เสียงประชาชนเพื่อการปฏิรูปด้านสื่อและอนาคตประเทศไทย

ที่ทุกคนในประเทศสามารถเข้าถึงสื่อได้มากมายหลายรูปแบบ การเสพสื่อของสังคมไทยนอกเหนือจากจะมีอิสระในการเลือกสื่อแล้ว ผู้ทำหน้าที่สื่อและเนื้อหาสื่อก็มีความสำคัญเช่นเดียวกัน นอกจากนั้นยังเกี่ยวข้องกับหลายองค์กรที่ควบคุมสื่อให้ดำเนินการภายใต้ข้อบังคับกฎเกณฑ์ที่สร้างความเป็นธรรมให้กับสังคม และสร้างความเสมอภาคพร้อมๆกับเสรีภาพในการสื่อสาร ให้กับทุกคนอย่างไม่จำกัด

ในปี 2558 การรับฟังความเห็นของประชาชนโดยสภาปฏิรูปแห่งชาติ คณะอนุกรรมาธิการของแต่ละจังหวัดได้จัดให้มีเวทีประชาพิจารณ์ทั่วประเทศ พร้อมกันนี้ในส่วนกลางก็จัดให้การรับฟังเสียงของประชาชนทั่วไปอีกนับสิบช่องทาง รวมทั้งมีการระดมสมองระดับกลุ่มในทุกเวทีประชาพิจารณ์ ในการดำเนินการทั้งหมด ข้อมูลได้ส่งมาให้คณะทำงาน ในคณะอนุกรรมาธิการสังเคราะห์ประเด็นปฏิรูป ทำการจัดหมวดหมู่เพื่อหาความถี่ในการแสดงความเห็นและข้อเสนอแนะทั้งหมด เฉพาะในด้านการปฏิรูปสื่อ มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 1,374 ความเห็น และได้จัดแบ่งเป็น 12 เรื่องสำคัญ เรียงตามลำดับจำนวนความถี่มากสุดถึงน้อยสุดได้ ดังนี้

1. เรื่องการปฏิรูประบบและกระบวนการ มีความถี่สูงสุดอันดับหนึ่ง รวมทั้งสิ้น 384 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 27.95 ของความเห็นทั้งหมด
2. เรื่องการนำเสนอหรือการรายงานข่าวของสื่อ สูงเป็นอันดับสอง รวมทั้งสิ้น 184 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 13.39 ของความเห็นทั้งหมด
3. เรื่องอำนาจหน้าที่และการกำกับดูแลสื่อ มีความถี่สูงเป็นอันดับสาม รวมทั้งสิ้น 131 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 9.53 ของความเห็นทั้งหมด
4. เรื่องโครงสร้างองค์กร บุคคลากร สูงเป็นอันดับสี่ รวมทั้งสิ้น 122 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 8.88 ของความเห็นทั้งหมด
5. เรื่องการพัฒนา บังคับใช้ ควบคุม และกำกับดูแลสื่อ สูงเป็นอันดับห้า รวมทั้งสิ้น 121 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 8.81 ของความเห็นทั้งหมด
6. เรื่องการพัฒนาโครงสร้างสื่อสารมวลชน สูงเป็นอันดับหก รวมทั้งสิ้น 118 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 8.59 ของความเห็นทั้งหมด
7. เรื่องคุณธรรมจริยธรรมสื่อ สูงเป็นอันดับเจ็ด รวมทั้งสิ้น 85 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 6.19 ของความเห็นทั้งหมด
8. เรื่องการจัดระเบียบและจำแนกประเภทสื่อ งานเฝ้าระวังการทำงานของสื่อ สูงเป็นอันดับแปด รวมทั้งสิ้น 76 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 5.53 ของความเห็นทั้งหมด
9. เรื่องการปรับปรุงบทบาทสื่อ สูงเป็นอันดับเก้า รวมทั้งสิ้น 75 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 5.46 ของทั้งหมด
10. เรื่องสื่อกับทางออกของสังคมไทย รวมทั้งสิ้น 33 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 2.40 ของความเห็นทั้งหมด
11. เรื่องการปรับปรุงการจัดสรรคลื่นความถี่ รวมทั้งสิ้น 32 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 2.33 ของความเห็นทั้งหมดและสุดท้าย
12. เรื่องการปรับปรุงการบริหารผังรายการ รวมทั้งสิ้น 13 ความเห็น คิดเป็นร้อยละ 0.95 ของความเห็นทั้งหมด

เป็นที่น่าสังเกตุว่า เก้าอันดับแรกมีความถี่เกินร้อยละ 5 ของทั้งหมด รวมจำนวนทั้งสิ้น 1,296 ความเห็น หรือคิดเป็นร้อยละ 94.32 ของความเห็นทั้งหมดทีเดียว แต่ที่เหนือสิ่งอื่นใดคืออันดับที่หนึ่ง เป็นเรื่องที่ประชาชนต้องการเห็นการปฏิรูปมากสุด คือเรื่องการปฏิรูประบบและกระบวนการ ที่มีความเห็นมากถึง 384 ความเห็น จากทั้งหมด 1,374 ความเห็น และสูงกว่าอันดับสองที่มีเพียง 184 ความเห็น

ระบบและกระบวนการสื่อสารมวลชนและเทคโนโลยีสารสนเทศของประเทศ ถือเป็นกระดูกสันหลังของการพัฒนาประเทศในยุคที่ทุกคนสามารถเข้าถึงสื่อได้อย่างเป็นอิสระ แต่กระบวนการสร้างสื่อและสื่อสารไปถึงบุคคลต่างๆยังขาดความรับผิดชอบอยู่มาก เทคโนโลยีสารสนเทศทำให้การสื่อสารเป็นไปได้อย่างฉับไว แต่การที่เนื้อหาสื่อถูกเผยแพร่อย่างฉับไวก็อาจทำให้เกิดผลร้ายกับบุคคล ตลอดจนความมั่นคงของประเทศได้ สื่อเป็นดาบสองคม สื่อที่ใช้อย่างสร้างสรรค์ย่อมเป็นประโยชน์กับสังคม แต่สื่อก็สามารถเป็นเครื่องมือสร้างความแตกแยกในสังคมได้เช่นกัน การปฏิรูประบบและกระบวนการด้านสื่อสารมวลชนและเทคโนโลยีสารสนเทศจึงเป็นเรื่องที่น่าคิด เพราะประชาชนได้ส่งเสียงอย่างชัดเจนแล้วว่าเป็นเรื่องที่ต้องปฏิรูปโดยเร็ว

(หมายเหตุ บทความนี้เป็นความเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว ไม่เกี่ยวข้องกับอดีตอนุกรรมาธิการสังเคราะห์ประเด็นปฏิรูป สภาปฏิรูปแห่งชาติแต่อย่างใด)