ความล้มเหลวของความสำเร็จอย่างไร้วิสัยทัศน์

ตีเทนนิสโดดเด่น เป็นจิตรกรน้อยตัวฉกาจ ชิงแชมป์ไอซ์สเก็ต คุณพ่อคุณแม่ภาคภูมิใจกับความสำเร็จที่ตนเองสนับสนุนให้เกิดขึ้น แต่บอกไม่ได้ว่าความสำเร็จเหล่านั้นย้อนกลับมาสร้างความสำเร็จให้กับชีวิตวันหน้าที่คุณลูกอยากมีอย่างไร มีตัวอย่างมากมายที่เด็กที่โตมากับสารพัดรางวัลที่แสดงความสำเร็จนานาประการ แต่ชีวิตการงานล้มเหลวไปโดยสิ้นเชิง

ถ้าคนอย่างสตีฟ จ๊อบส์ เติบโตมากับความสำเร็จนานาประการ เหมือนที่คุณพ่อคุณแม่ยุคใหม่ทุกวันนี้ผลักดันให้เกิดขึ้น ไม่แน่ใจเหมือนกันว่า วันนี้เราจะมีไอโฟนให้ใช้งานกันหรือไม่ แต่เราอาจจะมีนักร้องอีกคนหนึ่งที่เล่นเทนนิสได้ ใช้คอมพิวเตอร์เป็น และวาดรูปเป็น

ความสำเร็จอย่างไร้วิสัยทัศน์นั้น เหมือนกับการขับรถออกไปโดยไม่มีจุดหมายปลายทาง ถึงตรงไหนก็บอกว่าถึงเป้าหมายที่อยากไปแล้ว โดยไม่รู้ว่าจะไปถึงตรงนั้นเพื่ออะไร แค่จอดแวะปั๊มน้ำมันข้างทางก็บอกว่าถึงที่หมายแล้ว ลองนึกดูเถอะว่าการเดินทางแบบนี้ให้ประโยชน์อะไรบ้าง ถ้ายังเป็นคนหนุ่มสาว เวลาข้างหน้ายังมีอีกมากก็จริง แต่ขอให้ดูดีๆ ว่าคนที่ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ จนกล่าวได้ว่าคนเหล่านั้นเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในโลกนี้นั้น ล้วนแต่มองเห็นอนาคตอย่างชัดเจนว่าวันหน้าเขาเหล่านั้นอยากให้โลกนี้มีอะไร อยากให้ผู้คนมีวิถีชีวิตอย่างไรจากผลงานที่เขาสร้างสรรค์ขึ้นมา อย่าดูแค่ความสำเร็จของคนเหล่านั้นในวันนี้ ให้ดูย้อนไปตอนที่เขายังหนุ่มสาวว่าเขาตั้งวิสัยทัศน์ไว้อย่างไร และเขาเดินหน้าตามวิสัยทัศน์นั้นได้อย่างไร

ที่สำคัญคือความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ถึงขนาดเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในโลกนี้ได้นั้น แต่ก่อนนี้ใช้เวลานับร้อยปี กว่าที่กาลิเลโอ จะเปลี่ยนวิถีชีวิตให้เป็นวิทยาศาสตร์ใช้เวลาร้อยกว่าปี แต่ในยุคสมัยนี้ คนหนุ่มสาวมีพลังมหาศาลกว่าสมัยก่อนมาก บิล เกตส์และสตีฟ จ๊อบส์ ใช้เวลาแค่สามสี่สิบปีเปลี่ยนวิถีชีวิตในโลกนี้ได้ มาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ก ใช้เวลาไม่ถึงสิบปีเปลี่ยนวิถีทางที่ผู้คนแลกเปลี่ยนข้อมูลสาระระหว่างกันได้ วันนี้หากคนหนุ่มสาวมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนและมุ่งมั่นเดินหน้าตามวิสัยทัศน์นั้นอย่างจริงจังและต่อเนื่อง คนหนุ่มสาวสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่เจริญงอกงามได้รวดเร็วกว่าที่เคยเป็นมาแต่ก่อนมากมายนัก

ดังนั้นวันเวลาที่ผ่านไปอย่างไร้วิสัยทัศน์ จึงเป็นการทำลายศักยภาพของคนหนุ่มสาวให้หมดสิ้นไป กลายเป็นคนชราภาพที่อยู่ไปวันหนึ่งๆ กับสารพัดความสำเร็จ ที่มิได้สร้างการเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่เป็นประโยชน์ให้เกิดขึ้น วันนี้แม้ว่าในโลกนี้จะมีผู้สูงอายุมากขึ้น แต่เท่าที่ปรากฏให้เห็นกันชัดๆ ใน 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมานี้ โลกเราเปลี่ยนแปลงไปด้วยฝีมือของคนรุ่นใหม่ ถ้าคนหนุ่มสาวมองเห็นอนาคตเร็วเท่าใด เขาก็มีโอกาสที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้มากเท่านั้น การสนับสนุนเขาเหล่านั้นอย่างไร้ทิศทาง โดยไม่ดูให้ดีๆ ว่าเขามีแววจะสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ในเด่นใดได้บ้าง โดยไม่เห็นวิสัยทัศน์ให้ชัดว่าวันหน้าเขาจะเป็นอะไร จะทำลายเวลาและทำลายโอกาสที่เขาจะสร้างความเก่งที่สามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้ ไทเกอร์ วู้ดส์คงไม่ได้เป็นแชมป์กอล์ฟระดับโลก ถ้าตอนเด็กๆ มัวแต่เรียนกวดวิชาอยู่ทั้งวัน

