พอตั้งวงสนทนาที่ “บ้านจักรพงษ์” ริมแม่น้ำเจ้าพระยาของ ม.ร.ว.นริศรา จักรพงษ์
(คุณแม่ของ“ฮิวโก้”) เมื่อวันก่อนเรื่องการเมืองมะกันและอังกฤษ บรรยากาศก็ร้อนฉ่าอย่างน่าตื่นตาตื่นใจ
เป็นอีกหนึ่งตอนของซีรีส์ People I Meet ที่มีสีสันร้อนแรงไม่น้อย
ความจริงวันนั้นเป็นเวทีเปิดตัวหนังสือเล่มใหม่ของเพื่อนนักเขียนอเมริกัน John Burgess ชื่อ The Stairway Guide's Daughter (ก่อนหน้านี้คือ “A Woman of Angkor”) ซึ่งมีภูมิหลังเกี่ยวกับนครวัด นครธมและเขาพระวิหารอย่างลุ่มลึกเพราะในฐานะอดีตนักข่าว Washington Post มา 30 ปี เขาได้ทุ่มเทศึกษาค้นคว้าประวัติของกัมพูชาอย่างต่อเนื่อง (หลังจากเริ่มชีวิตคนหนังสือพิมพ์ที่ The Nation ร่วมกับผมเมื่อ 45 ปีก่อน)
พอหัวข้อสนทนาเบนจากกัมพูชาสู่การเมืองสหรัฐ ตามข้อเสนอของคุณหญิงนริศรา คำถามที่ผมไม่ถามไม่ได้คือ...“บ้านเมืองของคุณวันนี้เป็นอย่างไร ยอห์น?”
ประโยคแรกที่หลุดออกมาจากปากของ นักหนังสือพิมพ์-นักเขียนมะกัน ที่พำนักถาวรอยู่วอชิงตัน ดี.ซี. คือ “บ้านผมวันนี้เหมือนสังคมไทยตอนที่แตกแยก เป็นเสื้อเหลืองเสื้อแดงทีเดียว...แย่มาก”
เขาเล่าให้ฟังถึงความเห็นที่แปลกแยก ที่เคยเป็นเรื่องปกติในระบอบประชาธิปไตยมะกัน วันนี้กลายเป็นความเห็นแตกที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมรับกัน เพราะทรัมป์สร้างเงื่อนปมให้เกิดกระแสชาตินิยม แบบอนุรักษ์นิยมสุดขั้วที่พลิกจาก “โลกาภิวัตน์” เป็น “ชาตินิยมสุด ๆ”
หลังจากบรรยายสรรพคุณของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ อย่างเผ็ดร้อนแล้ว ยอห์นก็บอกว่า “ทุกวันนี้ ผมเปิดทีวี เห็นหน้าทรัมป์ปั๊บ ผมต้องปิดทีวีหนีทันที ทนไม่ได้จริง ๆ!”
ยอห์นเป็นนักหนังสือพิมพ์มาตลอดชีวิต แม้ช่วงหลังจะผันตัวเองเป็นนักเขียนนิยายยึดโยงประวัติศาสตร์ของเขมร แต่จิตวิญญาณของความเป็นคนข่าวก็ยังฝังลึก
เมื่อทรัมป์ประกาศเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งกับสื่อหลักเช่น Washington Post และ New York Times ยอห์นก็เห็นเค้าลางแห่งภยันตราย ต่อเสรีภาพแห่งการแสดงความคิดเห็นของคนอเมริกันทันที
คุณหญิงนริศรา เสริมด้วยการแยกแยะให้เห็นว่า “แต่คนเสื้อแดงของไทยไม่ได้ดูถูกกีดกันผู้หญิง หรือคนนับถือศาสนาอื่นเหมือนทรัมป์นะ”
สะท้อนว่าในหลายๆ ด้านทรัมป์แย่กว่าเพราะไม่ศึกษาหาความรู้ ไม่ค้นคว้าหาข้อมูลเพียงพอก่อนที่จะประกาศจุดยืนของตน
ว่าแล้ว คุณหญิงก็บอกว่า “ดิฉันเหมือนคุณยอห์นอย่างหนึ่ง แต่เป็นเรื่องการเมืองอังกฤษ...ทุกวันนี้ เปิดทีวีเห็นหน้าบอริส ยอห์นสัน (รัฐมนตรีต่างประเทศอังกฤษ) เมื่อไหร่ ต้องปิดทีวีหนีเหมือนกัน...ทนไม่ได้”
เหตุผลชัดเจนว่าคุณหญิงต่อต้านเรื่อง Brexit ที่ให้อังกฤษออกจากสหภาพยุโรปอย่างยิ่ง และบอริส ยอห์นสัน คนนี้คือแกนสำคัญที่รณรงค์ให้สหราชอาณาจักร ออกจากอียูจนกลายเป็นเรื่องเป็นราวถึงทุกวันนี้
อารมณ์ร้อนแรงการเมืองมะกัน และผู้ดีอังกฤษเหมือนกันก็ตรงนี้เอง!
เผลอๆ พี่ไทยต้องชิดซ้ายไปเลย
