ในปี 2016 ผมคิดว่าจะมีเหตุการณ์สำคัญทางเศรษฐกิจอยู่อย่างน้อย 6 ประการ ที่ผมขอเรียกช่วงเวลาดังกล่าวว่า Macro Moment
(เหตุการณ์ในระดับมหภาค) ดังนี้
หนึ่ง ปฏิกิริยาของจีนต่อผลการเลือกตั้งในไต้หวัน ที่พรรคฝ่ายค้านซึ่งไม่กินเส้นกับรัฐบาลจีนภายใต้การนำของนางไช่ อิง เหวิน ที่มีโอกาสสูงมากจะสามารถได้รับชัยชนะการเลือกตั้งในช่วงปลายเดือนนี้ อาจจะทำให้จีนมีความแข็งกร้าวในประเด็นการค้าและความมั่นคงกับไต้หวันมากขึ้น และอาจส่งผลต่อโฟลว์การค้าในย่านเอเชียแบบเป็นลูกโซ่ จุดนี้ ผลกระทบอาจดูไม่ใหญ่มาก แต่ในแง่ของ Sentiment ทั้งในมุมของความมั่นคง การเมืองระหว่างประเทศ และเศรษฐกิจ มีอยู่ในระดับสูงพอสมควร จนผมต้องขอยกให้เป็น Macro Moment แรกในปีนี้
สอง ธนาคารกลางสหรัฐหรือเฟด อาจจะสามารถขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายได้เพียงครั้งเดียวในปี 2016 ต้องบอกว่า Consensus ของตลาดและเฟดในตอนนี้ คือปี 2016 เฟดจะสามารถขึ้นดอกเบี้ยได้ 2-4 ครั้ง อย่างไรก็ดี ผมยังคิดว่าตัวเลขทางเศรษฐกิจสหรัฐในช่วงต่อจากนี้จนถึงครึ่งปีแรก คงจะเริ่มชะลอตัวเสียส่วนใหญ่ เนื่องจากค่าเงินดอลลาร์ที่แข็งและอัตราดอกเบี้ยในตลาดเงินที่สูงขึ้น จะเป็นเหมือนแรงกดดันต่อการส่งออก ผลประกอบการของภาคเอกชนและการใช้จ่ายของภาคครัวเรือน ที่สำคัญไตรมาสแรกของแทบทุกปี เศรษฐกิจสหรัฐจะได้รับผลกระทบจากอากาศที่หนาวเย็นให้ชะลอตัวอยู่บ่อยๆ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น การขึ้นดอกเบี้ยของเฟดในครั้งแรกอาจจะไม่ได้เกิดขึ้นในเดือนมี.ค.อย่างที่หลายคนคาดกัน ส่งผลให้การขึ้นดอกเบี้ยของเฟดน่าจะเกิดขึ้นในช่วงกลางปีเป็นต้นไป ทำให้โอกาสที่ Macro Moment ที่เฟดจะตัดสินใจขึ้นดอกเบี้ยเพียงครั้งเดียวเพื่อเสมือนเป็นการแสดงสัญลักษณ์ว่านโยบายการเงินเดินมาถูกทาง ทว่าก็ไม่อยากจะเสี่ยงต่อการสะดุดของโมเมนตัมทางเศรษฐกิจมีความเป็นไปได้สูงพอสมควร
สาม ธนาคารกลางญี่ปุ่น จะออกลูกเล่นใหม่ๆ สำหรับการผ่อนคลายนโยบายการเงิน เพื่อเสริมมาตรการผ่อนคลายเชิงปริมาณหรือ QQE ต้องยอมรับว่าก่อนสิ้นปี นายฮารูฮิโกะ คูโรดะ ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น พยายามจะสร้างเซอร์ไพร์สให้กับตลาดด้วยการซื้อตราสาร ETF ของตราสารทุน ทว่าปริมาณที่ซื้อถือว่าน้อยมาก จึงทำให้ตลาดผิดหวังแทนที่จะยอมรับ นั่นก็เป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าได้มีความพยายามหามุกใหม่ๆ ภายในแบงก์ชาติญี่ปุ่น เพื่อที่จะกระตุ้นเศรษฐกิจผ่านนโยบายการเงินเพิ่มเติม ภายใต้ข้อจำกัดของปริมาณตราสารหนี้ซึ่งแบงก์ชาติญี่ปุ่นได้ซื้อไปจนงบดุล มีสัดส่วนตราสารหนี้ภาครัฐต่อสินทรัพย์รวมอยู่ในระดับที่สูงเป็นประวัติการณ์ ผมเชื่อว่าในปีนี้ นายคูโรดะ คงจะสามารถสร้างความประทับใจให้เป็น Macro Moment กับตลาดด้วยลูกเล่นทางการเงินใหม่ๆ ในที่สุด ซึ่งดูเหมือนว่าเป็นงานที่ผู้ว่าการท่านนี้ค่อนข้างถนัดในระดับหนึ่ง
