สัปดาห์ที่ผ่านมา มีกลุ่มคนรักไวน์กลุ่มหนึ่งได้นัดชิมไวน์กับผมและตั้งข้อสังเกตว่า ปัจจุบันไวน์ระดับ ครูส์ บูร์ฌัวส์ (Crus Bourgeois) เข้ามาในตลาดบ้านเรามากขึ้นในราคาไม่แพง โดยเฉพาะกลุ่มราคา 600 – 1,000 บาท กำลังตีตลาดไวน์หลายชาติในระดับราคาเดียวกัน โดยเฉพาะไวน์โลกใหม่!
กลุ่มคนที่ชอบ ไวน์ฝรั่งเศส บอกว่า ในอดีตที่ผ่านมาไวน์ฝรั่งเศสราคาขวดละต่ำกว่า 1,000 บาทแทบจะกลืนไม่ได้ แต่หลังจากลดภาษีไวน์เมื่อช่วงปีเศษ ๆ ที่ผ่านมา ไวน์ฝรั่งเศสราคาดีมาก โดยเฉพาะ ไวน์ครูส์ บูร์ฌัวส์ ขวดละ 700 กว่าบาทหลายชาโตอร่อยเลยทีเดียว ไวน์รสชาติขนาดนี้เมื่อก่อนขวดกว่า 1,000 – 1,500 บาท!!!
หลายคนบอกว่า เมื่อก่อนไวน์ฝรั่งเศสราคาแพง ก็หันไปใช้บริการของไวน์โลกใหม่ ชิลี ออสเตรเลีย อาร์เจนตินา แอฟริกาใต้ ฯลฯ และชาติโลกเก่าบางชาติที่ชื่อเสียงเป็นรองชาติดังๆ ที่เข้ามาเมืองไทยมากขึ้น เช่น จอร์เจีย ฮังการี โปรตุเกส ฯลฯ มีถูกใจ ถูกลิ้นบ้าง ไม่ถูกใจ ไม่ถูกลิ้นปะปนกันไป แต่ส่วนใหญ่ยังไม่ถูกจริต !
หลังจากมีการปรับภาษีดังกล่าว ทำให้ไวน์ฝรั่งเศสกลับมาสู่วิถีจริตของหลายๆ คนที่ยังฝังจริตอยู่กับไวน์ฝรั่งเศส ทุกอย่างจึงลงตัว
ทุกวันนี้หลายคนหันมาเป็นแฟน ครูส์ บูร์ฌัวส์ ขณะที่ไวน์กรองด์ ครู ซึ่งปรับราคาลงมาเช่นกันแต่ก็ถือว่ายังอยู่ในระดับสูงพอสมควร ดื่มเป็นประจำไม่ได้ ต้องนานๆ ครั้ง ขณะที่ ครูส์ บูร์ฌัวส์ กลายเป็นไวน์ประจำวันไปแล้ว!!
ครูส์ บูร์ฌัวส์ เป็นการจัดชั้นไวน์เฉพาะในอำเภอเมด็อก (Medoc) เมืองบอร์กโดซ์ (Bordeaux) ประเทศฝรั่งเศสเท่านั้น สืบเนื่องมาจากการจัดทำบัญชีไวน์เมด็อก ปี 1855 (Medoc Classification 1855) ซึ่งแบ่งไวน์ระดับกรองด์ ครู เป็น 5 ชั้น รวม 61 ชาโต
การจัดทำบัญชีไวน์เมด็อก ปี 1855 มีเบื้องหน้าเบื้องหลัง ตลอดจนเรื่องราวมากมาย โดยรวมๆ คือชาโตที่รับการจัดชั้นล้วนแล้วแต่มีเส้นมีสาย มีเจ้าของเป็นขุนนางเจ้าใหญ่นายโต ฯลฯ ทำให้ชาโตที่ไม่ได้รับการจัดชั้นหรือเส้นไม่ถึงไม่พอใจ อย่างน้อยไวน์ของพวกเขาก็มีส่วนช่วยสร้างชื่อเสียงให้ไวน์ฝรั่งเศส
การจัดชั้น “ครูส์ บูร์ฌัวส์” จึงเกิดขึ้นมา ในปี 1932 โดยรัฐบาลได้ให้องค์การ INAO (The Institut National de l‘origine et de la qualité) ซึ่งมีหน้าที่ดูแลกำกับควบคุมคุณภาพไวน์และเป็นผู้พิจารณาประกาศเขต AOC (Appellation d’ Origine Controlee) ดำเนินการ
ในครั้งนั้นมีการประกาศไวน์ระดับ “ครูส์ บูร์ฌัวส์” อย่างเป็นทางการ 444 ชาโต
ต่อมามีการตั้งคณะกรรมการของ ครูส์ บูร์ฌัวส์ โดยเฉพาะ เรียกว่า The Alliance des Cru Bourgeois du Medoc มีการวางกฎเกณฑ์ไวน์เข้มงวดขึ้น ทำให้บัญชี ครูส์ บูร์ฌัวส์ 2010 มีไวน์ 260 ตัว จาก 8 ตำบลในอำเภอเมด็อก
ที่สำคัญและถือเป็นครั้งแรกของ ครูส์ บูร์ฌัวส์ คือคณะกรรมการ The Alliance des Crus Bourgeois ประกาศให้ทุกชาโตเทียบเท่ากันหมด ไม่มีคำว่า Cru Bourgeois Exceptionnel อีกต่อไปแล้ว (แต่อาจจะมีอยู่ในใบรับรอง) และบัญชีครูส์ บูร์ฌัวส์ ต้องเทสต์โดย Blind Taste เท่านั้น เป็นต้น