หากอยากให้ลูกหลานเติบโตขึ้นมาเป็นคนหนึ่งที่สร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้ ไม่ใช่เติบโตขึ้นมาเป็นอีกคนหนึ่งที่อยู่กับสรรพสิ่งเดิมๆ จนกระทั่งลาจากโลกนี้ไป ต้องหาอนาคตที่เหมาะกับพวกเขาให้เจอ ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายในสังคมที่มองแคบแค่มิติเดียว เห็นเส้นทางก้าวหน้าเพียงช่องทางที่มีแต่เดิม ผู้ใหญ่ต้องเข้าใจลูกหลานเพียงพอจนกระทั่งช่วยเขาตั้งวิสัยทัศน์ชีวิตของเขาได้

ขอเน้นว่าเป็นวิสัยทัศน์ของชีวิตเขา ไม่ใช่วิสัยทัศน์ของชีวิตผู้ใหญ่ ที่บอกว่าวันหน้าฉันจะเป็นพ่อแม่ปู่ย่าตายายของคนที่เป็นตำแหน่งนั้น อาชีพนี้

อย่าเสี่ยงอนาคตของลูกหลานด้วยการตีกรอบอนาคตของเขา ตามวิสัยทัศน์ที่จำกัดคับแคบของผู้ใหญ่ เด็กสาว 2 คน คนหนึ่งพ่อแม่กับลูกสาวชัดเจนว่าวันหน้าเธอจะเป็นนักบัลเลย์ที่โด่งดัง พ่อแม่ไม่เคยเคี่ยวเข็ญให้ไปกวดวิชา ไม่เคยเคี่ยวเข็ญว่าต้องไปเอาปริญญาจากคณะในมหาวิทยาลัยชั้นนำ วันนี้เธอเป็นนักบัลเลย์ในคณะบัลเลย์ระดับโลกที่นิวยอร์ก เด็กสาวอีกคนหนึ่ง พ่อแม่กำหนดวิสัยทัศน์สารพัดทิศทาง โดยไม่รู้ว่าลูกสาวอยากมีอนาคตอย่างไร เธอกวดวิชา เรียนดนตรี เรียนกีฬา และอีกสารพัดอย่างที่ถูกยัดเยียดความสำเร็จให้กับเธอ เธอจบจากคณะในมหาวิทยาลัยชั้นนำของบ้านเราในด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ พร้อมกับความสำเร็จหลากหลายทิศทางที่สะสมมาตั้งแต่เด็ก

วันนี้เธอเป็นนักเต้นฮิปฮอปแบบโนเนมในนิวยอร์ก เธอไม่ได้ทำอะไรเลยที่มาจากความสำเร็จนานานาประการที่สะสมมา ถ้าวันก่อน เธอมีเวลาในการสร้างความสำเร็จตามทิศทางวิสัยทัศน์ของเธอ วันนี้เธออาจเป็นนักเต้นฮิปฮอปที่โด่งดังไม่แพ้นักบัลเลย์คนนั้นก็ได้ ความสำเร็จที่ไร้วิสัยทัศน์ทำลายโอกาสที่ก้าวขึ้นไปคว้าความสำเร็จที่ปรารถนาได้เสมอ

สำหรับคนหนุ่มสาวที่ทำงานทำการกันอยู่ในวันนี้ หากตอบไม่ได้ว่าฉันทำงานวันนี้เพื่อให้วันหน้าฉันจะเป็นอะไร ย่อมไม่แตกต่างจากขับรถไปโดยไม่รู้ว่าจะไปที่ไหน ย่อมไม่แตกต่างไปจากที่เคยตะลุยกวดวิชาเพื่อให้เข้าเรียนในคณะที่คนเห็นว่าโด่งดัง ย่อมไม่แตกต่างไปจากการเตรียมเป็นคนแก่อีกคนหนึ่งที่ทำงานไปอย่างเดิมๆ จนชั่วชีวิต

อย่าทำลายศักยภาพของตัวท่านด้วยการมัวแต่สร้างความสำเร็จที่ไร้วิสัยทัศน์กันอีกต่อไปเลย