การค้าปลีกสีเขียว (Green Retailing)

สำหรับธุรกิจค้าปลีกแล้ว การค้าปลีกสีเขียว หรือ Green Retailing เป็นอีกหนึ่งแนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความสำเร็จของการจัดการโซ่อุปทานสีเขียว โดยการค้าปลีกสีเขียวจะครอบคลุมตั้งแต่ การจัดหาสินค้าสีเขียวเพื่อมาจำหน่ายในร้านค้า การออกแบบระบบและร้านค้าปลีกสีเขียว (Green Retail Store) ที่มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีประหยัดพลังงาน การจัดวางสินค้าและการส่งเสริมการขายสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงการรณรงค์ด้านภาพลักษณ์สีเขียวต่อสาธารณะ (Green Image) 

การจัดหาสินค้าสีเขียวสำหรับ Green Retailing จะให้ความสำคัญกับการคัดเลือกซัพพลายเออร์และการจัดซื้อสินค้าที่มีคุณสมบัติดังนี้

• ใช้วัตถุดิบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในการผลิตสินค้า อาทิ วัตถุดิบที่ได้จากธรรมชาติ วัตถุดิบที่ใช้ทรัพยากรในการผลิตและปล่อยก๊าซพิษต่ำ รวมถึงวัตถุดิบที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำหรือย่อยสลายได้ง่าย

• ออกแบบสินค้าที่ง่ายต่อการถอดแยกส่วนเพื่อความสะดวกในการทำโลจิสติกส์ย้อนกลับและการนำกลับไปสร้างคุณค่าใหม่ได้

• มีกระบวนการผลิตสีเขียว (Green Manufacturing) ที่ใช้วัตถุดิบน้อย ลดการปล่อยก๊าซพิษและของเสียสู่สิ่งแวดล้อม การจัดตารางการผลิตที่มีประสิทธิภาพและประหยัดพลังงาน ตลอดจนการใช้เทคนิคการผลิตที่ลดการสิ้นเปลืองทรัพยากรและก่อให้เกิดเศษวัสดุที่เหลือจากการผลิต (Product Residual) น้อยที่สุด

• ใช้บรรจุภัณฑ์และฉลากสินค้าที่ทำจากวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำหรือย่อยสลายได้ง่าย

• มีการประเมินประสิทธิภาพด้านสิ่งแวดล้อมของกระบวนการผลิตสินค้าตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

ตัวอย่างของการจัดหาสีเขียว ได้แก่ การที่ Coop Denmark ร่วมออกแบบสินค้า House Brand กับผู้ผลิตที่เป็นคู่ค้าเพื่อให้ได้สินค้าที่เป็นมิตรต่อทั้งสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ด้วยการเปลี่ยนแปลงวัตถุดิบในการผลิตสินค้าที่มีการปนเปื้อนสารรบกวนการทำงานของต่อมไร้ท่อ (Endocrine disrupting substances) โดยมีการแจ้งข้อกำหนดต่าง ๆ ที่ต้องการไปยังผู้ผลิต ซึ่งส่งผลเชิงบวกต่อการลดมลพิษทางน้ำจากกระบวนการผลิตสินค้า

Amazon ร่วมมือกับคู่ค้าที่เป็นโรงงานผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์ของ Amazon เอง ในการจัดหาบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยสร้างโปรแกรมที่เรียกว่า Frustration-Free Packaging ให้บรรจุภัณฑ์สามารถรีไซเคิลได้และเปิดง่าย โดยไม่ต้องใช้วัสดุอื่นเพิ่มเติม ซึ่งสามารถลดน้ำหนักของบรรจุภัณฑ์และกำจัดวัสดุบรรจุภัณฑ์ได้มากกว่า 900,000 ตัน เทียบเท่ากับกล่องที่ใช้ขนส่งสินค้าจำนวน 1.6 พันล้านกล่อง

ในส่วนของการกำหนดแนวทางปฏิบัติงานและตัวชี้วัดของซัพพลายเออร์ Amazon สนับสนุนให้ซัพพลายเออร์ที่มีตราสินค้า Amazon ประเมินผลการดำเนินงานด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมของโรงงานตนเองโดยใช้ดัชนี Higg ของ Sustainable Apparel Coalition ซึ่งเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์เครื่องแต่งกายและรองเท้าชั้นนำ โดย Amazon ตั้งใจที่จะผลักดันการนำผลการประเมินนี้ไปใช้เพื่อช่วยให้ซัพพลายเออร์เข้าใจผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายในการรวบรวมข้อมูลประสิทธิภาพด้านสิ่งแวดล้อมจากซัพพลายเออร์ 200 ราย ภายในสิ้นปี 2021 ในขณะที่ Walmart ก็มีการพัฒนา Score Cards ด้านบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืน เพื่อช่วยซัพพลายเออร์ในการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยให้สามารถลดการใช้บรรจุภัณฑ์ภายในโซ่อุปทานลง 5 เปอร์เซ็นต์ การลดขนาดบรรจุภัณฑ์และการใช้บรรจุภัณฑ์ที่สามารถนำมาใช้ซ้ำได้สามารถประหยัดต้นทุนและยังช่วยให้จัดเก็บสินค้าได้ง่ายขึ้น 

เทสโก้ โลตัส ให้ความสำคัญกับการจัดหาสินค้าออร์แกนิกเข้ามาจัดจำหน่าย โดยใช้รูปแบบการส่งเสริมชาวเขาบนดอยวาวี จ.เชียงราย ผลิตไข่ไก่ออร์แกนิก ตั้งแต่การเลี้ยงแบบปล่อยอิสระในโรงเรือนที่ได้มาตรฐาน ไปจนถึงการให้ไก่กินอาหารอินทรีย์ รวมไปถึงการจัดหาสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น เสื้อผ้ารักษ์โลก ภายใต้แบรนด์ F&F ซึ่งเป็นเสื้อยืดสำหรับผู้ชายที่ผลิตจากเส้นใยที่ทอจากพลาสติกรีไซเคิลและกางเกงยีนส์ที่ฟอกสีด้วยเทคโนโลยีประหยัดน้ำ ตลอดจนการจัดหาและพัฒนาสินค้า House Brand โดยให้ SME ที่รับจ้างผลิตสินค้าเริ่มทยอยปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ของสินค้าเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ผลิตจากวัสดุที่สามารถรีไซเคิลได้ 100% แทนการใช้พลาสติกและกล่องโฟม ซึ่งช่วยลดการใช้พลาสติกปีละกว่า 400 ตัน หรือเทียบเท่าขวดน้ำพลาสติกขนาด 600 มิลลิลิตรจำนวน 26.6 ล้านขวด