นิยามยุคนี้การเผชิญวิกฤติซ้อนวิกฤติเกิดต่อเนื่อง ธุรกิจเผชิญบททดสอบใหม่ๆ จากความไม่แน่นอน ความท้าทาย กลุ่มธุรกิจ TCP เผยบทเรียนเคลื่อนธุรกิจเครื่องดื่ม 7 ทศวรรษ ไม่เคยมีคำว่าง่าย
ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มกำลังเผชิญโจทย์ที่ยากขึ้น ไม่เพียง “ต้นทุนสูงขึ้น” แต่ “กำลังซื้อลดลง” ความท้าทายจากแรงกดดันถาโถมมาพร้อมกัน ทั้งเศรษฐกิจยังไม่ฟื้น พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนเร็ว ซัพพลายเชนเปราะบาง ความผันผวนของราคาพลังงานและวัตถุดิบ ล้วนส่งผลต่อธุรกิจ ไปจนถึงความสามารถในการแข่งขันระยะยาว
เมื่อเจอ “วิกฤตซ้อนวิกฤติ” ธุรกิจไม่ใช่จะมุ่ง “รอด” อย่างไร แต่การออกแบบธุรกิจให้ “ไปต่อ” ท่ามกลางความไม่แน่นอนกลายเป็นเรื่องปกติ
นายวรวุฒิ พงศ์ชินภัค ประธานผู้บริหารสายงานขายและการตลาด ประเทศไทย กลุ่มธุรกิจ TCP ได้ขึ้นเวที EARTH JUMP 2026: A Bridge to Empowered Actions และแบ่งปันมุมมองการเคลื่อนธุรกิจเครื่องดื่ม ชูคัมภีร์เปลี่ยนจาก Survival Mindset หรือการเอาตัวรอดเฉพาะหน้า ไปสู่ Forward Mindset หรือการคิดและตัดสินใจเพื่อให้ธุรกิจแข็งแรงขึ้นในระยะยาว
“วันนี้คนที่อยู่รอดได้ ไม่ใช่คนที่รอให้พายุผ่านไป แต่คือคนที่ปรับตัวเร็วพอ มองเกมยาวพอ และกล้าตัดสินใจในเรื่องที่สำคัญจริง”
ลดต้นทุนต้องไม่ทำให้ธุรกิจอ่อนแรงลง
ท่ามกลางสถานการณ์หลายองค์กร “ถูกบีบ” ให้ควบคุมค่าใช้จ่าย การ “ลดต้นทุน” มักเป็นคำตอบแรกที่ถูกหยิบขึ้นมาใช้ แต่กลุ่มธุรกิจ TCP หาจุดลดตรงไหนแล้วธุรกิจยังเดินต่อได้แข็งแรงกว่าเดิม
ทั้งนี้ ต้นทุนที่น่ากังวลสุดในหลายองค์กร มักเป็น “ต้นทุนแฝง” ที่สะสมอยู่ในระบบ เช่น สินค้าที่ต้องพึ่งพาโปรโมชันแต่ไม่สร้างการเติบโตจริง กระบวนการทำงานที่ซ้ำซ้อน หรือรูปแบบการทำงานที่ใช้ทรัพยากรมากเกินความจำเป็นเพียงเพราะทำกันมาแบบนั้นมานานแล้ว ดังนั้น การบริหารต้นทุนจึงไม่ใช่แค่การตัดค่าใช้จ่าย แต่ต้องคืนทรัพยากรกลับไปลงทุนในสิ่งที่จะสร้างอนาคตให้ธุรกิจด้วย เช่น เป็นเทคโนโลยี ข้อมูล หรือเครื่องมือใหม่ที่ช่วยให้การตัดสินใจแม่นยำขึ้นและการทำงานคล่องตัวขึ้น
ตัวอย่างการลงทุนด้าน AI และ Data เป็นเครื่องมือสำคัญขององค์กรยุคใหม่ แต่หัวใจสำคัญคือการนำเทคโนโลยีเหล่านี้มาใช้ต้องมีเป้าหมาย และมีการพัฒนาบุคลากรเพื่อมากำกับดูแล หรือการลงทุนเพื่อบริหารต้นทุนระยะยาว เช่น การขยายผล Solar Rooftop ที่โรงงานปราจีนบุรีและสำนักงานใหญ่ของกลุ่มธุรกิจ TCP สามรถรองรับสถานการณ์ต้นทุนพลังงานผันผวนได้
ปรับตัวเร็ว รับมือวิกฤติ
หนึ่งในบทเรียนสำคัญของโลกธุรกิจตลอดหลายปีที่ผ่านมา คือความไม่แน่นอนอาจเกิดขึ้นได้เสมอ และหลายครั้ง สิ่งที่ดู “คุ้มที่สุด” ในวันนี้ อาจกลายเป็นต้นทุนที่แพงที่สุดในวันหน้า หากทำให้ธุรกิจสะดุดหรือเดินต่อไม่ได้
