วิกฤติน้ำท่วมหาดใหญ่ผ่านไป 2 เดือนเศษๆ แต่ชีวิตของผู้คนยังไม่กลับสู่ภาวะปกติเต็มร้อย หลายร้านไม่สามารถกลับมาเปิดให้บริการตามปกติ ด้วยความเสียหายที่ต้องใช้เม็ดเงินลงทุนปรับปรุงร้านตั้งแต่หลักหมื่น หลักแสน ไปจนถึงหลักล้าน
ท่ามกลางช่วงเทศกาลตรุษจีนที่กำลังจะมาถึง “อ้า” เป็นหนึ่งในร้านอาหารระดับตำนานที่ควักเงินจากกระเป๋าตัวเองกว่า “2 ล้านบาท” เริ่มใหม่ตั้งแต่วางระบบไฟ ทำฝ้า ชุดครัว โต๊ะเก้าอี้ เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบกล้องวงจรปิด ฯลฯ เพื่อหวังว่า หาดใหญ่จะกลับมาสดใสอีกครั้งในช่วงเทศกาลตรุษจีนเหมือนกับทุกๆ ปี
ปี 2529 ร้านอ้าเปิดทำการในชื่อ “กิมกี่” มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว ต่อมาเมื่อกิจการถูกส่งต่อให้รุ่นที่ 2 จึงเปลี่ยนมาใช้ชื่อ “อ้า” สื่อความหมายถึงคำว่า “รักการกิน” เพื่อให้ร้านเป็นที่จดจำได้ง่าย ฟังครั้งเดียวก็ติดหูทันที
จนถึงปัจจุบัน “อ้า” อยู่ภายใต้การบริหารงานของ “ชาย-เอกรัฐ แซ่ล้อ” ทายาทรุ่นที่ 3 วัย 39 ปี ระบุว่า จนถึงตอนนี้ยอดขายที่ร้านก็ยังไม่กลับเข้าที่เข้าทาง แม้แต่ช่วงปีใหม่ที่ผ่านมายอดขายก็ยังกลับมาเพียง 30-40% ของช่วงเวลาปกติเท่านั้น
-ชาย-เอกรัฐ แซ่ล้อ ทายาทรุ่นที่ 3 ร้านอ้า-
สานต่อรสชาติของอาม่า-ป๊า ลูกค้ามาเลเซีย-อินโดนีเซีย-สิงคโปร์ ยังเหนียวแน่น
“อ้า” ร้านอาหารจีนรสชาติไทย คือนิยามที่ “ชาย” ให้ไว้ ร้านตั้งอยู่ใกล้กับตลาดกิมหยง เมนูส่วนใหญ่ตกทอดมาตั้งแต่รุ่นคุณย่าบวกกับรุ่นคุณพ่อที่มีเมนูใหม่เพิ่มเข้ามาอีกหลายรายการ ช่วงปลายๆ รุ่นคุณพ่อเริ่มทำการตลาดบนโลกออนไลน์มากขึ้น เปิดเพจเฟซบุ๊กชื่อ “Ar Restaurant Hatyai” ระยะหลังเริ่มมีอินฟลูเอนเซอร์แวะเวียนมารีวิว ลูกค้าบอกต่อปากต่อปาก จนทำให้มีกลุ่มลูกค้าคนรุ่นใหม่เพิ่มมากขึ้น
เมนูดังขึ้นชื่อที่มาแล้วต้องสั่ง อาทิ แฮกึ๊น ขาหมูทอด ออส่วน เต้าหู้ราดปู ปลาเก๋าสามรส ฯลฯ ปัจจุบัน “ชาย” นำร้านอ้าจดทะเบียนตั้งบริษัทในนาม บริษัท กับข้าวพ่อ จำกัด สาเหตุที่ต้องจดบริษัทเขาเปิดเผยตรงไปตรงมาว่า เพื่อจัดการเรื่องภาษีอย่างเป็นระบบ ช่วงเวลาปกติ “อ้า” มีรายได้เฉลี่ยวันละ 50,000-60,000 บาท ถ้าเป็นช่วงเทศกาลอาจมีแตะๆ หกหลัก ทว่า ตอนนี้แม้น้ำลดแล้ว รีโนเวทร้านเสร็จเรียบร้อยแล้ว ยอดขายก็ยังไม่กลับมาเท่าเดิมอยู่ดี
“อ้า” ในช่วงเวลาปกติก่อนเจออุทกภัยครั้งใหญ่ ตกเย็นก็เริ่มมีคิวรอหน้าร้าน หน้าเทศกาลมีทั้งลูกค้าคนไทยที่มาจากกรุงเทพฯ รวมถึงนักท่องเที่ยวจากมาเลเซีย อินโดนีเซีย และสิงคโปร์ “ชาย” บอกว่า ด้วยวัฒนธรรมที่คล้ายคลึงกัน บวกกับการเดินทางที่สะดวกสบาย “หาดใหญ่” จึงเป็นจุดหมายปลายทางของต่างชาติละแวกใกล้เคียง
ได้รับความนิยมถึงขั้นที่เคยมีชาวมาเลเซียและชาวสิงคโปร์ติดต่อให้ “อ้า” ไปเปิดร้าน แต่ “ชาย” ปฏิเสธ ไม่คิดขยายสาขาเพิ่มเติม ด้วยเหตุหลักๆ เรื่องการบริหารจัดการหลังบ้าน ปล่อยให้เป็นเรื่องของอนาคต หากรุ่นลูกคิดทำต่อ-ขยายสาขา อาจได้เห็นร้านอ้าสาขาที่สองก็เป็นไปได้
