ในอดีตกรุงเทพฯ เติบโตจากการขยายตัวของเศรษฐกิจตึกสูง ห้างใหญ่ และคอนโดหรู คือภาพจำหลักแต่วันนี้โจทย์ของเมืองเปลี่ยนไปจาก สร้างให้ “เพียงพอ” สู่สร้างให้ “น่าอยู่” และ “น่าจดจำ” ในระดับโลกนี่คือจุดเริ่มต้นของ 4 โปรเจ็กต์ แลนด์มาร์กใหม่กรุงเทพมหานคร กำลังผลักดัน
3 โปรเจ็กต์ใหญ่ “ออกแบบเมือง”
แผนทั้งหมดไม่ได้มองแยกเป็นโปรเจ็กต์แต่เป็น “ระบบ” ที่เชื่อมกัน
1.) สะพานคนเดินข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา(ท่าดินแดง – ทรงวาด)
แนวคิดหลักคือ“คืนแม่น้ำให้คน” เชื่อมฝั่งธนบุรีกับพระนคร รองรับคนเดินและจักรยาน ลดการพึ่งพารถยนต์นี่ไม่ใช่แค่สะพานแต่คือการ “เชื่อมเศรษฐกิจสองฝั่ง” จากพื้นที่ท่องเที่ยวเดิมสู่ Cultural Route ใหม่ของเมือง มูลค่า 1,800 ล้านบาท ซึ่งจะเป็นสะพานจะเชื่อม 2 ฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก บริเวณท่าวัดทองธรรมชาติ และฝั่งตะวันออก บริเวณ ท่าสวัสดี ซึ่งเป็นแผนงานที่วางไว้ในอนาคต
2.) Museum Area (เสาชิงช้า)
จากศาลาว่าการ → พิพิธภัณฑ์เมืองพื้นที่ประวัติศาสตร์ใจกลางกรุงกำลังถูกตีความใหม่แนวคิดคือ“พิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต” เชื่อมโยงเกาะรัตนโกสินทร์ สร้างย่านมิวเซียม (Museum District) ปลุกชีวิตลานคนเมือง นี่ไม่ใช่แค่การรีโนเวตแต่คือการ “เปลี่ยนฟังก์ชันเมือง”จากราชการ → วัฒนธรรม
3.) Convention Center + Bangkok Square(สนามศุภชลาศัย – ปทุมวัน)
โปรเจ็กต์นี้อาจเป็น “ตัวเปลี่ยนเกม”แนวคิดคือสร้าง Public Space ขนาดใหญ่ระดับโลกเพื่อรองรับอีเวนต์นานาชาติ สร้างจัตุรัสกลางเมือง (Bangkok Square) เพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจ MICE ซึ่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกำลังอยู่ระหว่างการศีกษา ถ้าสำเร็จกรุงเทพฯ จะมี “พื้นที่รวมคน” แบบเดียวกับเมืองระดับโลก
ทำไมต้องเป็น “พื้นที่สาธารณะ”?
ถ้ามองลึกลงไปทั้ง 4 โปรเจ็กต์มีแกนเดียวกันคือ Public Space หรือ พื้นที่สาธารณะ เพราะเมืองระดับโลกไม่ได้วัดแค่ GDP แต่วัดจากคนใช้ชีวิตนอกบ้านได้แค่ไหน เมืองเปิดโอกาสให้คนเจอกันหรือไม่ และมี “พื้นที่ร่วม” มากพอหรือเปล่า
จาก Landmark เดิมสู่ Landmark ใหม่
ทุกวันนี้แลนด์มาร์กของกรุงเทพฯ ยังอิงกับอดีตเช่นวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารแต่คำถามคือ“อนาคต” ของเมืองจะมีอะไรให้จดจำ 3 โปรเจ็กต์นี้คือความพยายามสร้าง “ภาพจำใหม่” ที่ไม่ได้มาจากศาสนสถานแต่เป็น “พื้นที่ของคน”
งบประมาณยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย
สิ่งที่น่าสนใจคือหลายโปรเจ็กต์ยังอยู่ในระดับ การศึกษาแนวทาง ออกแบบคอนเซ็ปต์ ยังไม่ผูกพันงบประมาณนั่นหมายความว่านี่ยังเป็น “วิสัยทัศน์”ไม่ใช่ “ข้อสรุป” ที่ผู้ว่า และทีมงานศึกษาอยู่
ถ้าทำสำเร็จ กรุงเทพฯ จะได้อะไร?
ผลลัพธ์ไม่ได้มีแค่ความสวยงามแต่รวมถึง 1. เศรษฐกิจใหม่ จากการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม Creative Economy และMICE ระดับโลก 2. คุณภาพชีวิต พื้นที่เดิน พื้นที่พักผ่อน เมืองที่ไม่ต้องพึ่งรถมากเกินไป และ 3. ภาพลักษณ์เมืองจาก“เมืองวุ่นวาย”สู่“เมืองที่มีดีไซน์” แม้ภาพจะน่าสนใจต่ความจริงคือ
โปรเจ็กต์ลักษณะนี้ต้องเผชิญกับ
- ข้อจำกัดงบประมาณ
- การประสานหลายหน่วยงาน
- การยอมรับของประชาชน
- และความต่อเนื่องทางนโยบาย
หลายเมืองในโลกมี “แผนดี” มากมายแต่ไม่ใช่ทุกแผนจะเกิดขึ้นจริง
เกม “สร้างเมือง” ไม่ใช่ “สร้างตึก”
สิ่งที่ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ และทีมกำลังทำไม่ใช่แค่การเพิ่มโปรเจ็กต์ใหม่แต่คือการเปลี่ยนวิธีคิดจาก“พัฒนาเป็นจุด”สู่“ออกแบบทั้งเมือง”และถ้า 4 โปรเจ็กต์นี้เกิดขึ้นจริงกรุงเทพฯ อาจไม่ได้แค่ “น่าอยู่ขึ้น”แต่กำลังกลายเป็นเมืองที่คนอยากมาและอยากอยู่