แทนที่การต่อสู้เรียกร้องของเครือข่ายกำนันมะโน จะได้รับผลตอบรับจากรัฐบาลลดราคาน้ำมันทุกชนิด 10 บาททันที กลับได้นโยบายผลักดัน B20 , E20 ขึ้นมาเป็นน้ำมันพื้นฐานแทน แถมอ้างนี่ไงลดให้แล้ว
เพราะราคาน้ำมันทั้งสองชนิด ราคาห่างจากน้ำมันดีเซล และ น้ำมันเบนซินพื้นฐานเกือบ 10 บาท
ตอนแรกหลายคนคิดว่า เป็นเพียงการพูดเพื่อเบี่ยงเบนข้อเรียกร้องของม็อบ ให้ลดราคาน้ำมันทุกชนิดทันที 10 บาท แต่สุดท้ายรัฐบาลมีแผนอยู่จริง
ทั้งนี้ “เสี่ยหนู” อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กล่าวในงานเปิดสัมมนาวิชาการเพื่อเสริมสร้างศักยภาพเครือข่ายท้องถิ่นเข้มแข็ง สู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างยั่งยืน ที่มีอธิบดีกรมต่างๆ ของกระทรวงมหาดไทย ผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดทั่วประเทศ เข้าร่วม
โดยตอนหนึ่ง กล่าวว่า ส่วนของน้ำมัน เรามีทางเลือกมากขึ้น ขอให้นายก อบจ. ช่วยโปรโมตน้ำมัน B20 รถแทร็กเตอร์ทั่วไปใช้ไม่มีปัญหาอะไรเลย ซึ่ง B20 มีส่วนต่างกับดีเซลปกติถึง 10 บาท ซึ่งการมาเรียกร้องให้ลดดีเซล 10 บาท รัฐบาลทำให้แล้ว แต่ต้องสร้างมูลค่าเพิ่มไม่ใช่ถอยร่น และลดราคาอย่างเดียว เป็นการนำงบประมาณรัฐบาลมาโปะไว้ แต่ประชาชนยังต้องจ่ายทางอ้อมอยู่ดี
“อนุทิน” กล่าวอีกว่า ที่รัฐบาลลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน B20 และให้ประชาชนใช้มากขึ้น เพราะใช้มากเท่าไหร่จะช่วยลดการนำเข้าน้ำมันถึง 20% อีกทั้งเป็นส่วนผสมของน้ำมันปาล์มมาจากผลผลิตในประเทศ ประชาชนที่ทำธุรกิจปาล์มน้ำมันนำทะลายนั้นมาเป็นส่วนผสมน้ำมัน B20 ได้ เมื่อใช้มากขึ้น การนำเข้าน้ำมันดิบต่างประเทศลดลง ความต้องการผลผลิตประเภทปาล์มเพิ่มขึ้น ย่อมส่งผลให้รายได้เพิ่มขึ้นจากราคาที่ดีขึ้น
ส่วนน้ำมันเบนซิน เรามีน้ำมัน E20 ที่มาจากอ้อย และมันสำปะหลังเป็นส่วนผสม ( 11พ.ย. 69) ตนสั่งการให้รมว.อุตสาหกรรม และรมว.พลังงาน หารือบริษัทผู้ผลิตรถยนต์ ซึ่งได้รับการยืนยันว่า ถ้าเป็นพวกเบนซิน รถยนต์ที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไปไม่มีผลกระทบ
ส่วนรถยนต์เก่ากว่านั้น รัฐบาลกำลังหาแนวทาง ที่จะทำให้รถยนต์เหล่านั้นใช้น้ำมัน E20 ซึ่งทุกวันนี้มีเทคโนโลยีก็ต้องปรับจูนชิ้นส่วนเครื่องยนต์บางอย่าง....
