หนึ่งวันที่...เกาะยอ

เคยไป เกาะยอ ไปทำหนังสือให้กับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน ซึ่งบรรยากาศตอนนั้นย่อมแตกต่างจากปัจจุบันแน่นอน เดี๋ยวนี้เกาะยอกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตของนักท่องเที่ยวชาวมาเลเซีย ซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวอันดับหนึ่งของบ้านเรา จุดหมายปลายทางเขาก็จะอยู่ย่านหาดใหญ่ สงขลานี่แหละ เกาะยอในฐานะของจุดหมายปลายทางหนึ่ง ก็พลอยคึกคัก แตกต่างจากเมื่อก่อนอย่างมาก

เกาะยอ...เป็นเกาะเล็กๆ ตรงปากทะเลสาบสงขลา แต่ก่อนคนจากทางสิงหนคร - สทิงพระ จะมาสงขลาบ่อยาง ก็ต้องลงแพขนานยนต์ พอมีการสร้างสะพานติณสูลานนท์ ที่เชื่อมเกาะยอกับสองฝั่งแผ่นดิน (เปิดใช้งานในปี พ.ศ. 2529) เลยทำให้การเดินทางสะดวกมากขึ้น และกลายเป็นเส้นทางท่องเที่ยวไปโดยปริยาย 

ยิ่งมีการสร้างสะพานเฉลิมพระเกียรติข้ามทะเลน้อย เชื่อมระหว่าง “ระโนด” กับ “ควนขนุน” ก็ยิ่งทำให้เป็นเส้นทางท่องเที่ยวแบบวงรอบ จากสงขลา ไปพัทลุง และไปที่เกาะยอ จากเดิมเคยเป็นพื้นที่มุมอับ ไปมาลำบาก พอมีสะพานก็ดูเหมือนจะเป็นหมุดหมายปลายทางที่สำคัญขึ้นมาทีเดียว วันนี้ เราจึงจะเที่ยวไปบนเกาะยอกันสักหนึ่งวันครับ 

ถ้ามาจากทางตัวเมืองสงขลาข้ามสะพานมาเกาะยอ สิ่งที่เห็นและสะดุดตาแรกเลย ก็คือ พระนอน ของวัดแหลมพ้อ ที่สีทองเหลืองอร่าม และโดดเด่น เพราะอยู่ริมทะเล อย่างที่ผมบอกนั่นแหละว่า เดี๋ยวนี้ย่อมแตกต่างจากเมื่อ 20 กว่าปีก่อนมาก เดี๋ยวนี้พระนอนวัดแหลมพ้อกลายเป็นที่ท่องเที่ยว ที่ไหว้พระสุดฮิตของนักท่องเที่ยวชาวมาเลเซีย 

พระนอน วัดแหลมพ้อ

จุดเช็คอินใหม่ที่วัดแหลมพ้อ

ผมมาแต่เช้า นักท่องเที่ยวเลยยังไม่มาก แต่รอสายอีกหน่อยสิ รับรองว่าบรรยากาศคึกคักไปทั้งวัด ทั้งไหว้พระ ปิดทอง ขอพรอะไรแบบนี้แหละ สำหรับกิจกรรมไหว้พระนอนวัดแหลมพ้อ

 โบสถ์วัดแหลมพ้อ ส่วนใหญ่สถาปัตยกรรมเขาก็จะแบบนี้

ในเกาะยอนั้น จะมีถนนสายหลักๆ ที่แทบจะแล่นเลียบชายทะเลไปจนรอบเกาะ แต่ภายในก็จะมีถนนเล็กๆ เชื่อมโยงไปมากันได้ อย่างตรงหน้าวัดแหลมพ้อ จะใช้ถนนที่ผ่านหน้าวัดออกเลาะเที่ยวทั้งเกาะก็ได้ แต่ผมอยากจะพาไปเที่ยว ไปเยี่ยมชมที่สถาบันทักษิณคดีศึกษาก่อนเป็นที่แรกเลย

จุดชมทิวทัศน์ของสถาบันทักษิณคดีศึกษา

ที่นี่....ต้องบอกว่าผมชอบเป็นการส่วนตัวด้วย มาสงขลาทีไร ก็มักขับรถขึ้นมานั่งเล่น รับลมชมวิว ดูสะพานติณฯ ที่ทอดเชื่อมไปทางฝั่งสิงหนคร ทะเลสาบสงขลา ที่มีกระชังปลา และบ้านกลางทะเลเรียงราย เพราะสถาบันนี้ ตั้งอยู่บนภูเขา จึงมีทิวทัศน์ที่สวยงาม มีต้นไม้ร่มรื่น ผมว่างๆ ก็จะมานั่งจิบกาแฟ ฟังเสียงนกร้องดังกล่าว 

