โมเดล Regen ฝ่าวิกฤติ ส่งไม้ต่อ SME ไทย เดิมพัน 6 แสนกิจการ! คัดเลือกไปต่อ

เมื่อเจ้าของธุรกิจรุ่นบุกเบิกกำลังเข้าสู่วัยเกษียณ แต่ทายาทจำนวนไม่น้อยเลือกเดินบนเส้นทางใหม่ ปัญหาการสืบทอดกิจการจึงกลายเป็น "ระเบิดเวลา" ของเศรษฐกิจไทย ท่ามกลางความเสี่ยงที่ SME หลายหมื่นแห่งอาจหายไปจากระบบในแต่ละปี โมเดล Search Fund ของ Regen Capital Partners กำลังเสนอคำตอบใหม่ ด้วยการเป็นทั้งนักลงทุน ผู้สืบทอด และผู้บริหาร เพื่อรักษาธุรกิจไทยให้เติบโตต่อในรุ่นถัดไป

จากโรงงานรุ่นพ่อ...สู่โจทย์ใหญ่ของเศรษฐกิจไทย

เสียงเครื่องจักรในโรงงานหลายแห่งยังเดินหน้าตามปกติ แต่เบื้องหลังความเงียบนั้น เจ้าของกิจการจำนวนมากกำลังเผชิญคำถามเดียวกัน "เมื่อถึงเวลาวางมือ...ใครจะรับช่วงต่อ?" คำถามนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในธุรกิจครอบครัว แต่กำลังกลายเป็นความท้าทายระดับประเทศ

เมธี วินเซอร์ ผู้ก่อตั้ง Regen Capital Partners เผยว่า ประเทศไทยมีผู้ประกอบการ SME ราว 3-3.5 ล้านราย สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 40% ของ GDP แต่กว่า 600,000 บริษัทฯ ก่อตั้งโดยผู้ประกอบการยุค Baby Boomer ซึ่งกำลังเข้าสู่ วัยเกษียณ ขณะที่แต่ละปีมี SME ราว 10,000-20,000 ราย เสี่ยงปิดกิจการเพียงเพราะไม่มีคนสืบทอด สำหรับหลายธุรกิจ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ยอดขายหรือกำไร หากแต่อยู่ที่คน และเมื่อธุรกิจดีๆ ต้องปิดตัวลง ซึ่งผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่ครอบครัวเจ้าของกิจการ แต่หมายถึงการสูญเสียการจ้างงาน เครือข่ายซัพพลายเชน และศักยภาพการแข่งขันของประเทศ

ลูกไม่สานต่อ วิกฤติที่เงินซื้อไม่ได้

ในอดีตการส่งต่อธุรกิจจากรุ่นพ่อสู่รุ่นลูกแทบเป็นเรื่องอัตโนมัติ แต่วันนี้โลกเปลี่ยนไปคนรุ่นใหม่จำนวนมากเติบโตในยุคดิจิทัล ได้รับการศึกษาระดับนานาชาติ และมีทางเลือกในการทำงานมากกว่ารุ่นก่อน ไม่ว่าจะเป็นบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก สตาร์ตอัป หรือการสร้างธุรกิจของตัวเองการกลับมาบริหารโรงงาน โรงสี หรือธุรกิจครอบครัว จึงไม่ใช่ "ความฝัน" ของทุกคนอีกต่อไปยิ่งเมื่อธุรกิจครอบครัวหลายแห่งยังบริหารแบบรวมศูนย์ ทุกการตัดสินใจขึ้นกับ "เถ้าแก่" ระบบงานไม่เป็นมาตรฐาน ขาดข้อมูล และเต็มไปด้วยความละเอียดอ่อนเรื่องความสัมพันธ์ในครอบครัว ก็ยิ่งทำให้การส่งไม้ต่อเป็นเรื่องยากหลายกิจการไม่ได้ล้มเพราะขาดลูกค้าแต่สะดุดเพราะขาด "คนรับไม้"

