วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

ความเพ้อเจ้อทางการเมือง

แนวความคิดในการแก้ปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง ในระบอบประชาธิปไตยสมัยใหม่

 ที่น่าแปลกประหลาดอย่างหนึ่ง คือ การเสนอจัดตั้งรัฐบาลแห่งชาติ เพื่อเข้ามาแก้ปัญหาความขัดแย้งทางสังคมการเมือง โดยมักจะมีการเสนอกันขึ้นมาในช่วงที่การเมืองเผชิญกับความขัดแย้งรุนแรง จนดูเหมือนว่าประเทศจะหาทางออกให้กับความขัดแย้งไม่ได้ แม้ว่าแนวคิดนี้จะมีมานาน ตั้งแต่สมัยพล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ อดีตนายกรัฐมนตรี ที่สมัยดำรงตำแหน่งในกองทัพ แต่แนวคิดดังกล่าวก็ไม่ได้เป็นที่ยอมรับในทางปฏิบัติ

การเสนอจัดตั้งรัฐบาลแห่งชาติขึ้นมาชั่วคราวเพื่อบริหารประเทศ โดยผู้เข้ามาเป็นรัฐบาลมาจากตัวแทคนทุกกลุ่มในสังคม ซึ่งในทางปฏิบัติก็เป็นไปได้ยากอย่างยิ่ง หรืออาจเรียกว่าเป็นอุดมคตที่ไม่อาจเป็นจริงได้ เพราะในที่สุดแล้วการคัดเลือกก็วนเวียนกับกลุ่มชนชั้นนำทางการเมืองอยู่นั่นเอง แต่การเสนอให้มาจากคนทุกกลุ่มก็เพื่อแสดงให้เห็นว่าเป็นรัฐบาลแห่งชาติจริงๆ เพราะมาจากคนหลายกลุ่ม ส่วนจะแก้ปัญหาความขัดแย้งได้จริงหรือไม่นั้นยังเป็นเรื่องที่น่าสงสัย เพราะเอาเข้าจริงแล้วเป็นแนวคิดที่ตั้งประเด็นผิดตั้งแต่ต้น

การตั้งประเด็นผิดตั้งแต่เริ่มต้น โดยมองว่าสังคมเป็นสิ่งที่มีอยู่ และดำรงอยู่ได้โดยปราศจากความขัดแย้ง ดังนั้นหากต้องการให้สังคมเช่นนี้ดำรงอยู่ต่อไป ก็จำเป็นต้องตั้งรัฐบาลแห่งชาติขึ้นมาดูแล โดยการเอาคนทุกกลุ่มที่เป็นตัวแทนมานั่งร่วมวงเดียวกัน แต่การสมมติฐานว่าสังคมปราศจากความขัดแย้งเป็นเรื่องเฟ้อฝันอย่างยิ่ง เพราะหากพิจารณาสังคมมนุษย์ทั่วโลกแล้ว ไม่มีสังคมไหนที่อยู่กันโดยปราศจากความขัดแย้ง แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่จะทำอย่างไรในการควบคุมความขัดแย้ง ให้อยู่ในกรอบในกติกาเพื่อให้สังคมเดินหน้าต่อไปได้

การมองสังคมที่น่าอยู่คือสังคมที่ปราศจากความขัดแย้ง ถือเป็นแนวคิดเก่าแก่มีมานาน หรือเรียกกันว่าพวกอนุรักษ์นิยม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่ได้เปรียบทางสังคมอยู่แล้วจึงไม่ต้องการให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใดๆ โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้คนกลุ่มอื่นๆ ขึ้นมามีบทบาททางสังคม หากติดตามคนที่พยายามเสนอแนวคิดรัฐบาลแห่งชาติ แม้จะเป็นการเสนอด้วยเจตนาดี แต่แฝงไว้ซึ่งแนวคิดแบบอนุรักษ์นิยม เนื่องจากเห็นว่าสังคมจะแก้ปัญหาความขัดแย้งได้ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญหรือผู้รู้จากหลากหลายกลุ่มในสังคมเท่านั้น

ปัจจุบัน มีแนวคิดอนุรักษ์นิยมกระจายอยู่ทั่วไปในหลายแวดวง แต่ระดับอาจมีความแตกต่างกันขึ้นกับว่ามองความเป็นจริงทางการเมืองอย่างไรเท่านั้น อย่างกรณีของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ(คสช.) ที่ยึดอำนาจการปกครองก็ได้ประกาศตั้งแต่ต้นว่าจะบริหารโดยผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญ แต่ได้วางโรดแมพเพื่อผลักดันระบบประชาธิปไตยแบบไทยๆเอาไว้ หรือบางกรณีรัฐบาลที่บอกว่าตัวเองมาจากการเลือกตั้ง ในบางกรณีกลับมีแนวคิดแบบอนุรักษ์นิยมสุดขั้ว แต่ถึงที่สุดแล้วก็ไม่อาจแก้ปัญหาความขัดแย้งได้

ดังนั้น การเสนอตั้งรัฐบาลแห่งชาติโดยเนื้อแท้แล้วก็ไม่ต่างจากการยึดอำนาจเท่าใดนัก ไม่ว่าจะอยู่ชั่วคราวหรือยาวนานออกไป บางทีอาจเป็นรูปแบบเดียวกับประเทศสังคมนิยมเขามักใช้กันในรูปของสภาประชาชาชน เราเชื่อว่าไม่ว่าจะเรียกรัฐบาลแห่งชาติว่าอะไร แต่ไม่อาจแก้ปัญหาอย่างที่หวังได้ เพราะไม่มีกลุ่มหรือองค์กรใดที่สามารถบริหารประเทศโดยไม่เกิดความขัดแย้งได้ ทางออกที่ดีที่สุดคือ การยอมรับว่ามีความขัดแย้งและหาทางให้คนอยู่และยอมรับความขัดแย้งนั้น โดยควบคุมไม่ให้เกิดผลกระทบในวงกว้าง ซึ่งวิธีการให้คนยอมรับความขัดแย้งร่วมกันได้นั้น ระบอบประชาธิปไตยถือว่าเป็นทางออกที่ดีที่สุด หาใช่แนวคิดเฟ้อฝันที่พยายามชูขึ้นมาเพื่อรักษาอำนาจของกลุ่มตัวเองต่อไป