จุดยืนในเรื่องอ่อนไหว รัฐบาลจะทำอย่างไร

 และกำลังลุกลามเกิดการประท้วงในหลายประเทศ ที่มีชุมชนชาวอุยกูร์ขนาดใหญ่อาศัยอยู่ ซึ่งรัฐาลไทยได้ถูกประณามจากสหภาพยุโรป(อียู)ว่ารัฐบาลไทยกำลังระเมิดหลักมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ที่ระบุว่าจะต้องไม่ส่งผู้ลี้ภัยกลับไปยังดินแดน หรือถิ่นที่อยู่อาศัยที่ชีวิตและเสรีภาพจะถูกคุกคาม ซึ่งกรณีของชาวอุยกูร์นับเป็นสถานการณ์ครั้งที่สองในรอบปี ที่รัฐบาลเผชิญกับปัญหาผู้อพยพ จากก่อนหน้านั้นคือกรณีของชาวโรฮินจา ที่ถูกวิจารณ์ในเรื่องการปฏิบัติต่อผู้อพยพ

กรณีของชาวอุยกูร์แตกต่างจากการกระแสอพยพของชาวโรฮินจา เนื่องจากมีสาเหตุมาจากความขัดแย้งทางการเมืองในจีน ในขณะที่ชาวโรฮินจาเป็นความขัดแย้งในพม่า แต่ปัญหาของชาวโรฮินจาเกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์และการใช้แรงงานผิดกฎหมาย โดยมีคนไทยและเจ้าหน้าที่รัฐกลุ่มหนึ่งเข้าไปมีส่วนร่วมในขบวนการค้ามนุษย์ด้วย แต่ทั้งสองกรณีก็มีลักษณะร่วมกันประการหนึ่งคือเป็นเรื่องความขัดแย้งในประเทศอื่น แต่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากกลุ่มผู้อพยพเหล่านี้เข้ามาใช้ดินแดนในประเทศไทย

สำหรับชาวอุยกูร์นั้นอาจมีความซับซ้อนและยุ่งยากมากกว่าชาวโรฮินจา และมีความอ่อนไหวอย่างมากในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างไทยและจีน ซึ่งนับว่าความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันทั้งด้านเศรษฐกิจและการเมือง ดังจะเห็นได้จากกรณีความสัมพันธ์ในเรื่องการลงทุนขนาดใหญ่ อย่างโครงการรถไฟทางคู่ที่กำลังดำเนินการอยู่ในขณะนี้ รวมทั้งความช่วยเหลือซื้อผลผลิตทางการเกษตรในช่วงที่ไทยเผชิญกับปัญหาราคาในตลาดตกต่ำ นับว่าเป็นความสัมพันธ์พิเศษที่ทับซ้อนเพิ่มขึ้นจากข้อตกลงหรือกติกาสากลระหว่างประเทศ

อันที่จริง ปัญหาผู้อพยพไม่ใช่เป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทยที่เคยเผชิญมา แต่ปัญหาผู้อพยพชาวอุยกูร์และโรฮินจาแตกต่างจากผู้อพยพในอดีตในช่วงสงครามเวียดนาม ซึ่งในครั้งนั้นเกิดกระแสผู้อพยพจำนวนมหาศาลและเกิดจากความขัดแย้งระหว่างประเทศ แต่ในครั้งนี้เป็นความขัดแย้งภายในประเทศของประเทศที่มีปัญหาความขัดแย้งภายใน ได้ผลักดันให้เกิดกระแสกลุ่มผู้อพยพที่ไม่สามารถอยู่ได้ในประเทศถิ่นที่อยู่อาศัยของตัวเอง ซึ่งนับวันความขัดแย้งในลักษณะเดียวกันนี้จะเกิดมากขึ้นและรุนแรงขึ้นในโลกยุคใหม่ ดังที่เราเห็นได้จากภูมิภาคอื่นทั่วโลก

ปัญหาผู้อพยพและการเคลื่อนไหวของแรงงานในภูมิภาคนี้ เริ่มกลายเป็นปัญหาใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ดังที่หน่วยงานทางด้านความมั่นคงของไทยก็เคยวิเคราะห์ไว้ว่าปัญหานี้จะเป็นภัยคุกคามความมั่นคงในศตวรรษนี้ แต่ในทางปฏิบัติเรามีจุดยืนอย่างไรนั้นยังเป็นประเด็นที่ควรพิจารณากันอย่างจริงจัง เพราะกรณีส่งกลับชาวอุยกูร์สะท้อนให้เห็นว่าเรายังไม่มีจุดยืนที่ชัดเจนในเรื่องนโยบายผู้อพยพ เพียงแต่เป็นกฏกติกากว้างๆที่ยอมรับกันทั่วไปในระดับสากล แต่ในทางปฏิบัติแล้วเรายังไม่มีความชัดเจนและจุดยืนที่มั่นคงเพียงพอในการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น

จากกระแสคลื่นอพยพที่เกิดขึ้นทั่วโลก ไม่เพียงแค่ชาวอุยกูร์และโรงฮินจาเท่านั้น ชี้ให้เห็นว่าปัญหาผู้อพยพจะเป็นปัญหาใหญ่ของโลกในศตวรรษที่ 21 ซึ่งกลุ่มผู้อพยพเหล่านี้ต้องการแสวงหาชีวิตที่ดีกว่าและอยู่ในพื้นที่ที่มีความปลอดภัยมากกว่าที่อยู่อาศัยเดิม ไม่ว่าต้นเหตุการอพยพจะเกิดจากภัยสงคราม ความขัดแย้งทางความเชื่อทางศาสนา หรือ ปัญหาเศรษฐกิจ ดังนั้น รัฐบาลหรือฝ่ายความมั่นคงต้องมีนโยบายและการปฏิบัติที่ชัดเจนต่อกรณีเหล่านี้ โดยเฉพาะหากปัญหาเกิดขึ้นกับประเทศที่มีความสัมพันธ์ที่ดีและเป็นเพื่อนบ้าน เราจะมีนโยบายเหล่านี้อย่างไร ในขณะที่ไทยก็ปฏิบัติตามหลักสากล