ด้านตลาดผู้ซื้ออินโดนีเซียสต็อกล้น เมินนำเข้าลดจาก 3 ล้านตันเหลือแค่ 8 แสนตัน เกษตรฯปิ้งไอเดีย ศูนย์ข้าวชุมชน ร่วมดูแลเสถียรภาพราคา
ประชากรประเทศไทยมีอาชีพเป็นชาวนาสัดส่วนถึง 25% หรือราว 18 ล้านคน และประเทศไทยยังเป็นผู้ผลิตและส่งออกข้าวรายสำคัญของโลก ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงตลาดข้าวโลก ย่อมส่งผลต่อคนไทยถึง 1 ใน 4 ที่อาจมีรายได้ลดลง
เมื่อเร็วๆนี้ กระทรวงเกษตรสหรัฐ ได้เผยแพร่รายงาน Rice Outlook: April 2025 โดย USDA, Economic Research Service ที่ระบุว่า คาดการณ์การผลิตข้าวโลกสำหรับปี 2024/25 เพิ่มขึ้น 3.1 ล้านตัน เป็น 535.8 ล้านตัน ซึ่งเป็นระดับสูงสุด หรือ เพิ่มขึ้นเกือบ 3% จากปีก่อน นับเป็นปีที่ 9 ติดต่อกันที่ผลผลิตข้าวทั่วโลกสร้างสถิติใหม่โดยผลผลิตส่วนใหญ่มาจากอินเดีย รองลงมาคืออินโดนีเซีย กัมพูชา บราซิล ไต้หวัน และเวเนซุเอลา
ขณะที่สต็อกข้าวทั่วโลกในปี 2024/25 เพิ่มขึ้น 1.7 ล้านตันจากการคาดการณ์ก่อนหน้านี้ เป็น 183.2 ล้านตัน การปรับขึ้นสต๊อกข้าวทั่วโลกกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่แถบอาเซียน หลักๆอยู่ที่ อินโดนีเซีย ไทย และเวียดนาม ซึ่งมีอินเดียที่มีสต๊อกเพิ่มมากที่สุดที่ 1.5 ล้านตันจากปีก่อน และแม้ว่าสต๊อกข้าวของจีนจะไม่เปลี่ยนแปลงที่ 103.5 ล้านตัน กินสัดส่วนสูงสุดของโลกที่ 56% ข้อมูลเหล่านี้ก็ทำให้ประมาณการณ์ได้ว่าสถานการณ์ข้าวทั่วโลกอยู่ในอาการ“ล้น”โกดัง
นิวไฮอุปทานข้าวโลกเพิ่ม 3.1 ล้านตัน
รายงาน ยังระบุถึง คาดว่าอุปทานข้าวทั่วโลกในปี 2024/25 จะอยู่ที่ 715.3 ล้านตัน ซึ่งสูงเป็นประวัติการณ์ เพิ่มขึ้นถึง 3.1 ล้านตัน จากการคาดการณ์ครั้งก่อนอันเป็นผลจากการคาดการณ์การผลิตที่เพิ่มขึ้น 12.3 ล้านตันจากปีก่อนและเป็นการเพิ่มขึ้นติดต่อกันเป็นปีที่สอง
ดังนัั้น คาดการณ์ปริมาณการค้าข้าวโลกในปีปฏิทิน 2025 เป็น 59.7 ล้านตัน ซึ่งลดลง 0.2 ล้านตันจากสถิติเมื่อปีที่แล้วที่ 59.9 ล้านตัน ส่วนคาดการณ์การส่งออกในปี 2025 สำหรับกัมพูชา อินเดีย และปากีสถาน จะมีการส่งออกที่เพิ่มขึ้นขณะที่ จีน ไทยและสหรัฐจะส่งออกได้ลดลง
ด้านการนำเข้าคาดการณ์ว่าจะมีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 4 แสนตันจากบังคลาเทศ จีน และ เนปาล แต่ปริมาณการนำเข้าจะลดลงในตลาดยุโรปที่ 1.5 แสนตัน
ทั้งนี้ ตลาดอินโดนีเซียซึ่งเป็นผู้ซื้อข้าวรายสำคัญของไทย รายงานระบุว่า มีแนวโน้มการนำเข้าที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะจากไทยที่มีราคาที่สูงสูงของผู้ส่งออกในอาเซียนด้วยกัน แม้ว่าการนำเข้าของอินโดนีเซียคาดว่าจะลดลงเกือบ 3.9 ล้านตันเหลือ 800,000 ตัน เนื่องจากมีการนำเข้าจำนวนมากและการผลิตที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก แต่อินโดนีเซียก็ยังเป็นผู้นำเข้ารายสำคัญ เช่นเดียวกับฟิลิปปินส์และเวียดนาม โดยเวียดนามมีการนำเข้าข้าวจากกัมพูชาเป็นหลัก ทั้งเพื่อการบริโภคและส่งออกอีกทอดหนึ่ง
ข้าวไทยแพงแข่งขันลำบาก
“คาดการณ์ส่งออกข้าวของไทยปี 2025 จะอยู่ที่ 7 ล้านตัน ลดลง ราว 5 แสนตัน หรือ 29.2% (yoy) ส่วนอินเดียจะส่งออกได้ 24 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 33.9% ปากีสถาน ปริมาณ 5.5 ล้านตัน ลดลง 15.3% กัมพูชา 3.6 ล้านตัน ลดลง 2.7%”