พาณิชย์ ชี้ช่องโอกาสสินค้า “ของเล่น” ไทยเจาะ"ตลาดจีน"

เว็ปไซต์กรมส่งเสริมการค้าต่างประเทศ โดยกรมส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) เฉิงตู ประเทศจีน  รายงานว่า ตลาดสินค้าของเล่นในประเทศจีนมีมูลค่าสูงมาก อยู่ที่ระดับประมาณ 22.8 พันล้านดอลลาร์ (หรือประมาณ 165 พันล้านหยวน) ในปี 2024 และคาดว่าจะเติบโตถึง 50.6 พันล้านดอลลาร์ ภายในปี 2033 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ยประมาณ  8.6  % ต่อปี 

การเติบโตนี้ถูกขับเคลื่อนจากหลายปัจจัย ได้แก่ รายได้ต่อหัวที่เพิ่มขึ้นของชนชั้นกลางในจีน ผู้ปกครองจีนที่ให้ความสำคัญกับของเล่นที่เสริมพัฒนาการของบุตรหลาน การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบอีคอมเมิร์ซที่ครอบคลุมทั่วประเทศ

โดยของเล่นแบบดั้งเดิมถือครองส่วนแบ่งการตลาดเพียง 5–6  % ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้สินค้าของเล่นในกลุ่ม niche/import premium สามารถเข้ามาเจาะตลาดได้ หากสามารถสร้างแบรนด์ให้มีความชัดเจนและสร้างคอนเทนต์ที่น่าสนใจ ในขณะที่สินค้าของเล่นนำเข้าในกลุ่ม import/foreign IP อาทิ LEGO สามารถสร้างส่วนแบ่งทางการตลาดในจีนได้ถึง 43 %

สินค้าของเล่นนำเข้าที่มีความโดดเด่น ได้แก่

1. Educational / STEAM & Smart Toys ผู้ปกครองจีนยอมจ่ายเพื่อพัฒนาการของบุตรหลาน หมวด edutainment มีการเติบโตเร็วที่สุดของตลาดทั้งหมด

2.Construction & Building Sets แบรนด์ต่างชาติมีภาพลักษณ์คุณภาพ/ปลอดภัยสูง อาทิ LEGO

3.Licensed/Designer & Collectibles ของเล่นประเภทของสะสมที่มีการเติบโตเร็วและแรง คาดการณ์ว่าตลาดรีเทล collectible toys จะเติบโตขึ้นถึง 24  %  ภายในปี 2026 โดยเฉพาะหมวด figurines และกล่องสุ่ม (blind boxes)

3.Eco/ไม้ธรรมชาติพรีเมียม ได้รับการสนับสนุนจากกระแสความยั่งยืน (sustainability) ควบคู่กับการสื่อสารด้านคุณภาพและความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล

ขณะที่ช่องทางจัดจำหน่ายสินค้าของเล่นผ่านทาง ช่องทางออนไลน์ ได้แก่ Tmall / JD (Flagship + Tmall Global) มีอัตราการเติบโตในแต่ละประเภทสินค้าของเล่น อาทิ ของเล่น figurines เพิ่มขึ้น  34.5 %  ของเล่น blind boxes เพิ่มขึ้น 31.4 % ราคาเฉลี่ยสินค้าเด็กหลายหมวดขยับตัวสูงขึ้น สะท้อนให้เห็นความเต็มใจที่จะใช้จ่ายเพื่อพัฒนาศักยภาพของบุตรหลานของชาวจีน (willingness-to-pay)

ช่องทาง Douyin หรือ TikTok ของจีน ผ่านการไลฟ์ + short video ซึ่งสามารถช่วยสร้างยอดขายสินค้าของเล่นที่มีดีไซน์ได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้ สินค้าของเล่น Pop Mart ก็ใช้กลยุทธ์ช่องทางการจัดจำหน่ายจาก Douyin และออฟไลน์ผสมผสานกัน

