เล็งจำกัดวงเงิน'ซื้อแอพฯ'

กสทช.เรียกคุยผู้ให้บริการมือถือถก หลังลูกค้าเจอบิลช็อก ซื้อไอเท็มเกินกว่า 2 แสนบาท แย้มข้อเสนอให้มีระบบกำหนดวงเงินซื้อแอพฯ-บริการเสริมได้ 1,000 บาทต่อเดือน ชี้ปัญหาเกิดจาก "เอดับบลิวเอ็น" ให้บริการ "ดีซีบี" จ่ายค่าบริการเสริมผ่านใบแจ้งหนี้ไม่ต้องพึ่งบัตรเครดิต แต่เกิดช่องโหว่ทำให้ปิดบริการไปตั้งแต่สิ้นเดือน พ.ค. ขณะที่เอไอเอสแจงยกเลิกหนี้ให้แล้ว เหตุลูกค้าซื้อแบบไม่ตั้งใจ กสทช.เรียก"กูเกิล"หารือ 26 มิ.ย.นี้

นายแพทย์ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา กรรมการกิจการวิทยุกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ด้านคุ้มครองผู้บริโภค กล่าวภายหลังเรียกผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือทั้ง 5 รายเข้าหารือ กรณีมีเยาวชนซื้อไอเท็มในเกมผ่านเครือข่ายของผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือจนทำให้มีค่าบริการกว่า 2 แสนบาทว่า จากการตรวจสอบพบว่าเป็นของผู้ให้บริการในเครือเอไอเอส คือ บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ตเวิร์ก (เอดับบลิวเอ็น) ซึ่งเกิดจากเอดับบลิวเอ็นไปทำสัญญากับกูเกิล สิงคโปร์ ซึ่งเป็นความร่วมมือของกลุ่มสิงค์เทลผู้ถือหุ้นใหญ่ของเอไอเอส

โดยการทำสัญญากับกูเกิล สิงคโปร์ ทำให้ เอดับบลิวเอ็น เป็นผู้ประกอบการรายแรกที่ให้บริการเรียกเก็บค่าบริการเสริมผ่านใบแจ้งหนี้ (ไดเร็ค แคร์ลิเออร์ บิลลิ่ง หรือ ดีซีบี) ซึ่งใช้ได้เฉพาะกับระบบแอนดรอยด์ เพราะไอโอเอสของแอปเปิลไม่มีนโยบายดีซีบี แต่ต้องชำระจากบัตรเครดิตเท่านั้น โดยระบบดีซีบีได้เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 30 เม.ย.ที่ผ่านมา และเปิดอย่างเต็มระบบในวันที่ 12 พ.ค.จากนั้นได้ปิดระบบในวันที่ 30 พ.ค. เพราะเกิดปัญหามีบิลช็อก

"เอไอเอสระบุว่าในประเทศไทย แอนดรอยด์มีส่วนแบ่งมากกว่า 60% ซึ่งจากความร่วมมือก็จะทำให้ลูกค้าสามารถใช้บริการเสริมการซื้อแอพฯ ซื้อไอเท็ม หรือสติ๊กเกอร์ได้ง่ายขึ้น ซึ่งข่าวที่ปรากฏขึ้นอยู่ในช่วงการใช้งานในเดือน พ.ค. ดังนั้นเอดับบลิวเอ็นจึงตัดสินใจปิดระบบ เพราะต้องแก้ไขจุดบกพร่องก่อน เนื่องจากระบบดีซีบีไม่มีการกำหนดวงเงิน และการยืนยันตัวบุคคล (เวอร์ริฟาย) ยังมีขั้นตอนไม่เพียงพอ เพราะในข่าวนั้นเยาวชนได้ใช้ข้อมูลของผู้ปกครองเป็นคนลงทะเบียน"

จำกัดเพดาน "พันบาท" ต่อเดือน

นายแพทย์ประวิทย์ กล่าวต่อว่า ในการหารือร่วมกับผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือ ได้มีการเสนอวงเงินการใช้งาน (เครดิต ลิมิต) หากเป็นบริการดีซีบีสำหรับการใช้งานซื้อแอพพลิเคชั่น ไอเท็ม เกม สติกเกอร์ ซึ่งในแต่ละรอบบิลให้ไม่เกิน 1,000 บาทต่อเดือน นอกจากนี้ สำนักงานกสทช.จะเรียกบริษัท กูเกิล ประเทศไทย จำกัด เข้ามาหารือในวันที่ 26 มิ.ย.นี้ เพื่อพิจารณาว่าส่วนแบ่งที่ผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือกับผู้ให้บริการแฟลตฟอร์มอย่างกูเกิลนั้น จะแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ร่วมกันอย่างไร

นอกจากนี้ เขาต้องข้อสังเกตว่า สัญญาที่เอดับบลิวเอ็นทำกับกลุ่มสิงค์เทลที่ให้บริการดีซีบี ถือเป็นสัญญานอกเหนือจากบริการ 3จี 2.1 กิกะเฮิรตซ์ ต้องมีการเสนอสัญญามาให้สำนักงาน กสทช.เห็นชอบก่อน เพราะสัญญานี้รวมค่าบริการเรียกเก็บไปในใบแจ้งหนี้ ก็ต้องเป็นสัญญาให้บริการโทรคมนาคม แต่หากมีการเรียกเก็บโดยหักผ่านบัตรเครดิต จะถือเป็นสัญญาทางการเงิน