ขณะที่สถานการณ์ความไม่แน่นอนในตะวันออกกลางส่งผลให้เกิดการขาดแคลนสารตั้งต้นสำหรับผลิตหมึกสี ซกระทบต่อบรรจุภัณฑ์และกระบวนการผลิต กลุ่มธุรกิจ TCP “ปรับตัวเร็ว” ทั้งการหาแหล่งหมึกทดแทนจากเอเชีย และเปลี่ยนมาใช้สติกเกอร์บาร์โค้ดขาว-ดำ เพื่อให้การผลิตยังเดินหน้าต่อได้อย่างต่อเนื่อง
ภาพดังกล่าวสะท้อนความยืดหยุ่นไม่ได้เกิดขึ้นในวันที่วิกฤตมาถึง แต่ต้องเตรียมการไว้ล่วงหน้า ทั้งผ่านการวางแผนสำรอง การลดการพึ่งพาแหล่งเดียว และการทำงานร่วมกับคู่ค้าอย่างใกล้ชิด ไม่จำกัดบทบาทแค่ผู้ซื้อกับผู้ขาย แต่ต้องพัฒนาไปสู่การเป็นพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ ที่มองเห็นความเสี่ยงร่วมกัน แก้ปัญหาร่วมกัน และช่วยกันมองภาพตลอดทั้งห่วงโซ่ เพื่อให้ทุกฝ่ายรับมือกับความผันผวนได้เร็วขึ้น
ทางรอดมากกว่าหนึ่ง
ในโลกที่ตลาด ผู้บริโภค และต้นทุนเปลี่ยนไปพร้อมกัน ความเปราะบางของธุรกิจไม่ได้อยู่แค่เรื่องยอดขาย แต่อยู่ที่การพึ่งพาสิ่งใดสิ่งหนึ่งมากเกินไป ไม่ว่าจะเป็นสินค้าเดียว ตลาดเดียว ช่องทางเดียว หรือแม้แต่รูปแบบการเติบโตแบบเดียว
กลุ่มธุรกิจ TCP ให้ความสำคัญกับกลยุทธ์การกระจายธุรกิจ (Diversification) เพื่อขยายฐานการเติบโต ตั้งแต่การออกแบบพอร์ตสินค้าทั้งขวดแก้ว ขวด PET และกระป๋องอะลูมิเนียม การพัฒนาสูตรและรสชาติที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคต่างกลุ่ม การวางจำหน่ายในหลายช่องทาง เพื่อไม่ให้ธุรกิจผูกติดกับความสำเร็จของทางเลือกใดทางเลือกหนึ่งมากเกินไป รวมถึงการขยายตลาดต่างประเทศให้เติบโตได้ หากเศรษฐกิจของประเทศใดประเทศหนึ่งที่ชะลอตัว อีกด้านยังให้ความสำคัญกับการสร้าง ecosystem ทางธุรกิจที่แข็งแรง ผ่านการทำงานกับพันธมิตรและผู้ประกอบการรายอื่นด้วย
เส้นทางธุรกิจ 70 ปี เตือนโลกธุรกิจไม่เคยง่าย
กลุ่มธุรกิจ TCP เคลื่อนอาณาจักรมา 7 ทศวรรษ ยังสอนว่า “โลกธุรกิจไม่เคยง่ายกว่าเดิม” จะมีความท้าทายใหม่ ๆ มาเป็นบททดสอบอยู่เสมอ ทำให้องค์กรต้องตอบสนองต่อแรงกดดันเฉพาะหน้า รวมถึงต้องออกแบบธุรกิจให้พร้อมรับแรงกระแทกครั้งต่อไป ตั้งแต่การตัดต้นทุนให้ถูกจุด การลงทุนกับอนาคต การสร้างความยืดหยุ่นในระบบ ไปจนถึงการสร้างทางรอดมากกว่าหนึ่งทางผ่านสินค้า ตลาด ช่องทาง และพันธมิตร
“ความหมายของการเปลี่ยนจาก Survival Mindset ไปสู่ Forward Mindset ไม่ใช่การปฏิเสธวิกฤติ แต่คือการยอมรับว่าโลกจะยังผันผวนต่อไป และเลือกออกแบบธุรกิจให้พร้อมเติบโตท่ามกลางความไม่แน่นอนนั้น เพราะสุดท้ายแล้ว เป้าหมายของธุรกิจในวันนี้คือการ ไปต่ออย่างแข็งแรงกว่าเดิม และไปต่อพร้อมกับผู้คน ชุมชน คู่ค้า และพันธมิตรที่เติบโตไปด้วยกัน”