ด้านเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยในรายการกรรมกรข่าวคุยนอกจอ กรณีข่าวการปรับเกรดน้ำมันพื้นฐาน โดยยอมรับว่า มีแผนให้ E20 เป็นน้ำมันเกรดพื้นฐานของเบนซิน แต่ต้องสร้างความเชื่อมั่น E20 ควรจะใช้ได้มากกว่านี้ วันนี้เรามีน้ำมันหลายประเภทเกิน เปลี่ยนไส้กรองหลักร้อย เติมน้ำมันครั้งหนึ่งก็คุ้มแล้วเพราะน้ำมันต่างกันเยอะ ยอมรับมีแผนแต่ไม่ได้มีเจตนาหักคอบังคับว่าไม่ใช้เลย
“เอกนัฏ” ย้ำว่า วันนี้ต้องเน้นเรื่องการเปลี่ยนผ่าน สร้างแรงจูงใจ ลดภาษีสรรพสามิต สิ่งที่ได้มันคุ้มกับการที่เสีย เอทานอลที่คนเข้าใจเรื่องประสิทธิภาพไม่จริงนัก ความจริง 1 ลิตรเอทานอลไปได้น้อยกว่าเบลซิน ประสิทธิภาพลิตรต่อลิตรต่างกันประมาณ 30% จาก E10 ไป E20 เพิ่มเอทานอลอีกแค่ 10% ประสิทธิภาพลดลง 30% ไม่ใช่ทั้งหมด ลดแค่ 3% แต่ราคาต่างกันเกือบ 20% ถ้าเทียบลิตรไปได้น้อยกว่า แต่ถ้าเทียบราคา เติม 100 บาท ไปได้ไกลกว่าเยอะ
“เอกนัฏ” ชี้ด้วยว่า E20 ค่ายรถยนต์ยืนยันประสิทธิภาพไม่ได้ลดที่ตัวเชื้อเพลิง อาจเป็นปัญหาส่วนประกอบอื่น ดีที่สุดคือให้ค่ายรถยนต์ออกมาทำแคมเปญ ให้ค่ายรถยนต์พูดเพื่อความมั่นใจ ปัจจุบันรถรุ่นใหม่หลายรุ่นใช้ได้ ไม่ได้เสื่อมประสิทธิภาพ อาจต้องเปลี่ยนไส้กรองแต่คุ้ม เพราะราคาน้ำมันต่างกันเยอะ อยากให้ใช้ประโยชน์จากน้ำมันที่ไทยผลิตได้เอง พร้อมยืนยันว่า ไม่ได้หักดิบ แต่แก๊สโซฮอล์ 91 น่าจะเลิกไปก่อนได้
ส่วนกระแสข่าวที่ว่ามีแผนจะทำ “น้ำมันเขียวพลัส” เอกนัฏเผยว่า ยอมรับมีแนวคิด เพราะตอนนี้มีน้ำมันเขียวปลอดภาษีให้ชาวประมงใช้ แล้วทำไมเราไม่มี น้ำมันเขียวปลอดภาษีให้เกษตรกรใช้ หลักคิดต่อไปถ้าเราเปลี่ยนการพึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง ให้เกษตรกรได้ประโยชน์จากน้ำมันที่เขาผลิต มีส่วนร่วมกับการสำรองน้ำมัน เขาก็ควรจะได้ประโยชน์จากน้ำมันที่เขาผลิตด้วย ทั้งปาล์ม, อ้อย, มัน แนวคิดนี้มีน้ำมันเขียวปลอดภาษีสำหรับชาวประมง เข้าใจว่า ท่าน “เอกนิติ”(รมว.คลัง) ทางฝั่งคลังให้มีน้ำมันเขียวเวอร์ชันปลอดภาษี ส่วนผสมเชื้อเพลิงชีวภาค ให้เกษตรกรใช้ด้วย เพราะเขาเป็นผู้ผลิต ก็ต้องคิดให้ได้หลายเด้ง ก็มีความคิดที่เป็นไปได้ อนาคตอาจมีโปรแกรม น้ำมันไทยช่วยไทยพลัสก็ได้ เป็นโควตาแบบพุ่งเป้า ส่งเสริมให้ใช้ E20-B20
นั่นแสดงว่า การผลักดัน B20 และ E20 เป็นน้ำมันพื้นฐานแทน เบนซิน ดีเซล ไม่ใช่พูดตามเกมอีกต่อไป ที่สำคัญคือ ผลที่ตามมาต่างหากที่น่าจับตามอง และน่าสนใจ
หลายคนสงสัยว่า E20 และ B20 คืออะไร คำตอบคือน้ำมันชีวภาพ B20 (ดีเซลผสมไบโอดีเซล 20%) และ E20 (แก๊สโซฮอล์ผสมเอทานอล 20%)