บัญชีปี 2020 มีการนำเอาลำดับชั้น Cru Bourgeois, Cru Bourgeois Superiure, Cru Bourgeois Exceptionels กลับมาใหม่ พร้อมกำหนดกฏเกณฑ์ที่เข้มงวดกว่าเดิมหลายอย่าง ทั้งเรื่องของแตร์ฮรัวร์ (Terroir) การบริหารจัดการเซลลาร์ และเรื่องของสิ่งแวดล้อม ฯลฯ รวมทั้งจะมีการปรับบัญชีทุก ๆ 5 ปี
บัญชี “ครูส์ บูร์ฌัวส์” ปี 2020 มีไวน์อยู่ 3 ชั้น 249 ชาโต เรียงลำดับจากชั้นธรรมดาไปถึงสูงสุดดังนี้
1.ครู บูร์ฌัวส์ (Cru Bourgeois) 179 ชาโต
2.ครู บูร์ฌัวส์ สุเปฮริเออร์ (Cru Bourgeois Superiure) 56 ชาโต
3.ครู บูร์ฌัวส์ เอ็กซ์เซปชันเนลส์ (Cru Bourgeois Exceptionels) 14 ชาโต
14 ไวน์ครู บูร์ฌัวส์ ชั้นสูงสุด ตามบัญชี 2025
สำหรับบัญชีปี 2025 ซึ่งเป็นบัญชีล่าสุด มี Cru Bourgeois ธรรมดา 120 ชาโต ส่วน Cru Bourgeois Supérieur มี 36 ชาโต และชั้นสูงสุด Cru Bourgeois Exceptionnel มี 14 ชาโต เท่าปี 2020 แต่บางชาโตตกไป มีหลายชาโตขึ้นมาใหม่ รอลุ้นกันใหม่ในปี 2030 (ที่มี new, previously Supérieur) ดังนี้
AOC MÉDOC
1.Château la Cardonne – new, previously Supérieur
2.Château Castera – new, previously Supérieur
3.Château Laujac – new, previously Supérieur
AOC HAUT-MÉDOC
4.Château Malescasse
5.Château de Malleret
6.Château Paloumey – new, previously Supérieur
7.Château Reysson – new, previously Supérieur
8.Château du Taillan
AOC LISTRAC-MÉDOC
9.Château Reverdi – new, previously Supérieur
AOC MARGAUX
10.Château d’Arsac
11.Château Mongravey – new, previously Supérieur
12.Château Paveil de Luze
AOC SAINT-ESTÈPHE
13.Château le Crock
14.Château Lafitte Carcasset – new, previously Supérieur
คราวนี้ลองมาชิม “ครู บูร์ฌัวส์” บางชาโตว่าเป็นอย่างไร!
ชาโต เลส์ตาจ ซิมง โอต์ เมด็อก ครู บูร์ฌัวส์ 2017 (Château Lestage Simon, Haut-Médoc, Cru Bourgeois 2017) : เป็นหนึ่งในชาโตที่มีชื่อเสียง ทำไวน์แบบครอบครัวมาโดยตลอด ปัจจุบันทายาทรุ่นที่ 6 บริหารงาน ทำกันเพียง 4 คนเท่านั้น
ชาโต เลส์ตาจ ซิมง ได้ฉายาว่า “เปตีต์ ปอเมอฮรอล ดู เมด็อก" (Petit Pomerol du Médoc) หรือ “ปอเมอฮรอลน้อยแห่งเมด็อก” เนื่องจากใช้แมร์กโลต์ (Merlot) มากกว่ากาแบร์กเนต์ โซวีญยอง (Cabernet Sauvignon) โดยวินเทจ 2017 นี้ใช้แมร์กโลต์ 65% กาแบร์กเนต์ โซวีญยอง 35% บ่มโอ๊ค 18 เดือน
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้สุก เช่น พลัม แบล็คเคอร์แรนท์ แบล็คเบอร์รี ราสพ์เบอร์รี บลูเบอร์รี ดอกลาเวนเดอร์ กาแฟคั่ว ซีดาร์ สไปซีเฮิร์บ จันทน์เทศ ชะเอมเทศ โป๊ยกั๊ก ใบยาสูบ วานิลลา