การจัดแสดงชีวิตความเป็นอยู่ตั้งแต่ยุคบรรพกาล

การทำกระเบื้องว่าว

แต่จริงๆ แล้ว สถาบันทักษิณคดีศึกษานี้ เป็นคล้ายๆ พิพิธภัณฑ์ ที่จัดแสดงวิถีชีวิต ของคนภาคใต้ ตั้งแต่อดีต ที่คนยังอยู่ในถ้ำจับสัตว์ หาปลานั่นเลย แล้วพัฒนาการสังคมมาเรื่อยๆ ล้วนแล้วแต่น่าสนใจ เขามีอาคารจัดแสดงหลายห้อง เดินดู เดินชมกันจนเมื่อยขาทีเดียว แต่บอกเลยว่าคุ้มค่าแก่การมาเยี่ยมชมอย่างมาก ที่นี่จึงเป็นที่โปรดที่หนึ่งของผมบนเกาะยอ

กระต่ายขูดมะพร้าวสารพัดรูปแบบ

บรรดาลูกปัดทั้งหลายที่ขุดค้นได้ในภาคใต้

ติดกันกับสถาบันทักษิณคดีศึกษา จะมีวัดเล็กๆ ชื่อ วัดเขาบ่อ ดูผิวเผินเหมือนไม่มีอะไรมาก แต่คิดว่าน่าจะมีนักท่องเที่ยวมาเลเซียมาแวะกันบ่อยๆ เพราะดูบรรยากาศแล้ว วัดไม่เงียบเหงาเลย น่าจะมีคนมาเยี่ยมชมตลอด แต่อย่างที่บอกว่าตอนผมไปช่วงที่ยังเช้าอยู่ นักท่องเที่ยวเขายังไม่ฟื้นจากการกินดื่มเมื่อคืนก็ได้

สิ่งเชิญชวนในวัดเขาบ่อ

อีกที่หนึ่งที่ผมอยากจะพาไปเยี่ยมชมคือ วัดท้ายยอ วัดนี้น่าจะเป็นวัดเก่าแก่ วัดดั้งเดิมของเกาะยอ ดูจากบริเวณพื้นที่วัดที่อยู่บนที่ราบกลางชุมชน สิ่งที่ผมชมชอบอย่างมากคือ กุฏิสงฆ์ เป็นกุฏิสงฆ์แบบดั้งเดิมเลย แต่ก่อนกุฏิสงฆ์ก็แบบนี้ แต่เดี๋ยวนี้หาดูยาก เพราะสร้างกันแบบสมัยใหม่หมด

กุฏิสงฆ์ของวัดท้ายยอ

พระอุโบสถวัดท้ายยอ สังเกตสถาปัตยกรรมจะคล้ายๆ กัน

กุฏิสงฆ์ที่ว่าเขาจะสร้างเป็นเรือนไทย ยกพื้นสูงสามหลัง สร้างต่อกันเป็นรูปตัว U ตรงกลางจะทำเป็นลานโล่งบางที่มีต้นไม้อยู่ตรงกลางลานนี้ บางที่ทำเป็นลานไม้ แต่ที่นี่ทำเป็นลานปูน มีกุฏิหันหน้าเข้าหากันสามหลัง แล้วทำเป็นทางขึ้นมีประตูเดียวขึ้นมาที่ลานกลางนี้ได้ กุฏิพระสมัยก่อนเป็นแบบนี้เลย ภาคกลางก็เป็น ผมเคยบวชที่เพชรบุรี ก็เป็นกุฏิแบบนี้ 

ประตูขึ้นกุฏิสงฆ์

กุฏิสงฆ์วัดท้ายยอ สถาปัตยกรรมแบบปักษ์ใต้ ที่หาดูยากในปัจจุบัน

แต่เดี๋ยวนี้เขามักรื้อออก แล้วสร้างแบบใหม่ วัดท้ายยอยังคงสภาพกุฏิไว้รูปทรงแบบเดิม กลิ่นอายสถาปัตยกรรมแบบภาคใต้ ที่สำคัญยังมีพระจำวัดอยู่ในกุฏินี้ด้วย คือผมมาทีไร ผมก็ชอบนะ มาเกาะยอก็มาแวะดูทุกที