“ทุกวันนี้ไม่ได้ตั้งเป้าอะไรมากมาย แค่ให้ขายได้ มีลูกค้ามากินทุกวันก็พอ ส่วนเรื่องขยายสาขายังไม่คิด มีคนมาติดต่อให้ไปเปิดที่มาเลเซียกับสิงคโปร์ รุ่นลูกถึงจะเป็นไปได้ เพราะยุคเราเราทำตรงนี้ก็ไม่ค่อยทันแล้ว และเห็นหลายๆ คน สาขาแรกขายดีมาก สาขาสองพอได้ แล้วสาขาแรกต้องเอาเงินไปเลี้ยงสาขาสอง พอโตไปอีกหลายสาขากลายเป็นคนกินสาขาอื่นไม่ดีกลับมาว่าสาขาแรก เป็นเรื่องของการควบคุมคุณภาพ”
น้ำท่วมใหญ่เกือบ 4 เมตร หมดค่าซ่อมไป 2 ล้านบาท
ความเสียหายของร้านอ้าแทบจะเรียกว่า ต้องปรับปรุงเกือบ 100% รวมทุกอย่างแล้วหมดไป 2 ล้านบาท รายได้ต่อวันทุกวันนี้ไม่แน่นอน ยอดขายกลับมาจากช่วงเวลาปกติเกือบๆ 50% นักท่องเที่ยวจากมาเลเซียที่เป็นลูกค้าประจำบอกกับ “ชาย” ว่า หาดใหญ่ไม่มีวันตาย เดี๋ยวก็กลับมาเหมือนเดิม แต่ถึงอย่างนั้นบรรยากาศที่หาดใหญ่ทุกวันนี้ก็ยังมีข้อกังวลเรื่องความสะอาดและแสงสว่าง
“ชาย” บอกว่า ตอนนี้ขยะเก็บไปเกือบหมดแล้ว ยังมีซากปรักหักพังอยู่บ้าง โซนร้านอ้าตนเองปรับภูมิทัศน์ติดไฟสว่างหมดแล้ว แต่โซนอื่นๆ ก่อนมาถึงหน้าร้านยังมืดและค่อนข้างน่ากลัว จึงอยากให้ภาครัฐดำเนินการตรงนี้ เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ที่มาหาดใหญ่โดยมากเป็นเด็ก คนแก่ และกลุ่มครอบครัวค่อนข้างเยอะ
เมื่อถามถึงความคาดหวังที่มีต่อภาครัฐหลังน้ำลด “ชาย” บอกว่า ที่ผ่านมาพูดไปเยอะมากแต่ไม่เคยได้รับการแก้ไข ไม่รู้ว่า ถ้าพูดไปอีกจะเป็นอย่างไร หลักๆ นอกจากเรื่องแสงสว่าง คือการตีเส้นถนนใหม่เพื่อช่วยให้คนขับรถมองเห็นเวลามีการสรรจรไปมาตรงนี้มีทางม้าลายก็จริงแต่สีเส้นค่อนข้างเลือนลาง รถขับเร็วแถมยังไม่มีลูกระนาด
ไม่คิดขยายสาขา อยากได้ร้อยล้าน แต่ไม่ขอกดดันตัวเอง-ทีม
ร้านอ้าหาดใหญ่มีคนทำงานทั้งหมดราว 16-17 คน เมื่อ “ชาย” เข้ามาดูแล ได้ปรับเปลี่ยนวิธีการหลายอย่างให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น วาง “SOP” หรือคู่มือมาตรฐานการทำงานในครัว มีพ่อครัวเก่าที่อยู่มาหลายสิบปี ส่วนเด็กใหม่ก็เทรนตาม SOP ที่วางไว้
“ชาย” บอกว่า ตนเองไม่เคยดูบัญชี ให้ภรรยาเป็นคนดูแลหลังบ้านจัดการทั้งหมด เมื่อถามว่า เคยคิดถึงเป้าหมายไปถึงหลักร้อยล้านมั้ย เจ้าของร้านอ้าบอกว่า อยากได้ แต่ไม่คิดตั้งเป็นเป้าหมายกดดันตัวเอง คิดเพียงร้านอ้าต้องเป็นธุรกิจที่ทำเงินได้ เลี้ยงดูตัวเองและลูกน้องได้ ส่วนเรื่องทำแฟรนไชส์หรือขยายสาขา ย้ำว่า คงไม่ทำในรุ่นตัวเอง อาจจะเป็นรุ่นลูกมากกว่า
นอกจากนี้ ช่องทางโซเชียลมีเดียยังมีเพียงเพจเฟซบุ๊ก เอาไว้โปรโมตร้าน ลงเมนูอาหาร รวมถึงรับฟีดแบ็กจากลูกค้าด้วย “ชาย” เชื่อว่า ถ้าไม่ทำอะไรบนโลกออนไลน์ กระแสร้านก็อาจจะหายไปได้ แม้มีลูกค้าเข้ามาติชมผสมกัน อย่างไรก็พร้อมน้อมรับ ยิ่งด่ายิ่งดี มีอะไรผิดพลาดไปก็ขอโทษลูกค้า ถ้าไม่มีช่องทางให้ติดต่อก็จะไม่รู้เลยว่า ต้องแก้ไขตรงไหน