ส่วนที่ต้องพูดถึงน้ำมันทั้งสองชนิด เนื่องจากเป็นแนวทางด้านพลังงานที่รัฐบาลกำลังขับเคลื่อนเพื่อลดการนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศ ช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกพืชพลังงาน (เช่น อ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน) และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ที่น่าสนใจ นโยบายปรับเปลี่ยนด้านพลังงานดังกล่าว มีสาระสำคัญดังนี้
1.ฝั่งน้ำมันเบนซิน (E20) : มีแนวทางผลักดันให้ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานของประเทศ โดยใช้กลไกราคาจูงใจ (เช่น การปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตและเงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง) ให้ E20 ราคาถูกกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ราว 8 บาทต่อลิตร
2.ฝั่งน้ำมันดีเซล (B20) : ส่งเสริมให้ใช้ B20 เพื่อเพิ่มสัดส่วนการใช้น้ำมันปาล์มในประเทศ และลดภาระค่าน้ำมันดีเซล
3.จุดยืนเรื่องการยกเลิกน้ำมันเดิม : อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และกระทรวงพลังงาน ชี้แจงว่า ยังไม่มีการกำหนดเวลาหรือคำสั่งเร่งด่วนในการยกเลิกแก๊สโซฮอล์ 91-95 ในทันที (สกัดกระแสข่าวลือว่าจะยกเลิกภายในต้นปี 2570) เนื่องจากต้องคำนึงถึงความพร้อมของประชาชนและรถยนต์รุ่นเก่า
แต่ปรากฏว่า ปัญหาใหญ่ของการปรับใช้และการผลักดันนโยบายน้ำมัน E20 และ B20 ตามนโยบายรัฐบาลก็มีไม่น้อย
1. ความไม่พร้อมของรถยนต์และรถเก่า (ปัญหาเทคนิค/เครื่องยนต์)
• รถรุ่นเก่าไม่รองรับ : รถยนต์และรถจักรยานยนต์รุ่นเก่า (โดยเฉพาะที่มีอายุการใช้งานเกิน 10 ปี หรือผลิตก่อนปี 2008) ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้รองรับสัดส่วนแอลกอฮอล์ที่สูงใน E20 หรือไบโอดีเซล 20% ใน B20
• ชิ้นส่วนเสื่อมสภาพ : ข้อมูลชี้ว่า “เอทานอล” มีฤทธิ์กัดกร่อนและชะล้างสูง ทำให้ ท่อยาง ลูกยาง โอริง และซีลต่างๆ เกิดการบวมหรือเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ ส่วน B20 อาจทำให้กรองโซล่า (กรองน้ำมันเชื้อเพลิง) ตันไวขึ้น ต้องเปลี่ยนถี่กว่าเดิม
• อาการอืดและสิ้นเปลืองกว่าเดิม : ผู้เชี่ยวชาญ เห็นว่า เอทานอลให้ค่าพลังงานต่ำกว่าน้ำมันเบนซินล้วน ทำให้รถอาจรู้สึกอืดลง แรงตกเล็กน้อย และสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงต่อระยะทางมากกว่าเดิม
2. ผลกระทบต่อประชาชนฐานราก (ภาระค่าใช้จ่าย)
• หากรัฐบาลมีนโยบายบีบด้วยการทยอยยกเลิกน้ำมันทางเลือกอื่น (เช่น แก๊สโซฮอล์ 91 หรือ 95) เพื่อบังคับหรือดันให้ใช้ E20 และ B20 เป็นหลัก จะสร้างภาระให้ประชาชนกลุ่มที่ใช้รถเก่าซึ่งไม่สามารถปรับเปลี่ยนได้ทันที
• ความกังวลเรื่องค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงเครื่องยนต์ หรือความเสี่ยงที่เครื่องยนต์จะเสียหายจากน้ำมันที่ไม่ตรงกับสเปกโรงงาน
