อันเนื่องมาจากเรื่อง เวเนซุเอลาเข้าตาจนอีกครั้ง

 นั่นคือ รัฐบาลขอร้ององค์การสหประชาชาติให้ช่วยลดความขาดแคลนยา รัฐบาลไม่ได้อ้างถึงตัวเลขที่บ่งบอกสภาวการณ์ แต่ก่อนนั้น สหพันธ์ยาของเวเนซุเอลาแถลงว่ามียาเหลืออยู่ราวร้อยละ 5 ของยาที่ชาวเวเนซุเอลาจำเป็นต้องใช้เท่านั้น ปัจจัยที่ทำให้เกิดความขาดแคลนแสนสาหัสคือ รัฐบาลขาดเงิน

รัฐบาลเวเนซุเอลาอ้างว่าปัญหามาจากราคาน้ำมันตกต่ำและสงครามทางเศรษฐกิจ แต่ปัญหาของเวเนซุเอลาฝังรากลึกมานาน เริ่มจากวันที่เวเนซุเอลาค้นพบน้ำมันปริมาณมหาศาล และส่งน้ำมันออกสูงสุดในโลก คอลัมน์นี้พูดถึงต้นตอของปัญหาในเวเนซุเอลาหลายครั้ง รวมทั้งการไม่ฟังคำเตือนของผู้เชี่ยวชาญด้านน้ำมันของตนเอง ย้อนไปเมื่อสมัยเวเนซุเอลายังเป็นเสมือนจ่าฝูงของประเทศส่งออกน้ำมัน ผู้เชี่ยวชาญซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีน้ำมันเตือนว่า น้ำมันคือ “อุจจาระของปีศาจ” มันอาจทำให้ล่มจม

ตั้งแต่นั้นมา รัฐบาลเวเนซุเอลาทุกสมัยทำสิ่งที่มักมีแต่ผลร้ายซึ่งถ้าจะสาธยายคงต้องใช้พื้นที่หลายร้อยหน้ากระดาษ สิ่งที่ทำมักนำไปสู่การผลาญรายได้จำนวนมหาศาลจากการขายน้ำมัน อาทิเช่น (1) ตั้งค่าเงินตราของเวเนซุเอลาไว้สูงมากจนทำให้สินค้านำเข้าราคาถูกปานได้เปล่า ชาวเวเนซุเอลาจึงบริโภคของนอกกันอย่างเมามันจากไข่ปลาและเหล้าราคาสูงแบบทะลุเพดานไปจนถึงสินค้าจำพวกบ่งชี้ความมีฐานะของผู้บริโภค (2) ลงทุนในโครงการขนาดยักษ์จำนวนมากทั้งที่ไม่มีความเชี่ยวชาญและบริหารจัดการไม่เป็นส่งผลให้ส่วนใหญ่ขาดทุนย่อยยับ (3) สร้างกองทัพขนาดใหญ่และแต่งตั้งนายพลในอัตราสูงกว่าทุกประเทศในโลกพร้อมซื้ออาวุธนำสมัยทั้งที่ไม่มีภาวะซึ่งจะนำไปสู่สงคราม (4) ดำเนินนโยบายประชานิยมแบบครอบคลุมสังคมแทบทุกด้านรวมทั้งการขายน้ำมันให้ประชาชนในราคาแบบแทบให้เปล่า ชาวเวเนซุเอลาจึงละทิ้งเกษตรกรรมจนทำให้อาหารขาดแคลนแสนสาหัสเมื่อราคาน้ำมันตกต่ำ

ฝังลึกอยู่ในสิ่งเหล่านั้นได้แก่ความฉ้อฉลแบบเข้ากระดูกดำของผู้นำประเทศ

ทั้งที่ต้นตอของปัญหามาจากปัจจัยภายในโดยเฉพาะความฉ้อฉลของชนชั้นผู้นำ แต่รัฐบาลโทษผู้อื่นเมื่อเกิดปัญหาเช่นเดียวกับประเทศในละตินอเมริกาโดยทั่วไปจนเรียกได้ว่าเป็นทางออกมาตรฐาน พฤติกรรมนี้ถูกวิจารณ์อย่างเผ็ดร้อนมากขึ้นเรื่อย ๆ รวมทั้งจากชาวละตินอเมริกันเอง ตัวอย่างที่โดดเด่นเป็นพิเศษได้แก่คำวิจารณ์ของชาวละตินอเมริกัน 3 คนซึ่งพิมพ์เป็นหนังสือออกมาและแปลเป็นภาษาอังกฤษชื่อ Guide to the Perfect Latin American Idiot หรือ “แนะนำละตินอเมริกันปัญญาอ่อน” (มีบทคัดย่อภาษาไทยอยู่ในเว็บไซต์ www.bannareader.com) การโทษผู้อื่นนี้ต่างกับการคิดของเกาหลีใต้ซึ่งพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว ปัจจัยที่ทำเกาหลีใต้ให้ต่างกับประเทศกำลังพัฒนาโดยทั่วไปมองได้ว่า เป็นภาวะทางจิตใจของประชาชนตามชื่อหนังสือเรื่อง “ความด้อยพัฒนาเป็นภาวะทางจิตใจ”(Underdevelopment Is a State of Mind เขียนโดย Lawrence Harrison ซึ่งมีบทคัดย่อภาษาไทยอยู่ในเว็บไซต์ดังกล่าวเช่นกัน)

คอลัมน์นี้เคยพูดถึงภาวะทางจิตใจของผู้นำเกาหลีใต้ ที่มุ่งมั่นในการเร่งพัฒนาตามญี่ปุ่นให้ทัน และในการตามนั้นต้องลดความฉ้อฉลของพวกตนเองลง ด้วยการใช้มาตรการเข้มข้นรวมทั้งการปลดและจำคุกประธานาธิบดี เช่นเดียวกับญี่ปุ่น เกาหลีใต้ไม่มีน้ำมันและทรัพยากรธรรมชาติมากนัก การมีทรัพยากรน้อยเป็นปัจจัยที่ทำให้ทั้งสองประเทศไม่ตกอยู่ในภาวะถูก “คำสาปของทรัพยากร” จำพวกที่มาจากอุจจาระของปีศาจ

คำสาปนั้นมักทำให้ผู้นำฉ้อฉล ประชาชนมักง่าย ใช้นโยบายไม่ถูกต้องและเป็นที่หมายปองของต่างชาติ

เมืองไทยจัดได้ว่าอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีทรัพยากรมากและหลากหลาย ส่วนเมืองไทยจะกำลังตกอยู่ในภาวะถูกคำสาปของทรัพยากร หรือไม่คงถกเถียงกันไม่รู้จบ เป็นเวลา 15 ปี คอลัมน์นี้ชี้ว่า ผู้นำไทยฉ้อฉลจนเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา คนไทยโดยทั่วไปมักง่ายมาก นโยบายหลายอย่างไม่เหมาะสมแต่ยังดีที่วินัยทางการเงินและการคลังยังอยู่ในระดับพอรับได้ และเมืองไทยเป็นที่หมายปองของต่างชาติ ขอฟันธงต่อว่า เมืองไทยจะพัฒนาให้ก้าวหน้าต่อไปอย่างมั่นคงได้ยากหากไม่ปลดเปลื้องคำสาปนั้นเริ่มด้วยการยอมรับว่าประเทศตกอยู่ในภาวะถูกคำสาปเป็นลำดับแรก