- แอสิดปานกลาง แทนนินหนักแน่นและเริ่มนุ่ม จบยาวด้วยผลไม้ มิเนอรัล สไปซีโอ๊ค วานิลลา สามารถดื่มได้ในเวลานี้เป็นต้นไป เป็นไวน์ ครู บูร์ฌัวส์ ที่ควรชิม ที่ชิมนี้เป็นขวดแม็กนั่ม (1.5 ลิตร)
- 19/20 คะแนน
ชาโต เฟลอง เซกูร์ แซงเตสเตฟ 2021 (Château Phélan Ségur St.-Estèphe 2021 ) 1 ใน 9 ไวน์ครู บูร์ฌัวส์ เอ็กซ์เซปชันเนลส์ (Cru Bourgeois Exceptionnels) ตามบัญชี 2003 ทำจากองุ่นอายุเฉลี่ย 35 ปี ประกอบด้วยกาแบร์กเนต์ โซวีญยอง 75% แมร์กโลต์ 21% และเปอร์ตีต์ แวร์กโดต์ 4% บ่มโอ๊คฝรั่งเศส 18 เดือน โดยไวน์ 55% บ่มในโอ๊คใหม่
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้สุก แบล็คเคอร์แรนท์ ราสพ์เบอร์รี พลัม แบล็คเชอร์รี แบล็คเบอร์รี ดอกไม้ มิเนอรัล กลีบกุหลาบแห้ง ช็อกโกแลต สไปซีเฮิร์บ เปปเปอร์ จันทน์เทศ อบเชย ซีดาร์ ใบยาสูบ เปลือกหอย
- แอสิดสดชื่น แทนนินนุ่มเนียน มิเดียมบอดี้ จบยาวด้วยผลไม้ มิเนอรัล สไปซีเฮิร์บ เป็น ครู บูร์ฌัวส์ ที่สู้กับ กรองด์ ครู ได้อย่างไม่อาย และต้องชิมสักครั้งในชีวิต
- 19.5/20 คะแนน
ชาโต ปูโฌซ์ มูลีส์ เอิง เมด็อก 2020 (Château Poujeaux Moulis en Médoc 2020) : เป็นครู เอ็กซ์เซปชั่นเนลส์ แห่งบัญชีครูส์ บูร์ฌัวส์ ที่ประกาศมาตั้งแต่ปี 1932 เคียงข้างกับชาโต ชาสส์ สปลีน (Château Chasse Spleen) เบลนด์จากองุ่นที่อายุเฉลี่ยประมาณ 30 ปี ประกอบด้วยกาแบร์กเนต์ โซวีญยอง 55% แมร์กโลต์ 42% เปอร์ตีต์ แวร์กโดต์ 3% บ่มโอ๊ค 12 เดือน โดย 33% บ่มในโอ๊คใหม่
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้สุก แบล็คเคอร์แรนท์ แบล็คเบอร์รี แบล็คเชอร์รี พลัม เอิร์ธตี ดอกไวโอเล็ต ดินประสิว กล่องซิการ์ สไปซีเฮิร์บ อบเชย จันทน์เทศ ใบชาแห้ง วานิลลา โอ๊คกรุ่น ๆ
- แอสิดสดชื่น แทนนินปานกลางและเริ่มนุ่ม จบยาวด้วยผลไม้ เอิร์ธตี สไปซีเฮิร์บ สามารถดื่มได้ในเวลานี้ เป็นอีกหนึ่งในครู เอ็กซ์เซปชั่นเนลส์ ที่ควรชิมสักครั้ง
- 19/20 คะแนน
ชาโต เดอ ลามาร์ก โอต์ เมด็อก 2019 (Chateau de Lamarque Cru Bourgeois Haut Medoc 2019) : เป็นอีกหนึ่งในไวน์ระดับครูส์ บูร์ฌัวร์ ที่คุณภาพเกินราคาตัวหนึ่งในตลาดเมืองไทย เบลนด์จากองุ่นอายุประมาณ 50 ปี ประกอบด้วยกาแบร์เนต์ โซวีญยอง 42% แมร์โลต์ 42% และเปอติต์ แวร์กโดซ์ 16% บ่ม 18 เดือนในถังโอ๊คฝรั่งเศส โดย 38% บ่มในโอ๊คใหม่
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้สุก แบล็คเคอร์แรนท์ แบล็คเบอร์รี แบล็คเชอร์รี พลัม ราสพ์เบอร์รี ดอกไวโอเล็ต มิเนอรัล ซีดาร์ คาราเมล สโมคกี้โอ๊ค สไปซีเฮิร์บ จันทน์เทศ อบเชย ยาสูบ กราไฟต์
- แอสิดสดชื่น แทนนินหนักแน่นและนุ่ม ฟูลบอดี้ จบยาวด้วยผลไม้ มิเนอรัล สไปซีเฮิร์บ วานิลลา สามารถเริ่มดื่มได้ตอนนี้
- 19.25/20 คะแนน
ครูส์ บูร์ฌัวส์ กำลังมาเงียบ ๆ แต่มาแรง ชื่อเสียงของประเทศได้ ชื่อชั้นของไวน์ได้ รสชาติได้ หาได้ง่าย ที่สำคัญที่สุดคือราคาได้!!!