รวมพลัง สร้างสรรค์ สังคม

รวมพลัง สร้างสรรค์ สังคม

การพัฒนาความสามารถของเราทุกคนนั้นตามหลักไตรสิกขา คือพัฒนากาย พัฒนาจิต และพัฒนาปัญญา

ทั้งนี้ เพื่อให้ทุกคนสามารถพึ่งตนเองได้ ตามหลักตนเป็นที่พึ่งแห่งตน (อัตตาหิ อัตตโน นาโถ) ที่จะทำให้เกิดความสุขในการทำงาน ศาสนาพุทธเชื่อในศักยภาพของมนุษย์ และมนุษย์สามารถพัฒนาความสามารถได้อย่างไร้ขอบเขต ซึ่งเป็นแนวทางของศาสนาพุทธที่ใช้กับบุคคลทั่วไป รวมถึงคนพิการด้วย

คนพิการที่เชื่อในศักยภาพของตน จะมีความเชื่อว่า “คนพิการทำอะไรได้มากกว่าที่ใครคิด” ส่วนครอบครัวและสมาชิกของสังคมที่เชื่อในศักยภาพของคนพิการ จะมีความเชื่อว่า “คนพิการที่ต้องการทำเรื่องที่ท้าทาย แม้คิดว่าเขาทำไม่ได้ก็ต้องส่งเสริมให้เขาทำ” ความเชื่อเช่นนี้จะช่วยให้คนพิการสามารถแสดงความสามารถของตนออกมาเต็มศักยภาพของแต่ละบุคคล

ดังที่ท่านพระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต) กล่าวว่า “…เรามักคิดเพียงว่าคนที่ร่างกายพิกลพิการจะช่วยตัวเองไม่ได้หรือทำอะไรได้น้อย เป็นภาระแก่คนอื่น เป็นเครื่องถ่วงสังคม.. แต่ความจริงปรากฏให้เห็นว่า คนพิการมีศักยภาพที่พัฒนาให้กลายเป็นผู้สามารถสร้างสรรค์ได้ ในสังคมที่ฉลาด รู้จักให้โอกาสและสนับสนุนก็ปรากฏว่าคนพิการสามารถฝึกฝนพัฒนาตนให้ช่วยตัวเองได้ และทำอะไรๆ ที่เป็นประโยชน์แก่สังคมได้ โดยเฉพาะคนที่พิการด้านหนึ่ง อาจจะมีศักยภาพที่พัฒนาได้ดีพิเศษอีกด้านหนึ่ง ซึ่งทำให้คนพิการที่รู้จักฝึกฝนพัฒนาตนเอง สามารถทำอะไรบางอย่างได้เก่งกว่าคนปกติทั่วไป บางทีถ้าสังคมรู้จักสนับสนุน อาจฝึกกลุ่มคนพิการให้ทำงานพิเศษบางอย่างแก่สังคม ที่คนปกติทำไม่ค่อยได้ เป็นกลุ่มผู้ชำนาญพิเศษด้านหนึ่ง”

ผมขอยกตัวอย่าง ผู้ที่มีชื่อเสียงที่แม้ว่าร่างกายเขาจะมีความแตกต่างจากคนทั่วไป แต่สามารถประสบความสำเร็จในสายอาชีพได้ เช่น ศาสตราจารย์วิริยะ นามศิริพงศ์พันธุ์ นักสู้ผู้วิริยะ ผู้พิการตาบอดคว้าตำแหน่งที่ 1 ของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้รับทุนภูมิพล เป็นผู้พิการที่เป็นข้าราชการคนแรกของประเทศไทย พัทธยา เทศทอง นักกีฬาเหรียญทอง พาราลิมปิกเกมส์ทีมชาติไทย ผู้พิการทางสมองมาตั้งแต่กำเนิด มีความอดทน ความมีวินัยในการฝึกซ้อมกีฬาบอคเซีย ทำให้สามารถฝ่าฟันอุปสรรคทุกประการมาได้ สมบัติ สิมหล้า หมอแคนเทพเจ้าแห่งแดนอีสาน ท่านประสบเหตุพิการตาบอดสนิท แต่ขึ้นเวทีเป่าแคน โซโลจนคนปรบมือสนั่น ได้รับเชิญไปแสดงในต่างประเทศหลายครั้ง ทนง โครตชมภู จิตรกรพิการไร้แขนขา สร้างชื่อเสียง สร้างผลงานด้วยปาก เขาไม่เคยเรียนศิลปะจากสถาบันใดๆ แต่ฝึกฝนด้วยตนเองอย่างจริงจัง โดยการใช้ปากคาบพู่กันแต่งแต้มสีสันลงบนลงบนผืนผ้าใบ กวาดรางวัลต่างๆ มากมาย และได้รับการยอมรับนับถือจนได้รับเชิญให้ไปเป็นอาจารย์สอนศิลปะให้กับคนมือดี

ที่ผมได้เล่ามาตั้งแต่ตอนต้น ในเรื่องของการพัฒนาความสามารถของบุคคลนั้น ในปีใหม่ที่จะมาถึงนี้ ผมอยากจะเชิญชวนท่านผู้นำ ผู้ที่ทำงานด้านพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ขององค์กรต่างๆ ของประเทศไทย มาร่วมกัน รวมพลัง สร้างสรร สังคมที่ดีร่วมกัน เพื่อส่งเสริมศักดิ์ศรี และสร้างโอกาสให้คนพิการมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามกฎหมายการจ้างงานคนพิการ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2556 ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มีบทบัญญัติเพื่อกำหนดมาตรการสำคัญเกี่ยวกับการส่งเสริมอาชีพและด้านการคุ้มครองการมีงานทำ เพื่อให้คนพิการได้มีโอกาสใช้ความสามารถในการมีรายได้และพึ่งพาตนเอง ลดภาระของครอบครัวและสังคม รวมทั้งเป็นการส่งเสริมให้คนพิการเป็นพลังสำคัญในการเสริมสร้างทางเศรษฐกิจของครอบครัวและประเทศสืบไป

