สิ่งที่ไม่น่าเกิดขึ้น แม้รัสเซียจะปรากฏกายในซีเรีย

ของรัสเซีย ที่เข้าช่วยเหลือฝ่ายของตน จนทำให้กลุ่มปรปักษ์ ทั้งฝ่ายต่อต้านที่อุปถัมภ์โดยโลกตะวันตก และฝ่ายขบวนการก่อการร้ายคลั่งลัทธิต้องชะงักงัน ปฏิบัติการคราวนี้ช่วยทวงคืนเกียรติภูมิของอดีตชาติที่เคยยิ่งใหญ่ และกำลังหาทางกลับมาในเวทีโลกได้ไม่เบาเลย แต่ศึกรัสเซียครั้งนี้น่าจะยาวนาน และอะไรที่เราเห็นว่าจะเกิดขึ้นได้ง่ายนั้นคงไม่เกิดขึ้น

ประการแรก ที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นนั้นคือ สงครามซีเรียคงไม่ยุติในเวลาอันรวดเร็ว เดิมทีเมื่อเกิดปรากฏการณ์ Arab Spring ลุกลามตั้งแต่ปี 2554 ใครก็คิดว่าซีเรียคงต้องประสบชะตากรรมไม่น้อยไปกว่า Hosni Mubarak แห่งอียิปต์ หรือ Muammar Gaddafi แห่งลิเบีย เป็นแน่ เพราะขนาดผู้มีประสบการณ์โชกโชนอย่างสองคนนี้ และของตูนิเซียกับเยเมน ก็ล้วนคนละเกิน 20 ปี ยังตกม้าตายเป็นว่าเล่น แต่ Bashar al-Assad แห่งซีเรียไม่ยอมแพ้ต่อชะตาลิขิต สู้ยิบตาด้วยความโหดร้ายทารุณ คนตายมหาศาลกว่าสองแสนคนแล้ว สงครามก็ยังไม่ยอมหยุด

แม้รัฐบาลซีเรียจะเพลี่ยงพล้ำให้กับกลุ่มต่อต้าน เสียเมือง เสียฐานทัพมากมาย แต่ก็ยังไม่ตกทะเล การช่วยเหลือของรัสเซียคราวนี้ เป็นการปรับสมดุลศึกสามเส้าสงครามซีเรียครั้งสำคัญที่สุด รัฐบาลดามัสกัสได้แรงเสริมขนาดนี้ เลิกคิดเรื่องยอมแพ้สละบัลลังก์ได้เลย ฝ่ายต่อต้านที่ชาติตะวันตกอุปถัมภ์ ก็น่าจะได้การสนับสนุนจากสหรัฐมากขึ้น ไม่เช่นนั้นรัสเซียเอาตาย กลุ่มไอเอสที่ตอนนี้ปีกกล้าขาแข็งมาก ถึงร่นถอยก็คงไม่ใช่พ่ายแพ้ป่นปี้ สามก๊กซีเรียยิ่งดูเป็นรูปเป็นร่าง

ประการต่อมาที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นนั้นคือ สงครามร้อนระหว่างรัสเซียกับโลกตะวันตก ศึกซีเรียเฟสใหม่ ที่รัสเซียมาเอี่ยวแบบทุ่มกำลังทหารลงไปนั้น ทำให้บางคนจินตนาการไปว่า กองทัพรัสเซียต้องปะทะกับกลุ่มต่อต้านที่ชาติตะวันตกหนุนหลังแบบรุนแรง และชาติตะวันตกคงไม่อยู่เฉย ต้องช่วยรบจนไม่ใช่แค่ซีเรียเละ แต่รวมถึงยุโรปตะวันตก ตุรกี และทั้งตะวันออกกลาง ลุกโชนด้วยไฟสงครามเป็นแน่

แต่มหาสงครามโลกครั้งที่สามจะไม่เกิดขึ้น เพราะทั้งรัสเซียและชาติแอตแลนติกจะไม่ยอมให้เกิดขึ้น อย่างแย่ที่สุดก็สงครามเย็นอีกครั้ง แบบที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วในยุคโซเวียต และกล่าวได้ว่ารอบนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2557 เป็นผลพวงจากวิกฤตการณ์ไครเมีย ที่ชาติตะวันตกคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจรัสเซีย อย่าลืมว่าชาติตะวันตกนั้นมิใช่ฉลาดในเกมเอาชนะ แต่ฉลาดในเกมบริหารความเสี่ยง (Risk Management)พวกเขาไม่บ้าพอที่จะรบกับรัสเซียให้ฉิบหายกันไปข้าง แต่จะทำแบบรบกับโซเวียต คือ ตั้งการ์ด ต่อรอง บ่อนทำลาย และใช้สงครามตัวแทน (Proxy War) นั่นก็คงต้องใช้เวลานานทีเดียว

