ท่ามกลางระเบียบการค้าโลกที่ไม่เหมือนเดิม แต่ละประเทศจำเป็นต้องหาคู่ค้าใหม่เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐเข้ามารับตำแหน่งเมื่อช่วง 1 ปีที่ผ่านมาและประกาศสงครามการค้าและการขึ้นภาษีศุลกากร
เพื่อลดผลกระทบจากกำแพงภาษีของสหรัฐ การเร่งทำสนธิสัญญาการค้าเสรี หรือ Free Trade Agreement กับประเทศอื่นๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญและหนึ่งในนั้นคือการทำกับประเทศในสหหภาพยุโรป (EU)
ที่สำคัญ เมื่อวันที่ 20 ม.ค. ที่ผ่านมา อัวร์ซูลา ฟ็อน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ในเวทีโอเพนฟอรั่มของเวิลด์ อีโคโนมิกส์ฟอรั่มที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ว่า ยุโรปสนับสนุนการค้าเสรีและกำลังเร่งทำเอฟทีเอกับหลายประเทศหนึ่งในนั้นคือประเทศไทย
สอดคล้องกับที่ "กรุงเทพธุรกิจ" ได้สัมภาษณ์พิเศษ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในงานเวิลด์ อีโคโนมิกส์ ฟอรั่ม ว่า กระทรวงพาณิชย์มาในนามของทีมไทยแลนด์ ร่วมกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว เพื่อวางตำแหน่งของประเทศไทยในเวทีนี้ให้นานาชาติเชื่อมั่นถึงศักยภาพของไทยทั้งในด้านการลงทุนและการค้า รวมถึงการพูดคุยเกี่ยวกับข้อตกลงเอฟทีเอ
นางศุภจี ระบุว่า ข้อความสำคัญที่ต้องการส่งในครั้งนี้คือ "ไทยพร้อม" ในหลายมิติ ได้แก่
- ศักยภาพทางภูมิศาสตร์: ไทยเป็นจุดเชื่อมโยงที่อยู่ตรงกลางของเอเชีย เป็นฮับด้านโลจิสติกส์ และเป็นเกตเวย์สู่ตลาดอาเซียน
- ข้อได้เปรียบด้านการค้า: ไทยมีข้อตกลงเขตการค้าเสรี (FTA) แล้ว 14 ฉบับ มีการเชื่อมโยงกับเกือบ 20 ประเทศ ทำให้นักลงทุนที่เข้ามาในไทยสามารถ access ตลาดอื่นๆ ได้อย่างกว้างขวาง
เธอกล่าวอีกว่า ในช่วงนี้เกิดการจับคู่การค้าใหม่จากการเปลี่ยนแปลงบริบทและภูมิรัฐศาสตร์ ทำให้หลายประเทศสนใจคุยกับไทยมากขึ้น เพราะมองว่าไทยวางตัวเป็นกลางและมีมาตรฐานที่น่าสนใจ โดยในปีที่ผ่านมามีการขอลงทุนทั้งไทยและต่างชาติรวมกันประมาณ 1.3 ล้านล้านบาท โดยเป็นเงินลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) มากกว่า 900,000 ล้านบาท
นอกจากนี้ เอฟทีเอกับสหภาพยุโรปเป็นเรื่องที่ไทยให้ความสำคัญมาก เดิมตั้งใจจะสรุปข้อตกลงภายในไตรมาสแรกของปีนี้ แต่เนื่องจากเกิดการยุบสภาฯ เสียก่อน แต่การเจรจายังคงดำเนินต่อไปในระดับเทคนิค โดยฝ่ายยุโรปให้ความสนใจที่จะจบการเจรจากับไทยเพราะเกิดการเปลี่ยนแปลงมากมายในภูมิรัฐศาสตร์
“มาดาวอสครั้งนี้ ไทยได้พบปะทวิภาคีกับหลายประเทศ รวม 2 ประเทศแล้ว ได้แก่ แคนาดาและสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งทั้งสองฝ่ายต่างต้องการสรุปการเจรจาเอฟทีเอกับไทย โดยสวิตเซอร์แลนด์อยู่ในกลุ่ม EFTA ที่เซ็นข้อตกลงกับไทยแล้ว แต่ยังต้องรอการนำเข้าสภา ซึ่งเนื่องจากยุบสภาฯ จึงต้องรอรัฐบาลหน้า” นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี เผยว่า วันพรุ่งนี้ (21 ม.ค.) จะมีการพบปะกับหลายประเทศอีกเพื่อให้เกิดความคืบหน้าในการเจรจา
เมื่อผู้สื่อข่าวจากกรุงเทพธุรกิจถามว่า การเป็นรัฐบาลรักษาการเป็นข้อจำกัดในการประชุมครั้งนี้หรือไม่ เธอตอบว่า ไม่เป็นข้อจำกัด เพราะทีมไทยแลนด์ที่มาไม่ได้มีแค่รัฐมนตรี แต่ยังมีข้าราชการและภาคเอกชนมาด้วย ทำให้มีความต่อเนื่องในการทำงาน โดยอย่างน้อยข้าราชการและเอกชนก็ยังคงแข็งแรง ไม่ได้สร้างความกังวลให้กับคู่เจรจา
ท้ายที่สุด สำหรับคำถามที่ว่าท่ามกลางระเบียบโลกที่เปลี่ยนไปไทยจะต้องวางตัวอย่างไรในแง่การค้า เธอ อธิบายว่า ในการเจรจาการค้า แต่ละประเทศมีข้อเรียกร้อง (Requirements) และเงื่อนไขของตัวเอง ไทยจะต้องทำความเข้าใจว่าจะไปเป็นส่วนประกอบในชิ้นส่วนที่คู่เจรจายังขาดหายอยู่ เพื่อให้การค้าและห่วงโซ่อุปทานสามารถเดินหน้าต่อไปได้
สิ่งสำคัญคือการเปลี่ยนความสัมพันธ์จาก "คู่ค้า" ไปเป็น "พันธมิตร" ในแง่ของซัพพลายเชน ซึ่งเมื่อทำได้แล้ว ไม่จำเป็นต้องกังวลว่าแต่ละประเทศจะตั้งกฎอะไร เพราะไทยสามารถคุยทีละประเทศหรือคุยรวมกันได้
ท้ายที่สุด งานประชุมเวิลด์อีโคโนมิกส์ฟอรั่มครั้งนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 19 – 23 ม.ค. ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และนายสาธิต สูติปัญญา นักข่าวตัวแทนจากกรุงเทพธุรกิจได้เข้าร่วมและเกาะติดการประชุมครั้งนี้ตลอดหนึ่งสัปดาห์ เพื่อให้ผู้อ่านกรุงเทพธุรกิจทุกท่านไม่พลาดทุกความเคลื่อนไหวของพัฒนาการการเมืองและเศรษฐกิจโลก