ท่ามกลางระเบียบการค้าโลกที่ไม่เหมือนเดิม แต่ละประเทศจำเป็นต้องหาคู่ค้าใหม่เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐเข้ามารับตำแหน่งเมื่อช่วง 1 ปีที่ผ่านมา และประกาศสงครามการค้า และการขึ้นภาษีศุลกากร
เพื่อลดผลกระทบจากกำแพงภาษีของสหรัฐ การเร่งทำสนธิสัญญาการค้าเสรี หรือ Free Trade Agreement กับประเทศอื่นๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญ และหนึ่งในนั้นคือ การทำกับประเทศในสหภาพยุโรป (EU)
ที่สำคัญ เมื่อวันที่ 20 ม.ค.69 ที่ผ่านมา อัวร์ซูลา ฟ็อน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ในเวทีโอเพน ฟอรัม ของเวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ว่า ยุโรปสนับสนุนการค้าเสรี และกำลังเร่งทำเอฟทีเอกับหลายประเทศหนึ่งในนั้นคือ ประเทศไทย
สอดคล้องกับที่ "กรุงเทพธุรกิจ" ได้สัมภาษณ์พิเศษ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในงานเวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม ว่า กระทรวงพาณิชย์มาในนามของทีมไทยแลนด์ ร่วมกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว เพื่อวางตำแหน่งของประเทศไทยในเวทีนี้ให้นานาชาติเชื่อมั่นถึงศักยภาพของไทยทั้งในด้านการลงทุนและการค้า รวมถึงการพูดคุยเกี่ยวกับข้อตกลงเอฟทีเอ
นางศุภจี ระบุว่า ข้อความสำคัญที่ต้องการส่งในครั้งนี้คือ "ไทยพร้อม" ในหลายมิติ ได้แก่
- ศักยภาพทางภูมิศาสตร์: ไทยเป็นจุดเชื่อมโยงที่อยู่ตรงกลางของเอเชีย เป็นฮับด้านโลจิสติกส์ และเป็นเกตเวย์สู่ตลาดอาเซียน
- ข้อได้เปรียบด้านการค้า: ไทยมีข้อตกลงเขตการค้าเสรี (FTA) แล้ว 14 ฉบับ มีการเชื่อมโยงกับเกือบ 20 ประเทศ ทำให้นักลงทุนที่เข้ามาในไทยสามารถ access ตลาดอื่นๆ ได้อย่างกว้างขวาง
เธอกล่าวอีกว่า ในช่วงนี้เกิดการจับคู่การค้าใหม่จากการเปลี่ยนแปลงบริบท และภูมิรัฐศาสตร์ ทำให้หลายประเทศสนใจคุยกับไทยมากขึ้น เพราะมองว่าไทยวางตัวเป็นกลาง และมีมาตรฐานที่น่าสนใจ โดยในปีที่ผ่านมามีการขอลงทุนทั้งไทย และต่างชาติรวมกันประมาณ 1.3 ล้านล้านบาท โดยเป็นเงินลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) มากกว่า 900,000 ล้านบาท
นอกจากนี้ เอฟทีเอกับสหภาพยุโรปเป็นเรื่องที่ไทยให้ความสำคัญมาก เดิมตั้งใจจะสรุปข้อตกลงภายในไตรมาสแรกของปีนี้ แต่เนื่องจากเกิดการยุบสภาฯ เสียก่อน แต่การเจรจายังคงดำเนินต่อไปในระดับเทคนิค โดยฝ่ายยุโรปให้ความสนใจที่จะจบการเจรจากับไทยเพราะเกิดการเปลี่ยนแปลงมากมายในภูมิรัฐศาสตร์
“มาดาวอสครั้งนี้ ไทยได้พบปะทวิภาคีกับหลายประเทศ รวม 2 ประเทศแล้ว ได้แก่ แคนาดา และสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งทั้งสองฝ่ายต่างต้องการสรุปการเจรจาเอฟทีเอกับไทย โดยสวิตเซอร์แลนด์อยู่ในกลุ่ม EFTA ที่เซ็นข้อตกลงกับไทยแล้ว แต่ยังต้องรอการนำเข้าสภา ซึ่งเนื่องจากยุบสภา จึงต้องรอรัฐบาลหน้า” นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี เผยว่า วันพรุ่งนี้ (21 ม.ค.69) จะมีการพบปะกับหลายประเทศอีกเพื่อให้เกิดความคืบหน้าในการเจรจา
เมื่อผู้สื่อข่าวจากกรุงเทพธุรกิจ ถามว่า การเป็นรัฐบาลรักษาการเป็นข้อจำกัดในการประชุมครั้งนี้หรือไม่ เธอตอบว่า ไม่เป็นข้อจำกัด เพราะทีมไทยแลนด์ที่มาไม่ได้มีแค่รัฐมนตรี แต่ยังมีข้าราชการ และภาคเอกชนมาด้วย ทำให้มีความต่อเนื่องในการทำงาน โดยอย่างน้อยข้าราชการ และเอกชนก็ยังคงแข็งแรง ไม่ได้สร้างความกังวลให้กับคู่เจรจา
ท้ายที่สุด สำหรับคำถามที่ว่าท่ามกลางระเบียบโลกที่เปลี่ยนไปไทยจะต้องวางตัวอย่างไรในแง่การค้า เธอ อธิบายว่า ในการเจรจาการค้า แต่ละประเทศมีข้อเรียกร้อง (Requirements) และเงื่อนไขของตัวเอง ไทยจะต้องทำความเข้าใจว่าจะไปเป็นส่วนประกอบในชิ้นส่วนที่คู่เจรจายังขาดหายอยู่ เพื่อให้การค้า และห่วงโซ่อุปทานสามารถเดินหน้าต่อไปได้
สิ่งสำคัญคือ การเปลี่ยนความสัมพันธ์จาก "คู่ค้า" ไปเป็น "พันธมิตร" ในแง่ของซัพพลายเชน ซึ่งเมื่อทำได้แล้ว ไม่จำเป็นต้องกังวลว่าแต่ละประเทศจะตั้งกฎอะไร เพราะไทยสามารถคุยทีละประเทศหรือคุยรวมกันได้
ท้ายที่สุด งานประชุมเวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม ครั้งนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 19 – 23 ม.ค.69 ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และนายสาธิต สูติปัญญา นักข่าวตัวแทนจากกรุงเทพธุรกิจ ได้เข้าร่วม และเกาะติดการประชุมครั้งนี้ตลอดหนึ่งสัปดาห์ เพื่อให้ผู้อ่านกรุงเทพธุรกิจ ทุกท่านไม่พลาดทุกความเคลื่อนไหวของพัฒนาการการเมือง และเศรษฐกิจโลก
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์