ประการที่สามคือ รัสเซียกลายเป็นมหาอำนาจยักษ์ใหญ่อีกครั้งนั้น ยังไม่แน่เหมือนกัน ความใฝ่ฝันของ Vladimir Putin ที่จะนำชาติแห่งชนเผ่ารัสกลับมาเป็นที่หนึ่งในโลกอีกครั้งนั้น เป็นสิ่งที่เราเห็นได้ โซเวียตต้องพินาศเสื่อมเสียเกียรติภูมิ จนต้องขายแม้กระทั่งเทคโนโลยีให้แก่จีน เป็นประเทศที่อดีตรัฐบริวารส่วนใหญ่เมินเฉยเกลียดชังนั้น เป็นสิ่งเห็นกันอยู่ แต่ในรอบหลายมานี้ ปูตินได้แสดงให้เห็นว่า พร้อมที่จะขยายเครือข่ายสลาวิกให้โดดเด่นขึ้น ด้วยการท้าทายอิทธิพลแกนนำสองฟากแอตแลนติก บังคับคล้องแอกใส่อดีตรัฐบริวาร และขยายอิทธิพลในระดับโลก ด้วยกลไกพหุภาคีแบบ BRICS แม้แต่ในเอเชีย เราก็ยังมีมาแหย็มที่อ่าว Camrahn การเข้าแทรกแซงตะวันออกกลางคราวนี้ ก็เพื่อรั้งอิทธิพลในพื้นที่ไว้ เมื่ออิหร่านเพรียกหาพี่ใหญ่ ก็ต้องมาแสดงแสนยานุภาพกำ ลังรบให้เห็น ทำเอาอิหร่านที่อาจบางอารมณ์อยากจับมือกับลุงแซม แบบที่เมียนมาและคิวบาเคยได้ดีลมาแล้ว ต้องคิดทบทวนใหม่

กระนั้นก็ตาม รัสเซียยังมีอิทธิพลที่จำกัด ทั้งเศรษฐกิจที่ไม่ดี ทั้งโดนชาติตะวันตกโอบล้อมแข็งขันมาก ทั้งจีนและอินเดียก้าวขึ้นมาเป็นคู่แข่งทุกฝ่าย และทั้งตนเองยังต้องหมกมุ่นกับการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในประเทศและพื้นที่ใกล้เคียง ทั้งหมดนี้เหมือนกับเชือกมัดขามัดปีกนก ที่กำลังผลัดขนใหม่จะโบยบิน

กลุ่มไอเอส โดยจรวดร่อน Klup เข้าไปถึงกับชะงักกระเจิงด้วยขีดความสามารถกำลังรบเปรียบกับรัสเซียไม่ติดก็จริง แต่ถ้าบอกว่าไอเอสกำลังแพ้และคงสาบสูญไปจากตะวันออกกลางในไม่ช้า เหมือนกับกลุ่มของ Abu Musab al Zarqawi ที่เคยกว้างขวางในอิรักหลังยุคซัดดัม แต่ก็ล่มสลายถูกดูดกลืนไปด้วยน้ำมือทหารอเมริกัน นั้นคงไม่ใช่ กลุ่มไอเอสเหนือชั้นกว่านั้นมาก และทำให้สหรัฐต้องปรับยุทธศาสตร์ทหารใหม่ จากที่ถ้าไม่รบกับกองทัพตามแบบก็รบกับกองโจรในสงครามจรยุทธ ก็ต้องรบกับกองทัพขนาดใหญ่ของกองโจรที่มิใช่รัฐด้วย กองทัพสหรัฐเลยต้องรบแบบ Hybrid ให้ได้ 

กองโจรไอเอสใช้ประโยชน์จากรายได้ที่มีมหาศาล จากแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่ยึดได้ไปถูกทาง ทั้งจัดหาอาวุธใหม่ ทั้งจ้างคนมีความรู้ระดมคนจากทั่วโลกด้วยสื่อออนไลน์ และทั้งกระจายแนวคิดก่อการร้าย เพื่อตั้งรัฐกาหลิบไปยังทุกแห่งในโลกได้ ยุทธศาสตร์เยี่ยงนี้ต่อให้รัสเซียและตะวันตกรุมรบก็ต้องใช้เวลา และยิ่งรัสเซียกับตะวันตกไม่ได้ประสานสามัคคีกัน ไอเอสจะยิ่งอยู่นาน