โดยที่องค์กรต่างๆ สามารถเลือกปฏิบัติได้ 3 วิธี คือ 1) การจ้างงานคนพิการเข้าทำงานตามมาตรา 33 ในอัตราส่วน 100:1 2) การส่งเงินเข้ากองทุนส่งเสริมคุณภาพชีวิตคนพิการตามมาตรา 34 และ 3) การสนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมให้คนพิการมีงานทำโดยทางอ้อมตามมาตรา 35 จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันพัฒนา และให้การสนับสนุนการจ้างงานคนพิการ เพื่อเข้าทำงานในสถานประกอบการมากขึ้น และให้สามารถดำรงชีวิตได้มั่นคงทัดเทียมกับบุคคลทั่วไป

อย่างไรก็ตาม ยังมีคนพิการอีกจำนวนมากที่มีศักยภาพทำงานได้ แต่ไม่พร้อมหรือไม่ประสงค์ที่จะย้ายถิ่นฐานเข้าหาโอกาสงานในสถานประกอบการที่ตั้งอยู่ห่างไกลภูมิลำเนาออกไป ซึ่งหากสามารถสร้างโอกาสงานและส่งเสริมอาชีพให้เกิดขึ้นในท้องถิ่นที่อยู่ของคนพิการที่กระจายอยู่ทั่วประเทศได้ ก็จะเอื้อให้คนพิการเหล่านี้ได้มีงานทำมีอาชีพและกลายมาเป็นพลังสำคัญของสังคมอีกทางหนึ่ง อีกทั้งยังเป็นการขยายความเท่าเทียมในการเข้าถึงโอกาสงานระหว่างคนพิการที่มีความพร้อมแตกต่างกันให้ทั่วถึงมากขึ้นอีกด้วย

ปัจจุบันมีหน่วยงานที่พัฒนาโครงการการจ้างงานคนพิการในรูปแบบใหม่ โดยองค์กรต่างๆ จ้างงานคนพิการที่มีศักยภาพสามารถทำงานได้ เป็นพนักงานเพื่อทำงานบริการสาธารณะในพื้นที่ที่เป็นภูมิลำเนาของคนพิการ ตามภารกิจด้านความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรนั้นๆ เป็นการเอางานไปถึงคนพิการแทนที่จะดึงคนพิการออกจากชุมชน ซึ่งการจ้างงานคนพิการในลักษณะนี้ได้ส่งเสริมคนพิการที่ได้รับการว่าจ้างให้เป็นสมาชิกที่มีเกียรติและศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ทัดเทียมกับบุคคลอื่นในชุมชนสังคมของตน (สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่มูลนิธินวัตกรรมทางสังคม)

อีกหนึ่งโครงการในลักษณะของการให้การสนับสนุนการฝึกอบรม และการฝึกงานด้าน Multimedia Digital Publishing สำหรับคนพิการทางกายและการเคลื่อนไหว เป็นการสนับสนุนให้ผู้พิการสามารถออกไปประกอบอาชีพทางด้าน Multimedia ในหน่วยงานภาครัฐและเอกชน (สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ ศูนย์พัฒนาธุรกิจเพื่อสังคม มูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ)

การจ้างงานคนพิการในลักษณะนี้ได้ส่งเสริมคนพิการที่ได้รับการว่าจ้างให้เป็นสมาชิกที่มีเกียรติ และศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ทัดเทียมกับบุคคลอื่นในชุมชนสังคมของตน คนพิการได้ทำงานซึ่งก่อประโยชน์ที่สอดคล้องกับศักยภาพของตนและอยู่ในพื้นที่ที่คนพิการมีความคุ้นเคย สะดวกต่อการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพและง่ายต่อการเดินทาง ค่าใช้จ่ายในการดำรงชีวิตไม่สูง มีความภาคภูมิใจที่สามารถดำรงชีวิตอิสระ เลี้ยงดูตนเองและจุนเจือครอบครัวได้ ทั้งยังเป็นต้นแบบและแรงบันดาลใจให้คนพิการอื่นๆ ได้พยายามลุกขึ้นสู้ชีวิต

ท้ายนี้ในวาระ ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ 2559 ที่จะมาถึงนี้ ผมขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัย และขอพรจากสิ่งศักดิ์ทั่วสากลโลก โปรดดลบันดาลให้ทุกท่านประสบแต่ความสุข ความเจริญ มีสุขภาพแข็งแรง สมบูรณ์ ปลอดภัย คิดสิ่งใดสมดังปรารถนา พบเจอแต่สิ่งดี ๆ และเป็นกัลยาณมิตรให้กับตนเองและผู้อื่นตลอดไปครับ

 

--------------------------------------------

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). ทศวรรษธรรมทัศน์พระธรรมปิฎก. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา. 2542.

การจ้างงานคนพิการในสถานประกอบการ www.prjob.nep.go.th

คนพิการ (ไทย) ที่โลกต้องจารึก 

นักสู้ผู้วิริยะ 

มูลนิธินวัตกรรมทางสังคม www.sif.or.th

ศูนย์พัฒนาธุรกิจเพื่อสังคม มูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ www.mahatai.org

 ---------------------------

วรวัจน์ สุวคนธ์

ผู้บริหารสูงสุดทรัพยากรบุคคล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)