ภาระหนักของประเทศ

หาช่องทางใช้ยางพาราเพิ่มขึ้น หวังจะช่วยแก้ปัญหายางพาราล้นตลาด และลดผลกระทบเกษตรกรที่เผชิญกับราคายางตกต่ำมาหลายปี แต่จะสามารถช่วยให้ราคายางพาราในประเทศ ขยับตัวขึ้นได้หรือไม่นั้นยังเป็นคำถาม เพราะหากดูการผลิตยางพา ราคากับปริมาณการใช้ในประเทศนั้นไม่สอดคล้องกันอย่างสิ้นเชิง เนื่องจากยางพาราที่ผลิตได้ส่วนใหญ่ส่งออก และป้อนอุตสาหกรรมยางรถยนต์ที่ตั้งโรงงานในประเทศ

ปัญหาราคายางพาราตกต่ำเกิดขึ้นมาหลายยุคหลายสมัยก่อนหน้านี้ และวิธีการแก้ปัญหาคือการพยุงราคายางพาราในประเทศ ในลักษณะเดียวกับผลผลิตทางการเกษตรอื่นๆ เพียงแต่ที่ผ่านมาในช่วงก่อนหน้านี้ ราคายางในตลาดโลกอยู่ในระดับสูง ทำให้เกษตรกรที่เพาะปลูกยางพาราไม่ได้รับความเดือดร้อน หรือสามารถอยู่ได้โดยไม่ได้รับความเดือดร้อนจากค่าครองชีพ ในทางตรงกันข้าม ในบางปีที่ราคายางพาราถีบตัวสูง ก็ปรากฏว่าเศรษฐกิจในพื้นที่จังหวัดภาคใต้ซึ่งส่วนใหญ่ปลูกยางพาราคาได้รับผลดีไปด้วย  

ยางพาราก็เช่นเดียวกับสินค้าโภคภัณฑ์อื่น ที่แปรเปลี่ยนไปตามภาวะเศรษฐกิจโลกและการแข่งขันด้านการผลิตในตลาดโลก เมื่อใดก็ตามที่เศรษฐกิจโลกขยายตัวได้ดี และราคาน้ำมันอยู่ในระดับสูง ความต้องการยางพาราในตลาดโลกก็เพิ่มสูงขึ้นไปด้วยซึ่งทำให้ราคายางในประเทศได้รับอานิสงส์ตามไปด้วย แต่หากสถานการณ์เศรษฐกิจโลกเป็นไปอีกด้าน ราคายางพาราในประเทศก็ลดลงตาม ซึ่งหมายความว่ายางพาราถือว่าเป็นสินค้าที่ยากในการดูแล เนื่องจากขึ้นกับเศรษฐกิจโลกเป็นสำคัญ

รัฐบาลของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี มีนโยบายแก้ปัญหายางพาราในระยะยาว โดยการส่งเสริมการแปรรูปและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง รวมทั้งมีนโยบายให้หน่วยราชการใช้ยางพารามากขึ้น ซึ่งนโยบายการแก้ปัญหายางพาราทั้งระบบถือเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการปฏิรูปภาคการเกษตรของรัฐบาล โดยหวังว่าในระยะยาว รัฐบาลจะไม่นำเงินงบประมาณเพื่ออุดหนุนราคาอีกต่อไป ซึ่งจะช่วยลดภาระของรัฐบาลและทำให้ภาคเกษตรของไทยมีความเข้มแข็งขึ้น

ที่ผ่านมา รัฐบาลพยายามปรับโครงสร้างภาคเกษตรของประเทศ ทั้งเรื่องการลดพื้นที่การเพาะปลูกหันไปปลูกพืชที่ตลาดต้องการและให้ผลตอบแทนสูง รวมทั้งการสร้างและสนับสนุนอุตสาหกรรมต่อเนื่องเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม แต่อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานของรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ก็เช่นเดียวกับรัฐบาลในอดีต กล่าวคือ การปฏิรูปภาคเกษตรเป็นไปอย่างล่าช้าและไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงด้านราคา ซึ่งมีผลกระทบต่อเกษตรกร ดังนั้นทำให้รัฐบาลมุ่งไปแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยวิธีเดิม

ขณะนี้มีการเรียกร้องจากเกษตรกรที่ปลูกยางพาราต้องการให้รัฐบาลเข้ามาประกันราคา หรือช่วยอุดหนุนด้านราคา โดยขู่ว่าจะมีการชุมนุมเรียกร้องซึ่งเป็นยุทธวิธีเดิมๆที่มักจะมีการใช้กันเพื่อให้รัฐบาลหามาตรการแก้ไข แต่ปัญหาก็คือผลผลิตจำนวนมากและข้อจำกัดด้านงบประมาณของรัฐบาล ทำให้เป็นไปได้ยากที่จะอุดหนุนราคาในราคาที่สูงเกินไป อีกทั้งแนวโน้มตลาดโลกที่ยังไม่สดใสและยังคาดการณ์การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจได้ยาก ก็ยิ่งทำให้มีความยากลำบากมากขึ้นในการแก้ปัญหา

กรณีของเกษตรกรยางพาราถือเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของภาคเกษตรไทย ที่ยังไม่อาจปรับตัวการเปลี่ยนแปลงโลกในยุคใหม่ได้ ทำให้มีความอ่อนไหวด้านราคา ในขณะที่ภาคเกษตรก็ผูกติดกับตลาดโลกอย่างแยกไม่ออก เราเห็นว่าการเรียกร้องของเกษตรกรในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นปัญหาที่ลึกลงไปของเกษตรกรไทย ที่ยังไม่มีการปรับเปลี่ยนใดๆจากที่เคยเป็นมา ซึ่งทำให้การปฏิรูปภาคเกษตรเป็นไปได้ยาก และรัฐบาลนี้และรัฐบาลต่อๆไปก็ยังเผชิญกับปัญหาเฉพาะหน้าไปอีกนาน