สี่ เศรษฐกิจของบรรดาประเทศในตลาดเกิดใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบราซิลและแอฟริกาใต้ จะเริ่มพอที่จะตั้งหลักได้แต่ยังไม่ฟื้น หลังจากที่ย่ำแย่มาจากทั้งปัจจัยแวดล้อมต่างๆ อาทิ ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ที่ลดลงอย่างรุนแรงจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีน อีกทั้งเกิดการคอร์รัปชันที่ชัดเจนของผู้นำบราซิลและความไม่มีเสถียรภาพของรัฐบาลแอฟริกาใต้ ในปีนี้ผมเชื่อว่าการแข่งขันฟุตบอลโลกในกลางปีนี้ที่บราซิล และความช่วยเหลือจากรัฐบาลจีนต่อแอฟริกาใต้ จะเป็น Macro Moment ที่ช่วยให้โมเมนตัมทางเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศใหญ่ๆ ในตลาดเกิดใหม่สามารถพลิกกลับมาได้บ้างในช่วงกลางถึงปลายปีนี้ ที่สำคัญ ผมเชื่อว่ารัฐบาลใหม่ของอาร์เจนติน่าที่น่าจะทำได้ดีพอสมควร จะเป็นตัวอย่างให้กับประเทศอื่นๆ ในตลาดเกิดใหม่ในการจัดการทางเศรษฐกิจภายใต้ภาวะที่ความไม่สมดุลเป็นอย่างมากทั้งในด้านการค้าและการคลังที่มีอยู่สูง
ห้า ธนาคารกลางยุโรปหรืออีซีบี จะสร้างความประหลาดใจให้กับตลาดในช่วงครึ่งปีแรก โดยผมคิดว่านายมาริโอ ดรากิ ผู้ว่าการธนาคารกลางยุโรป จะออกมาตรการผ่อนคลายทางการเงินรอบใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาที่ค่าเงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้นมากๆ
หก ช่วงปลายไตรมาสที่ 3 มีโอกาสจะได้เห็น Macro Moment ที่ผลการทำประชามติของสหราชอาณาจักรจะเลือกไม่ออกจากยูโร หรือจะไม่เกิด Brexit โดยประโยชน์ที่สหราชอาณาจักรจะได้จากการไม่เลือก Brexit ได้แก่ 1. ผลประโยชน์ทางการค้าเพิ่มเติมกับอเมริกา และ Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) ที่ต้องหลุดลอยไปหากเลือกจะออกจากยูโร 2. หากจะทำสงครามเศรษฐกิจกับรัสเซีย แล้วสหราชอาณาจักรเลือกออกจากยูโร แล้วคงไม่มีอำนาจต่อรองเหลืออยู่กับ ปธน.วลาดิเมียร์ ปูติน 3. ยูโรโซนจะมีความเป็นสากลทางการค้าและการตลาดมากขึ้น หากมีสหราชอาณาจักรเข้าร่วมด้วย
และ 4. หากเลือก Brexit ก็ไม่สามารถจะกลับคำในวันหน้าได้ ทว่าหากไม่เลือกก็ยังจะสามารถเลือกออกได้อีกในอนาคต
ความจริงยังมีประเด็นเศรษฐกิจจีน รัสเซีย ผู้อพยพในยุโรป ราคาน้ำมัน และการเปลี่ยนแปลงของภูมิรัฐศาสตร์โลก ที่เข้าข่าย Macro Moment ในปี 2016 ได้แบบสบายๆ เช่นกัน ทว่าผมยังขอยกให้เหตุการณ์เหล่านี้เป็น Runner-up ในปีนี้ครับ