อย่างไรก็ตามการนำเข้าสินค้าของมีกฎระเบียบในการนำเข้า คือ CCC (China Compulsory Certification, 中国强制性产品认证) คือระบบการรับรองความปลอดภัยและคุณภาพบังคับของจีน ใช้กับสินค้านำเข้าหรือสินค้าที่ผลิตในจีน ก่อนจะวางขายในตลาดจีนได้ + GB Standards (GB = Guóbiāo (国标) “มาตรฐานแห่งชาติ” ของจีน จัดทำโดย Standardization Administration of China (SAC)) แบ่งเป็น GB (บังคับ) และ GB/T (แนะนำ/สมัครใจ)

ถ้าเป็นสินค้าเด็ก–ของเล่น ต้องผ่าน GB ที่เกี่ยวข้องก่อน จึงจะขอ CCC ได้ ของเล่นที่จำหน่ายในจีนต้องเป็นไปตาม GB 6675-2014 (Parts 1–4) ครอบคลุม mechanical / physical / flammability / chemical (รวมสารพาทาเลต) และเป็นฐานเพื่อรับ CCC สำหรับกลุ่มที่อยู่ในแคตตาล็อกบังคับ ทั้งนี้ สินค้าที่ไม่ผ่านมาตรฐานจะวางขายไม่ได้

ฉลากภาษาจีน/คำเตือนตามอายุ และคู่มือภาษาจีน เป็นข้อบังคับ ตรวจสอบพิกัด HS (9503 เป็นต้น) และรายการ CCCCS (China Certification Center for Commodity Security) หน่วยงานรับรองมาตรฐาน/ความปลอดภัยของสินค้าโภคภัณฑ์ในจีน ทำหน้าที่สนับสนุนให้สินค้าได้ CCC และเป็นไปตาม GB Standards ปีล่าสุดสำหรับพิธีศุลกากร

สำหรับโอกาสสำหรับสินค้าของเล่นนำเข้า ที่ผู้บริโภคจีนยอมจ่ายเพิ่ม เนื่องจากคุณภาพ ปลอดภัยพิสูจน์ได้ (มาตรฐานยุโรป/US และผ่าน GB/CCC) แนวคิดการเรียนรู้ชัดเจน (STEAM, bilingual learning, executive functions) การออกแบบดีไซน์ & IP แตกต่าง (collab กับศิลปิน/พิพิธภัณฑ์/ธรรมชาติเอเชีย) Eco-friendly (ไม้ FSC, non-toxic inks, traceability) และประสบการณ์เล่นร่วมพ่อแม่ (co-play) และ community/collecting (รุ่นลิมิต)

ทั้งนี้ทางสคต.เฉิงตู มีข้อเสนอแนะว่า  สินค้าของเล่นที่มีโอกาสมากที่สุด ได้แก่ ของเล่นเพื่อการศึกษา (Educational Toys) เป็นกลุ่มที่เติบโตเร็วที่สุด เพราะความต้องการของผู้ปกครองสูงของเล่นอิเล็กทรอนิกส์และสมาร์ททอย ซึ่งมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วตามเทคโนโลยี เช่น AI, AR, สื่อประสม

ของเล่นคลาสสิก (Traditional Toys) เช่น ตุ๊กตา เกมกระดาน ยังคงได้รับความนิยม ของเล่นพรีเมียมและของสะสม ถือเป็นกลุ่มที่เติบโตจากการที่คนมองหาคุณภาพและความพิเศษ ของเล่นกีฬาและกลางแจ้ง เช่น จักรยาน สกูตเตอร์ ก็มีแนวโน้มในการเข้ามาแบ่งส่วนแบ่งทางการตลาด เนื่องจากผู้ปกครองต้องการส่งเสริมสุขภาพเด็ก ๆ

ด้านการส่งออกนั้นผู้ส่งออกสินค้าของเล่นจะต้องคอยติดตามกฎระเบียบ Regulatory / CCC และอัปเดต GB & รายการ CCC อย่างใกล้ชิด  และจำนวนเด็กเกิดใหม่ของจีนเริ่มชะลอตัวลง

ดังนั้นควรเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ พัฒนาสินค้าของเล่นเป็นระดับพรีเมียม และเจาะกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ใหญ่ที่นิยมสะสมสินค้าของเล่นมากขึ้น (adult collectors) เพื่อป้องกันการปลอมแปลงหรือลอกเลียนแบบ ผู้ประกอบการควรจดทะเบียน IP จีน ทำสติ๊กเกอร์กันปลอม และ trace QR เป็นต้น