3. ประเด็นเชิงโครงสร้างและนโยบายพลังงาน (ข้อกังวลเรื่องทุนใหญ่และกลไกราคา)
• การใช้เงินกองทุนน้ำมันฯ และการปรับโครงสร้างภาษี : มีคำถามจากนักวิชาการและภาคประชาชนว่า นโยบายอุ้ม B20 และ E20 เป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุหรือไม่ เพราะราคาที่ถูกลงเกิดจากการปรับโครงสร้างภาษีและเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันฯ มากกว่าการลดต้นทุนการผลิตจริง
• ข้อกังวลเอื้อประโยชน์ทุนพลังงานชีวภาพหรือไม่ : ถูกตั้งคำถามว่า นโยบายนี้แท้จริงแล้วช่วยเกษตรกรรายย่อย ตามที่รัฐบาลกล่าวอ้าง หรือแท้จริงแล้ว เป็นการอุดหนุนโรงงานเอทานอลและไบโอดีเซลในเครือโรงกลั่นขนาดใหญ่? โดยยังขาดการการันตีราคารับซื้อที่ยุติธรรมถึงมือเกษตรกรรายย่อยจริงๆ
• การเปลี่ยนผ่านไปสู่ EV : นักวิชาการบางส่วนมองว่าทิศทางโลกกำลังมุ่งสู่ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) การทุ่มสรรพกำลังมาแก้ปัญหาที่น้ำมันชีวภาพอาจไม่ตอบโจทย์การเปลี่ยนผ่านพลังงานระยะยาว
เมื่อเป็นเช่นนี้ ที่น่ากล่าวถึงอย่างมาก กรณี ส.อ.ท. (สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย) ระบุว่า ปัจจุบันมีรถยนต์ในประเทศไทยประมาณ 40% หรือราว 5.5 ล้านคัน ที่ยังไม่รองรับน้ำมัน E20 (ส่วนใหญ่เป็นรถรุ่นเก่า รถนำเข้า และรถพรีเมียมบางรุ่น) นี่ยังไม่รวม B20 ที่ก็คงมีไม่น้อยเช่นกัน
แน่นอน, ทันทีที่มีการเปลี่ยนผ่านน้ำมันเกิดขึ้น เจ้าของรถกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มแรกที่เดือดร้อน ต้องมีภาระค่าใช่จ่ายในการปรับจูนอุปกรณ์เครื่องยนต์ของรถให้รองรับ B20 และE20 ให้ได้ จึงจะสามารถใช้รถได้
ประการต่อมา รัฐบาลการันตีได้หรือไม่ว่า B20 และE20 จะราคาต่ำอยู่อย่างนี้ในระยะยาว
และประการสำคัญ อันถือว่าเป็นหัวใจ เพราะรัฐบาลกล่าวอ้างเป็นวัตถุประสงค์หลัก คือเกษตรกรรายย่อย ที่ปลูกพืชพลังงานทั้งหลายจะได้ประโยชน์ รัฐบาลจะมีวิธีอย่างไร?
ถ้าปล่อยอย่างปัจจุบัน ค่าลงทุน ค่าปุ๋ย ค่ายาฆ่าแมลงเอาไปกินหมด ไหนจะเสี่ยงไม่ได้ผลผลิตจากภัยธรรมชาติต่าง ๆ นานา ขณะราคาก็ “ขึ้น-ลง” ไม่แน่นอนเช่นเคย กลุ่มทุนพลังงานต่างหากที่ไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงอะไร แต่กลับได้รับผลประโยชน์ไปเต็มๆ
เหนืออื่นใด คำถามตัวโตที่รัฐบาลจะต้องตอบ คือ การคิดเรื่อง E20 และ B20 คิดบนสถานการณ์เร่งด่วน เพื่อรับมือม็อบกำนันมะโน หรือ ศึกษาความเป็นไปได้ ผลดี-ผลเสีย มาอย่างรอบคอบรอบด้านแล้วจึงผลักดัน เพราะไม่เช่นนั้น แทนที่จะเป็นการแก้ปัญหาได้ตรงจุด และแก้ได้จริง
กลับทำได้แค่ตอบโจทย์การเมือง เพื่อเอาตัวรอด ซึ่งนอกจะไม่ช่วยแก้ปัญหาอะไรแล้ว ยังทำให้การแก้ปัญหาน้ำมันผิดทิศผิดทาง แย่ลงกว่าเดิม อย่างนี้ความเสียหายใครจะรับผิดชอบ ฝากคิดด้วย!?