ช่องว่างที่ตลาดทุนไทยไม่ตอบโจทย์

แม้ธุรกิจจะมีกำไร มีฐานลูกค้าแข็งแรง และดำเนินกิจการมานานหลายสิบปี แต่การขายกิจการกลับไม่ใช่เรื่องง่าย บริษัทขนาดใหญ่ยังมีทางเลือกเข้าตลาดทุน หรือ IPO แต่ SME ขนาดกลางจำนวนมากกลับอยู่ใน "พื้นที่เล็ก" เกินกว่าจะเข้าตลาดหุ้น แต่ใหญ่เกินกว่าจะปิดกิจการแล้วเริ่มต้นใหม่ในสายตาของนักลงทุนทั่วไป ธุรกิจเหล่านี้ยังมีความเสี่ยงสูง เพราะพึ่งพาเจ้าของเดิมมากเกินไป ไม่มีระบบบริหารที่ชัดเจน และขาดแผนรองรับการเปลี่ยนผ่านนี่คือ "ช่องว่าง" ที่โมเดลการลงทุนรูปแบบใหม่กำลังเข้ามาเติมเต็ม

Regen Capital Partners ทางเลือกใหม่

แทนที่จะกระจายเงินลงทุนหลายสิบแห่งเหมือนกองทุน Private Equity ทั่วไป Regen Capital Partners กลับเลือกลงทุนเพียง "บริษัทเดียว" แนวคิดนี้อาจดูสวนทางกับหลักการกระจายความเสี่ยง แต่สะท้อนปรัชญาที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง ในรูปแบบของ Search Fund ซึ่ง Regen ไม่ได้ต้องการเป็นเพียงผู้ถือหุ้นแต่ต้องการเป็น "ผู้สืบทอด" โดยชื่อ Regen มาจากคำว่า Rebirth และ Generation สื่อถึงการฟื้นชีวิตธุรกิจเดิม พร้อมส่งต่อการเติบโตสู่คนรุ่นใหม่ กองทุนขนาด 1,000 ล้านบาทจึงตั้งเป้าค้นหา "เพชรยอดมงกุฎ" เพียงหนึ่งบริษัท ก่อนทุ่มทรัพยากรทั้งหมดเพื่อยกระดับธุรกิจให้เติบโตไม่น้อยกว่า 3 เท่า ภายในระยะเวลา 10 ปี

เมื่อกองทุนไม่ได้แค่ลงทุน แต่ลงมือบริหาร

ที่ผ่านมา เมธี เป็น นักลงทุนไทย ที่มีประสบการณ์ด้านการลงทุนและที่ปรึกษาธุรกิจ ในภูมิภาคอาเซียนนานเกือบ 1 ทศวรรษ หลังสำเร็จการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์และการเงินจาก University of Pennsylvania เริ่มต้นอาชีพกับ Bain & Company ก่อนย้ายสู่ Openspace Capital ซึ่งเป็นหนึ่งในกองทุนชั้นนำของภูมิภาค ตลอดช่วงที่เมธีลุงทุนมา เขามีส่วนร่วมลงทุนในกว่า 20 บริษัท พร้อมทำหน้าที่วางกลยุทธ์ ปรับปรุงการดำเนินงาน และนั่งเป็นกรรมการบริษัท จากประสบการณ์ดังกล่าวทำให้เขาเห็นปัญหาซ้ำๆ ของธุรกิจไทยจำนวนมากที่ "ดีพอที่จะเติบโต" แต่ไม่มีคนพาไปต่อ จึงนำแนวคิด Entrepreneurship Through Acquisition (ETA) หรือ Search Fund เข้ามาปรับใช้ในประเทศไทย

"หัวใจสำคัญของ Regen คือซื้อกิจการแล้วเข้าไปบริหารเอง แตกต่างจาก Private Equity แบบเดิมที่ยังให้เจ้าของเดิมดูแลกิจการ โมเดลนี้เปิดโอกาสให้ผู้ก่อตั้งสามารถเกษียณได้จริง ขณะที่ธุรกิจยังเดินหน้าต่ออย่างต่อเนื่อง"

