ภารกิจผู้ตรวจการแผ่นดิน

 ในกระบวนการศาล คดีพิพาทเกี่ยวกับสิ่งแลดล้อม มีในศาลยุติธรรมแผนกคดีสิ่งแวดล้อม และศาลปกครองก็มีแผนกคดีสิ่งแวดล้อม

>>> ศาลสิ่งแวดล้อม ยังไม่ส่งผลเชิงประจักษ์ต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ยังต้องหาแนวทางบรรเทาปัญหา เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่อาจส่งผลกระทบต่อสภาพความเป็นอยู่ของประชาชน

>>> คณะกรรมการปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และสภาปฏิรูปแห่งชาติ ได้เสนอร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลสิ่งแวดล้อมและวิธีพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อม พ.ศ. .... ต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา และนำเสนอต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พิจารณาให้มีการจัดตั้งศาลสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นศาลชำนัญพิเศษในศาลยุติธรรม โดยมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ทั้งทางอาญา ทางแพ่ง และทางปกครอง

>>> แม้ว่าร่างพระราชบัญญัตินี้ เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ได้ แต่อาจส่งผลกระทบต่อสังคม ระบบกฎหมาย และระบบศาล จึงต้องมีความชัดเจน และแนวทางที่ถูกต้อง เหมาะสมในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม ทั้งที่มีผลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและจากปัจจัยอื่น ๆ เพื่อประโยชน์ของส่วนรวมและประชาชน

>>> วันก่อนผมได้พูดคุยกับ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ศรีราชา วงศารยางกูร องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ สถิติรับเรื่องร้องเรียนตั้งแต่ก่อตั้งสำนักงานปี 2543 ถึงสิ้นปีงบประมาณ 2558 รับเรื่องร้องเรียน 36,323 เรื่อง ดำเนินการแล้วเสร็จ 33,729 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 92.85 ซึ่งถือว่าบรรลุตามเป้าหมายได้เป็นอย่างดี

>>> ในรอบปี 2558 มีเรื่องร้องเรียนทั้งหมด 2,906 เรื่อง ดำเนินการแล้วเสร็จ 1,256 เรื่อง อยู่ระหว่างการดำเนินการ 1,650 เรื่อง ประเด็นที่มีการร้องเรียนสูงสุดคือประเด็นเกี่ยวกับตำรวจ รองลงมาคือองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งการดำเนินการล่าช้าของหน่วยงานรัฐต่าง ๆ

>>> ภารกิจผู้ตรวจการแผ่นดิน นอกจากจะแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนของประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมแล้ว ยังดำเนินการเกี่ยวกับจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และเจ้าหน้าที่ของรัฐ การดำเนินการที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชนหลายเรื่อง และยังมีเรื่องที่สำคัญที่กำลังตรวจสอบ อาทิเช่น กรณีท่อก๊าซที่คืนให้รัฐยังไม่หมด รวมถึงการถอดยศนายทักษิณ ชินวัตร คดีทุจริตสกสค. ผู้ตรวจการแผ่นดิน ตรวจสอบจับตามากว่า 4 ปี เพิ่งมีคนร้องเรียน และพบว่ามีทุจริตหลายเรื่อง อาทิเช่น การลงทุนโรงไฟฟ้าพลังไฟฟ้า เป็นบริษัทผี ความผิดเป็นการลงทุนที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และการทุจริตปล่อยกู้ธนาคารออมสิน มีคอมมิชชั่น กว่าหมื่นล้านบาท ที่เป็นปัญหาเช่นนี้เพราะกระทรวงศึกษาธิการถูกคลอบด้วยมาเฟีย จ่ายเงินให้ผู้บริหารกระทรวงศึกษาเดือนละไม่น้อยกว่า 1 แสน 5 หมื่นบาท

>>> ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน บอกว่ากำลังจะเสนอกฎหมาย ให้หน่วยงานต้องปฏิบัติตามมติของผู้ตรวจการแผ่นดิน หากทำไม่ได้ให้ตอบกลับมาใน 90 วัน ถ้าเพิกเฉยถือว่าขัดวินัยร้ายแรง เหมือนขัดมติคณะรัฐมนตรี

 ...............................

สุทธิรักษ์ อุฒมนตรี [email protected]