สถานการณ์เมฆฝนหมุนวนแช่ตัวเหนือพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล ได้รับการอธิบายจาก ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ อาจารย์ประจำคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ถึงปริมาณไอน้ำในชั้นบรรยากาศโลกที่พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์จากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ ร่วมกับสภาวะน้ำทะเลหนุนสูงผิดปกติที่เป็นอุปสรรคสำคัญต่อกระบวนการระบายน้ำ รวมถึงกลุ่มเมฆฝนที่หมุนวนและแช่ตัวอยู่กับที่ ซึ่งแตกต่างจากพายุหมุนทั่วไปที่จะเคลื่อนตัวเข้าและออกตามทิศทางที่ชัดเจน
สภาวะฝนตกต่อเนื่องส่งผลให้เกิดสถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ในกรุงเทพฯ ที่เผชิญปัญหาน้ำท่วมอยู่เสมอ ซึ่งที่ผ่านมาภาครัฐพยายามวางโครงสร้างพื้นฐานรองรับการระบายน้ำ โดยเฉพาะสร้างอุโมงค์ยักษ์ของกรุงเทพมหานคร
เพื่อระบายน้ำมาต่อเนื่องหลายจุดครอบคลุมพื้นที่ยุทธศาสตร์อย่างจตุจักร หลักสี่ ดอนเมือง และฝั่งธนบุรี แต่สถานการณ์ฝนล่าสุดทำให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ยอมรับว่าปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาเกินศักยภาพการระบายน้ำของระบบที่มี
นอกจากนี้อุโมงค์ยักษ์และจุดสำคัญอีกส่วนอยู่ที่ระบบท่อระบายน้ำและคูคลองซอยที่เป็นเส้นเลือดฝอยที่ในการลำเลียงน้ำเข้าลงสู่เส้นเลือดใหญ่ผ่านอุโมงค์ยักษ์ก่อนลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งมีความสำคัญไม่แพ้กันที่จะต้องวางระบบการซ่อมบำรุงอยู่ต่อเนื่อง ดังนั้นการทำแผนขุดลอกท่อระบายน้ำและคูคลองซอยเป็นวาระประจำปีที่ต้องดำเนินการสม่ำเสมอ ควบคู่ไปกับการประเมินประสิทธิภาพแต่ละโครงการอุโมงค์ยักษ์เทียบกับสถานการณ์น้ำท่วมจริงในพื้นที่รับผิดชอบ
หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องจำเป็นต้องมีการประเมินความเสี่ยงสถานการณ์น้ำท่วมเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนรับมือและประเมินความรุนแรงของสถานการณ์เพื่อแจ้งเตือนประชาชน โดยเฉพาะแผนรับมือในเขตกรุงเทพมหานครที่อยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำตอนปลายของลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีลักษณะทางกายภาพเป็น “เมืองแอ่งกระทะ” ที่มีความสูงเฉลี่ยเพียง 0 ถึง 1.5 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง และมีบางจุดที่มีระดับต่ำกว่าน้ำทะเล
ปัญหาน้ำในเมืองหลวงเป็นเรื่องใหญ่เกินกว่าที่กรุงเทพมหานครจะแบกรับตามลำพัง ซึ่งจำเป็นต้องมีกลไกบูรณาการการบริหารจัดการน้ำระหว่างกรุงเทพมหานคร กรมชลประทาน รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะบนสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ภาครัฐจำเป็นต้องวางแผนบริหารจัดการน้ำบนสมมติฐานรุนแรงที่สุด เนื่องจากผลกระทบจากโลกร้อนทำให้มีโอกาสที่จะเกิดปัญหาเช่นนี้เกิดขึ้นอีก เพื่อไม่ให้ส่งผลต่อความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจของเมืองหลวงทั้งเมือง





