 สถานี
- สถานะปัจจุบัน : อยู่ระหว่างการศึกษา/ออกแบบระบบที่เหมาะสม
แผนการดำเนินงาน
- เสนอ ครม. อนุมัติให้ดำเนินงานก่อสร้าง ม.ค. 2571
- เริ่มงานก่อสร้าง ก.ย. 2572
- เปิดให้บริการ ธ.ค. 2575
โครงการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) จังหวัดขอนแก่น
ดำเนินการโดย 5 เทศบาลในจังหวัดขอนแก่น คือ เทศบาลนครขอนแก่น เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลตำบลเมืองเก่า เทศบาลตำบลท่าพระ เทศบาลตำบลสำราญ รวมตัวจัดตั้งและจดทะเบียนภายในนาม บริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม จำกัด (KKTS) เพื่อเป็นหน่วยงานกลางในการขับเคลื่อนโครงการ
ผลการศึกษาจะพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) แบ่งเป็น
- สายรอบบึงแก่นนคร ระยะทางประมาณ 4.4 กิโลเมตร ลงทุนราว 650 ล้านบาท
- สายหลัก ช่วงสำราญ - ท่าพระ ระยะทาง 22.8 กิโลเมตร มูลค่าการลงทุน 26,963 ล้านบาท
- สถานะโครงการ : อยู่ระหว่างจัดหาแหล่งเงินทุน