‘บัญชีกลาง’ แจงปมแบล็กลิสต์ผู้รับเหมา ยันอำนาจอยู่ที่หน่วยงานคู่สัญญา

จากกรณี อุบัติเหตุ เครนก่อสร้างถล่มทับขบวนรถไฟ ที่ อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา จนนำมาสู่การตั้งคำถามถึงมาตรฐานความปลอดภัยและการลงโทษผู้รับเหมาที่ดำเนินโครงการ 

นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า การขึ้นบัญชีดำ (Blacklist) ผู้รับเหมาที่เกิดอุบัติเหตุว่า ตาม พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ปัจจุบันกรมบัญชีกลางมีอำนาจประกาศรายชื่อผู้ทิ้งงานได้ภายใต้เงื่อนไข 6 รายการ แต่ในทางปฏิบัติ กรมบัญชีกลาง ไม่สามารถประกาศแบล็กลิสต์เองได้โดยพลการ ขั้นตอนที่ถูกต้องคือ หน่วยงานเจ้าของโครงการที่เป็นคู่สัญญาต้องเป็นผู้พิจารณาและเสนอเรื่องมายังกระทรวงการคลัง

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง กล่าว แต่ที่ผ่านมายังไม่มีหน่วยงานราชการใดเสนอเรื่องให้แบล็กลิสต์ผู้รับเหมาในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุรุนแรงหรือมีผู้เสียชีวิต ส่วนใหญ่ที่มีการส่งเรื่องมาเป็นปกติคือกรณีผู้รับเหมาทิ้งงานหรือไม่ยอมมาเซ็นสัญญาเท่านั้น 

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง กล่าวเพิ่มเติมว่า ในความเป็นจริง มาตรา 109 ของ พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ ได้เปิดช่องให้หน่วยงานรัฐสามารถสั่งทิ้งงานได้ หากผู้รับเหมาไม่ปฏิบัติตามสัญญา ซึ่งครอบคลุมถึงประเด็นความปลอดภัยหากมีการระบุเงื่อนไขไว้ในสัญญาจ้าง รวมถึงเรื่องการทำสัญญารับเหมาช่วง ว่ามีการปฏิบัติตามกฎหรือไม่

"สัญญาภาคราชการมีความเข้มงวดมาก หากหน่วยงานระบุเงื่อนไขด้านระบบความปลอดภัยไว้ในสัญญา แล้วผู้รับเหมาไม่ปฏิบัติตามจนเกิดเหตุ ก็สามารถใช้เป็นเหตุในการเสนอ Blacklist ได้ทันที"

สำหรับความคืบหน้าในการแก้ปัญหาผู้รับเหมาชั้นพิเศษที่ไม่เคยถูกลดชั้นแม้จะทำงานผิดพลาด นางแพตริเซีย เปิดเผยว่า กรมบัญชีกลางได้เร่งดำเนินการออกกฎกระทรวงรองรับการจัดทำ “สมุดพกผู้รับเหมา” เพื่อควบคุมพฤติกรรม โดยเฉพาะผู้รับเหมาที่อยู่ในชั้นพิเศษ

โดยตั้งแต่วันที่ 8 ม.ค. 69 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ลงนามในกฎกระทรวง และในวันที่ 13 ม.ค. 69 ได้ประกาศลงใน ราชกิจจานุเบกษา เรียบร้อยแล้วโดยหลังจากนี้ภายในช่วงสิ้นเดือน ม.ค. ถึงต้นเดือนหน้า กรมบัญชีกลางเตรียมเสนอคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างฯ และคณะกรรมการราคากลาง เพื่อออกระเบียบและหลักเกณฑ์รายละเอียดเกี่ยวกับการ “ตัดคะแนน” และการ “เพิกถอนทะเบียน” ให้ครบถ้วนสมบูรณ์ก่อนบังคับใช้

กฎกระทรวงฉบับใหม่นี้ จะให้อำนาจในการลดระดับชั้นผู้รับเหมา ตัดคะแนน และระงับการยื่นประมูลงาน โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง จนก่อให้เกิดอันตรายต่อทรัพย์สินหรือเป็นผลเสียต่อรัฐ

นางแพตริเซีย ขยายความว่า ระบบคะแนนในสมุดพกจะเริ่มใช้กับโครงการใหม่ที่จะยื่นประมูล แต่สำหรับสัญญาก่อสร้างที่กำลังดำเนินการอยู่ (Ongoing) หากเกิดเหตุหลังจากระเบียบประกาศใช้ ก็สามารถใช้หลักเกณฑ์ใหม่ในการพิจารณาเพิกถอนทะเบียนได้ทันที หากหน่วยงานเจ้าของโครงการเสนอเรื่องเข้ามา ส่วนการให้คะแนนจะมีผลกับสัญญาใหม่เท่านั้น

นางแพตริเซีย กล่าวทิ้งท้ายว่า นายกรัฐมนตรี ได้โทรศัพท์กำชับให้กรมบัญชีกลางเร่งหารือกับหน่วยงานต่างๆ เพื่อปิดช่องว่างทางกฎหมายเพิ่มเติม เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์ซ้ำรอย ซึ่งกรมบัญชีกลางน้อมรับและยืนยันว่าจะเร่งดำเนินการให้ดีที่สุด พร้อมฝากย้ำไปยังทุกส่วนราชการให้ช่วยกันตรวจสอบการปฏิบัติตามสัญญาของผู้รับเหมาอย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยของประชาชน