'บรรษัทน้ำมันแห่งชาติ' โมเดลไหนเหมาะกับไทย

(NOC) ที่สอดไส้ในการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ปิโตรเลียมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.)

ลงท้าย สนช. มีมติให้กระทรวงพลังงานจัดตั้งคณะกรรมการศึกษาการจัดตั้ง NOC ภายใน 60 วัน และต้องรู้ผลภายใน 1 ปี

 หากดูจากข้อมูลแปรญัตติร่างพ.ร.บ.ที่ ประเสริฐ บุญสัมพันธ์ สมาชิก สนช.และอดีตซีอีโอ ปตท.ชี้แจงไว้ 4 รูปแบบ คือ

1. NOC ที่เป็นของรัฐ 100% ทำหน้าที่บริหารจัดการปิโตรเลียมทั้งหมด ทั้ง การให้สัมปทาน การกำกับดูแล และการลงทุนปฏิบัติ ประเทศที่ใช้ระบบนี้ก่อนจะปฏิรูปไปสู่รูปแบบใหม่ เช่น Saudi Aramco ของ ซาอุดิอาระเบีย  PDVSA ของ เวเนซูเอลา Petronas ของ มาเลเซีย Pemex ของ เม็กซิโก  Pertamina ก่อนปฎิรูป ของอินโดนีเซีย Sonatrach ก่อนปฏิรูป ของ แอลจีเรีย และ ONGC ก่อนปฎิรูป ของอินเดีย

2. ที่เป็นของรัฐ 100%  แต่รัฐถือครองเฉพาะกรรมสิทธิ์ปิโตรเลียม ส่วนการกำกับดูแล และการลงทุนปฏิบัติ เป็นหน้าที่ของ NOC ประเทศที่ใช้ระบบนี้คือ MOGE ของ เมียนมา

3. ที่เป็นของรัฐ 100% แต่รัฐทำหน้าที่ให้สัมปทานปิโตรเลียมและกำกับดูแล ส่วนภาคปฏิบัติเป็นของ NOC  ประเทศที่ใช้ระบบนี้คือ Pertamina หลังปฎิรูป ของ อินโดนีเซีย Sonatrach แอลจีเรีย และ Pemex เม็กซิโก 

และ4. NOC ที่ไม่ใช่ของรัฐ 100% แต่รัฐถือครอง NOC เป็นส่วนใหญ่ และระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์  โดยระบบนี้ Gasprom ของรัสเซีย ONGC ของอินเดีย Petrochina ของจีน  Statoil ของนอร์เวย์ รวมถึงบริษัท ปตท.สผ. ของไทยอยู่ในรูปแบบนี้ 

ที่กระทรวงพลังงานสนใจ และเตรียมเดินทางไปศึกษาดูงานในเร็วๆนี้ คือ โมเดลของนอร์เวย์ ที่ประสบความสำเร็จ มีการตั้ง Statoil เป็น NOC มีฐานะเป็นรัฐวิสาหกิจแล้วเข้าระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ค สามารถออกไปลงทุนต่างประเทศได้ ล่าสุด มีการแยกตั้ง Petoro  ออกมาเป็น NOC รัฐถือหุ้น100% แต่ทำหน้าที่เป็นหน่วยลงทุนในแหล่งปิโตรเลียม 

ปัจุบันประเทศไทยได้ดำเนินการใน 3 รูปแบบแล้วคือ มีกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติทำหน้าที่กำกับดูแล มีปตท.สผ. เป็นผู้ปฎิบัติ และมี ปตท. เป็นผู้ค้า แต่ยังขาดอีกรูปแบบคือ NOC ที่รัฐเข้าไปร่วมทุนโดยรัฐถือหุ้น 100% เหมือนกับ Petoro ของนอร์เวย์ 

การจัดตั้ง NOC จะเกิดขึ้นหรือไม่ โมเดลไหนเหมาะสมกับประเทศไทย ยังต้องรอผลการศึกษาแต่หากบทสรุปว่าจะมีการจัดตั้ง NOC ขึ้นในไทยจริง

ผู้มีอำนาจต้องไม่ลืมว่าองค์กรใหม่จะต้องไม่ละเลยความเชื่อมั่นของนักลงทุน การผลิตปิโตรเลียมในอ่าวไทยต้องมีความต่อเนื่อง และไม่กระทบการจัดเก็บรายได้กิจการปิโตรเลียมที่ส่งเข้าคลังปีละกว่า 2.4 แสนล้าน

..................................

ณัฐณิชา ดอนสุวรรณ