จากวัดท้ายยอ วิ่งซอกแซกมาตามถนนขึ้นไปบนเขาเพื่อมุ่งหน้าไป วัดเขากุฏิ วัดนี้อยู่บนภูเขาสูง สูงกว่าสถาบันทักษิณคดีศึกษาด้วยซ้ำไป เพราะขึ้นไปแล้ว จะเห็นเนินเขาสถาบันทักษิณคดีศึกษาและสะพานติณฯ อย่างชัดเจน ครั้นขึ้นไปที่วัด จึงคิดว่าวัดนี้น่าจะสูงที่สุดบนเกาะยอ เป็นวัดปฏิบัติธรรม มีแม่ชีมาบวชกันเยอะ

จุดชมวิวทิวทัศน์บนวัดเขากุฏิ

พระเจดีย์บนลานชมทิวทัศน์

ทางขึ้นไปพระเจดีย์ของวัดเขากุฏิ จะทำเป็นอุโมงค์

ภายในวัดก็มีสิ่งปลูกสร้างสารพัด มากมาย แต่ก็แปลกนะ ที่เงียบดี ดูแล้วน่าจะพลุกพล่าน วุ่นวาย แต่ จริงๆไม่ใช่ ทั้งบริเวณก็ร่มรื่น มีต้นไม้มากมาย และบนลานด้านบนสุดมีพระเจดีย์องค์เล็กๆ และมีลานกว้างรอบพระเจดีย์ ด้านหนึ่งมองเห็นทิวทัศน์ของทะเลสาบสงขลา และทะเลใหญ่อย่างชัดเจน เพียงแต่เมื่อผมมาคราวก่อน ทิวทัศน์สวยมาก แต่มาคราวนี้ยอดไม้สูงขึ้นมาเยอะ บดบังทัศนียภาพไปมาก แต่กระนั้น บรรยากาศบนวัดเขากุฏิก็ยังน่ามาเที่ยวชมอยู่ดี

ลานพระเจดีย์ด้านบน

จริงๆ แล้ว ที่เกาะยอจะขึ้นชื่อเรื่องที่พักที่เขาทำไว้กลางทะเล เริ่มแรกคงเอาไว้เฝ้ากระชังปลา แต่ต่อมาก็เปิดให้นักท่องเที่ยวไปพักค้างแรมบนนั้นได้ และได้รับความนิยมแพร่หลาย จนมีการสร้างเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และมีข่าวว่าจะมีการบังคับรื้อถอน แต่ไม่รู้ว่าจะยังไงต่อไปนะ

สมัยที่ทำหนังสือของ ททท. ได้ตระเวนดูอาหารยอดนิยมบนเกาะ ไปได้ข้าวยำ ร้านป้าอะไรไม่รู้ เห็นว่าเป็นร้านดังของเกาะยอ แต่มาตอนนี้ผมควบคุมอาหาร ทานข้าวแค่วันละสองมื้อ การไปตระเวนหาร้านอาหารที่ขึ้นชื่อ ก็พลอยถูกโละทิ้งไปด้วย อีกทั้งผมก็จำไม่ได้แล้วด้วยว่าร้านป้าแกอยู่ตรงไหนแล้ว

บ้านพักกระชังปลา ในทะเลสาบสงขลา

เป็นอันว่า หนึ่งวันบนเกาะยอ อาจใช้เวลาไม่ถึงวันหรอก แต่ถ้าผนวกรวมกับเมืองเก่าสงขลาทางหัวเขาแดงเข้าไปด้วย วันหนึ่งก็อาจจะไม่พอเช่นกัน แต่อย่างไรก็ตาม พื้นถิ่นเมืองไทยของเรานั้น แทบจะทุกหัวระแหง ล้วนแล้วแต่มีสิ่งที่น่าสนใจอยู่แทบทั้งสิ้น เดินทางไปต่างถิ่นเพื่อพบเห็นและเรียนรู้ เพื่อจะได้เข้าใจกันยิ่งขึ้น

เมืองไทยของเรานั้น เที่ยวอย่างไรก็ไม่หมด ไม่เบื่อ อย่างเกาะยอสำหรับผม ไปสงขลาทีไร ก็ไม่พลาดสักที ลองไปดู แล้วจะรู้คำตอบเอง...