มองหา SME ที่แข็งแรงไม่ใช่ธุรกิจที่กำลังมีปัญหา

Regen ไม่ได้มองหาธุรกิจที่ต้องเข้าไปกู้วิกฤติ แต่กำลังค้นหาธุรกิจที่มีพื้นฐานดีอยู่แล้ว เกณฑ์หลักคือรายได้ 100-2,000 ล้านบาทต่อปี EBITDA ตั้งแต่ 30 ล้านบาทขึ้นไป เข้าถือหุ้นอย่างน้อย 50% มีฐานลูกค้าแข็งแรง กระแสเงินสดมั่นคง ธุรกิจที่อยู่ในความสนใจครอบคลุมตั้งแต่อาหาร สินค้าอุปโภคบริโภค สุขภาพ คลินิก ผู้ผลิตยา ธุรกิจบริการแบบ B2B ที่มีรายได้ประจำ ไปจนถึงซอฟต์แวร์ด้าน HR, CRM และ Cybersecurity สิ่งที่กองทุนให้ความสำคัญไม่ใช่เพียงอัตราการเติบโตแต่คือ "ความยั่งยืน"

นักลงทุนไม่ได้ซื้อแค่กำไร แต่ซื้อระบบ

เมธี มองว่า ธุรกิจจำนวนไม่น้อยมีศักยภาพเติบโตมากกว่าที่เป็นอยู่ แต่ติดข้อจำกัดเรื่องระบบบริหาร เมื่อเจ้าของเป็นศูนย์กลางทุกอย่าง ธุรกิจก็โตได้เท่ากับเวลาของเจ้าของภารกิจหลังเข้าซื้อกิจการจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มยอดขายแต่รวมถึงการสร้างระบบบริหาร วางข้อมูลให้พร้อมใช้ ต่อยอดเทคโนโลยี พัฒนาทีมผู้บริหาร และเชื่อมเครือข่ายระดับโลกเข้ามาสร้างการเติบโตระยะยาว เป้าหมายไม่ใช่เพียงสร้างผลตอบแทนแต่ทำให้ธุรกิจอยู่รอดได้โดยไม่ต้องพึ่งคนเพียงคนเดียว

สูตรทำให้ SME "ขายได้"

สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังมองหาพันธมิตร หรือเตรียมส่งต่อกิจการ เมธีเสนอ 3 เรื่องสำคัญ ประการแรก คือ ความโปร่งใสทางบัญชียุคของบัญชี 2 เล่มกำลังจบลง เพราะนักลงทุนสถาบันไม่สามารถลงทุนในธุรกิจที่ตรวจสอบไม่ได้ประการที่สอง คือการจัดเก็บข้อมูล ธุรกิจยุคใหม่ต้องตัดสินใจบนข้อมูล ไม่ใช่ความรู้สึกและประการสุดท้าย คือการมีที่ปรึกษาและบอร์ดบริหาร การเปิดรับมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญภายนอก จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความน่าเชื่อถือเมื่อต้องเจรจากับนักลงทุน

ทางรอดใหม่ของ SME ไทย

ในวันที่เศรษฐกิจเผชิญความไม่แน่นอน การมีเงินทุนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ SME ต้องการทั้งทุน ความรู้ ระบบ และเครือข่ายโมเดล Search Fund จึงอาจเป็นอีกทางเลือกของการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญไม่ใช่การขายธุรกิจเพราะไปต่อไม่ได้แต่เป็นการเลือก "คนที่ใช่" มารับการอาจเป็นโจทย์ใหญ่ไม้ต่อเพื่อให้ธุรกิจที่ใช้เวลาสร้างมาทั้งชีวิต ยังสามารถเติบโตต่อได้อีกหลายทศวรรษ สำหรับประเทศไทย วิกฤติการสืบทอดกิจการอาจเป็นโจทย์ใหญ่ของเศรษฐกิจในทศวรรษหน้า แต่หากมีโมเดลการลงทุนที่เชื่อมเจ้าของรุ่นบุกเบิกเข้ากับนักบริหารรุ่นใหม่ได้อย่างลงตัว วิกฤติครั้งนี้ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการ "เกิดใหม่" ของธุรกิจไทยและนั่นอาจเป็นความหมายที่แท้จริงของคำว่า Regen การฟื้นชีวิตกิจการเดิม เพื่อส่งต่อคุณค่าไปสู่คนรุ่นต่อไป