แนะอย่าเพิ่งรับชดใช้-ให้เลิกนิติกรรม

ในประเด็นสัญญาทางการเงิน นายแพทย์ประวิทย์ กล่าวว่า เบื้องต้นได้สอบถามอย่างไม่เป็นทางการไปที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ถึงข้อกฎหมายและบทบาทในการกำกับดูแล เพราะโดยหลักการแล้วแบงก์ชาติต้องเข้ามาควบคุมการทำธุรกิจประเภทนี้ เพราะถือเป็นการรับชำระเงินข้ามประเทศ หากไม่มีการควบคุมหรือกำกับดูแล เชื่อว่าในอนาคตจะเป็นปัญหาใหญ่

เช่นเดียวกัน กสทช. ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ ก็ต้องตรวจสอบด้วยเช่นกันว่าการให้บริการในลักษณะนี้ของ เอดับบลิวเอ็น ถูกต้องตามกฎหมายของ กสทช. ด้วยหรือไม่ เพราะการให้บริการต้องได้รับอนุญาตจาก กสทช. เช่น การให้บริการอินเทอร์เน็ต การให้บริการโทรออกรับสาย การให้บริการโครงข่าย เป็นต้น แต่ได้รวมถึงบริการการรับชำระเงินแทนด้วยหรือไม่

นอกจากนี้ ตามข่าวระบุว่าเด็กได้ดูวิธีการซื้อเพชรฟรีจากคลิปในยูทูบ ซึ่งหากเด็กทำตามวิธีการทุกอย่าง คนที่โพสต์คลิปดังกล่าวก็ถือว่ามีความผิดด้วย เพราะถือว่าเป็นการเผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จ ก็จะผิดพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 ด้วย ซึ่งกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) ต้องเข้ามาร่วมตรวจสอบ

"ผู้บริโภคอย่าเพิ่งไปรับปากว่าจะชดใช้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน รวมถึงเรื่องการผ่อนชำระ เพราะถือว่าเป็นการยอมรับการเป็นหนี้โดยปริยาย สิ่งแรกที่ผู้บริโภคควรทำในกรณีนี้ คือ แจ้งบอกเลิกนิติกรรมที่เกิดขึ้นในทันที โดยอ้างว่าเป็นโมฆียะ เพราะนอกจากประเด็นเรื่องผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือคิดค่าบริการเกินวงเงินจำกัดแล้ว ยังมีข้อสงสัยว่าเยาวชนอายุ 12 ปี สามารถทำนิติกรรมลักษณะนี้ได้หรือไม่ โดยผู้บริโภคควรรอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบเรื่องนี้ให้ชัดเจนก่อน" นายประวิทย์ กล่าว

รู้เท่าไม่ถึงการณ์-เอไอเอสไม่เรียกเก็บ

ด้านนายปรัธนา ลีลพนัง รองกรรมการผู้อำนวยการ สายงานตลาดบมจ.แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (เอไอเอส) กล่าวว่า จากกรณีที่มีการเผยแพร่ผ่านสื่อว่า มีลูกค้าใช้งานเล่นเกมคุกกี้รัน และมีค่าบริการสูงผิดปกตินั้น เอไอเอส ขอเรียนชี้แจงว่า ปัจจุบันการใช้บริการเกี่ยวกับแอพพลิเคชั่นทางอินเทอร์เน็ต อาทิ การสมัครใช้งาน หรือ การซื้อคอนเทนท์ผ่านทางกูเกิล เพลย์ สโตร์ ซึ่งเป็นศูนย์รวมแอพพลิเคชั่นของแอนดรอยด์ที่ให้บริการโดยกูเกิล ได้รับความนิยมสูงขึ้นเป็นอย่างมาก ซึ่งที่ผ่านมาลูกค้าจำเป็นต้องสมัครหรือซื้อสินค้าและบริการผ่านทางบัตรเครดิตเท่านั้น

ดังนั้น เพื่อเป็นการอำนวยการสะดวกให้ลูกค้า เอไอเอสจึงเป็นผู้รับชำระค่าสินค้าและบริการนี้ให้กับกูเกิล เพลย์ สโตร์ โดยหักจากบิลค่าโทรศัพท์ของเอไอเอสได้ทั้งพรีเพด ( เติมเงิน) และโพสต์เพด (รายเดือน) ตั้งแต่เดือน เม.ย. 2557 ที่ผ่านมา ซึ่งในทางปฏิบัติการใช้บริการดังกล่าวได้นั้น ลูกค้าต้องมีการสมัครใช้งานและยืนยันความเป็นเจ้าของก่อน จึงจะสามารถทำการหักค่าใช้จ่ายได้ รวมถึงในการซื้อแอพพลิเคชั่นแต่ละครั้ง จะมีการแจ้งให้ยืนยันการซื้อ และจะมีการส่งยืนยันการซื้อดังกล่าวกลับไปที่อีเมล์ของลูกค้าเสมอเช่นกัน

อย่างไรก็ตามหลังจากการเปิดบริการดังกล่าวไป พบว่าลูกค้าบางท่านมีค่าบริการสูงผิดปกติตามที่เป็นข่าว ซึ่งบริษัทฯก็มิได้นิ่งนอนใจและมีความห่วงใยในกรณีดังกล่าวเป็นอย่างยิ่ง โดยได้ทำการปิดบริการสำหรับระบบโพสต์เพดทันที ตั้งแต่เมื่อเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา และจะดูแลลูกค้า โดยยกเว้นค่าสินค้าและบริการดังกล่าวทั้งหมดให้ลูกค้าทุกรายที่ใช้งานโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์

ทั้งนี้ บริษัทจะมีการพัฒนาระบบแจ้งเตือน รวมถึงเพิ่มเติมการกำหนดยอดการใช้งานสูงสุดในการชำระค่าสินค้าและบริการได้ด้วยตนเอง (เครดิต ลิมิต) เพื่อป้องกันการเกิดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต รวมถึงให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้บริการในโลกออนไลน์เพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อประชาชนต่อไป