ยังไม่สาย หากจะเริ่มกระบวนการโยกย้ายตั้งแต่วันนี้

ส่งผลให้น้ำท่วมถนนหลายสายจนการสัญจรไปมาเป็นอัมพาต ระบบระบายน้ำที่ทำไว้จะเพียงพอหรือไม่ยากที่จะประเมิน เพราะท่อระบายน้ำและคูคลองจำนวนมากถูกอุดตัน ยังผลให้มันทำงานได้ไม่เต็มที่ คงทราบกันดีแล้วว่า การอุดตันนั้นมักเกิดจากขยะมูลฝอยที่ถูกทิ้งลงไปในคูคลองและบนถนน โดยคนที่มีความมักง่ายอยู่ในสายเลือด 

เนื่องจากตอนนี้เป็นช่วงต้นฤดู ฝนที่ตกลงมาจึงมองได้ว่าเป็นเพียงการเริ่มโหมโรงเท่านั้น ต่อไปอีกไม่นานจะมีการออกแขก ตามด้วยการแสดงของลิเกบนเวที เพียงเริ่มโหมน้ำยังท่วมขนาดนี้ อีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เป็นไปได้สูงว่า น้ำจะท่วมแบบปี 2554 ต่อไปโอกาสที่จะท่วมแบบนั้นนับวันจะยิ่งสูงขึ้น ทั้งนี้ เพราะพื้นดินในหลายส่วนของกรุงเทพฯ ยังทรุดลงอย่างต่อเนื่อง ระดับน้ำทะเลกำลังสูงขึ้นจากภาวะโลกร้อน อาคารบ้านเรือนหนาแน่นขึ้นจนอาจทำทางระบายน้ำไม่ทัน และความมักง่ายยังจะทำให้ท่อระบายน้ำและคูคลองอุดตันจนทำงานได้ไม่เต็มที่ต่อไป

ตามรายงานของสื่อต่างๆ ในระหว่างที่น้ำท่วมถนนหลายสายในกรุงเทพฯ ครั้งนี้ เป็นช่วงเวลาที่นายกเทศมนตรี หรือผู้ว่าราชการกรุงเทพฯ พาคณะไปดูงานด้านการป้องกันน้ำท่วมของประเทศเนเธอร์แลนด์  ครั้งนี้มิใช่ครั้งแรกที่คนไทยพากันไปดูงานป้องกันน้ำท่วมที่นั่น แต่การไปครั้งนี้เกิดขึ้นพอดีกับวันที่ฝนตกจนน้ำท่วม ชาวกรุงเทพฯ จึงประณามกันอย่างกว้างขวางว่าทิ้งงานไปผลาญงบประมาณเพื่อการท่องเที่ยวมากกว่าและเมื่อกลับมาก็จะมิทำอะไรให้เกิดผลดีเช่นเดียวกับกลุ่มที่ไปดูงานครั้งก่อนๆ

การไปดูงานครั้งนี้คงมีแนวคิดใหม่ๆ เกิดขึ้นบ้าง แต่หวังว่าไม่เกิดแนวคิดที่จะสร้างระบบป้องกันน้ำท่วมตามแนวที่มีนักคิดหัวใสเสนอให้รัฐบาลก่อนทำ นั่นคือสร้างทำนบขนาดใหญ่ปิดกั้นอ่าวไทย โดยมีประตูขนาดยักษ์ที่ปิดเปิดได้ตามความจำเป็น โครงการในแนวนั้นจะต้องใช้เงินจำนวนมหาศาล แต่จะไม่มีวันป้องกันน้ำท่วมได้ในทุกกรณี เรื่องนี้ชาวเนเธอร์แลนด์เองยอมรับแล้ว ณ วันนี้ พวกเขาจึงย้ายบ้านเรือนออกไป และปล่อยให้น้ำทะเลท่วมพื้นที่จำนวนมากที่อยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล ส่วนที่ไม่ย้ายก็ใช้วิธีสร้างอาคารและบ้านสะเทินน้ำสะเทินบกขึ้นมาแทน นอกจากจะป้องกันน้ำท่วมไม่ได้ในทุกกรณีแล้ว โครงการสร้างทำนบขนาดใหญ่ยังจะมีผลกระทบทางลบร้ายแรงต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

ปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯ มิใช่ของใหม่ รัฐบาลและนายกเทศมนตรีทุกสมัยก็บอกว่าพยายามแก้ไขมาตลอดเวลาหลายสิบปีด้วยวิธีต่างๆ กัน จากวันที่กรุงเทพฯ มีคนเพียงไม่กี่ล้านคน จนตอนนี้มีเป็นหลักสิบล้านแล้ว กรุงเทพฯ ขยายออกไปอย่างรวดเร็ว เพราะรัฐบาลตั้งให้เป็นศูนย์กลางของทุกอย่างในประเทศ ยิ่งขยายออกไปมากเท่าไร ก็ยิ่งต้องใช้ทุนเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ เพื่อแก้ปัญหาสารพัดอย่างรวมทั้งปัญหาน้ำท่วม

ย้อนไปราว 50 ปี ผมมีส่วนร่วมระดมสมองกับผู้ใหญ่ในบ้านเมืองบางท่านว่าจะแก้ปัญหาอย่างไร เราตกลงเสนอให้สร้างเมืองใหม่และย้ายสำนักงานราชการออกไปไว้ที่นั่น ครั้งนั้นเราเสนอให้สร้างเมืองใหม่ในจังหวัดสระบุรี โดยเริ่มที่ย่านตำบลหินกอง และครอบคลุมพื้นที่ซึ่งขยายขึ้นไปทางเหนือตามแนวถนนพหลโยธินและไปทางทิศตะวันออกตามแนวถนนสุวรรณศร ตอนนั้นเยอรมนีเพิ่งมีรถไฟความเร็วสูง เราจึงเสนอให้ใช้รถไฟชนิดนั้นเป็นแกนของการเชื่อมกันระหว่างเมืองใหม่กับกรุงเทพฯ ซึ่งจะยังเป็นศูนย์กลางทางด้านธุรกิจและวัฒนธรรม เราเสนอให้คงสนามบินดอนเมืองไว้ และย้ายกองทัพอากาศออกไปไว้ยังฐานทัพอื่น

แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างเมืองราชการใหม่ ไม่ได้รับการนำไปปฏิบัติจนกระทั่งถึงรัฐบาลที่มีนายกรัฐมนตรีชื่อทักษิณ ชินวัตร รัฐบาลนั้นมีแนวคิดที่จะสร้างเมืองใหม่เยื้องไปทางตะวันออกของแนวคิดเดิมโดยจะเริ่มต้นที่อำเภอวิหารแดงของจังหวัดสระบุรี และครอบคลุมพื้นที่ไปถึงอำเภอแก่งคอย ซึ่งอยู่ทางเหนือพร้อมกับพื้นที่ของอำเภอบ้านนาของจังหวัดนครนายกซึ่งอยู่ทางตะวันออก เนื่องจากแนวคิดนี้มีปัญหาทางด้านการนำไปสู่การปฏิบัติ จึงไม่สามารถขับเคลื่อนให้เกิดขึ้นได้ 

แม้เวลาจะผ่านไปหลายสิบปี และรัฐบาลได้ทุ่มทุนจำนวนมหาศาลลงไปในกรุงเทพฯ แล้ว แต่ผมยังมองว่า ส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหาของกรุงเทพฯ รวมทั้งปัญหาน้ำท่วม จะต้องรวมการสร้างเมืองใหม่และย้ายสำนักราชการออกไปไว้ที่นั่น ส่วนจะสร้างที่ย่านสระบุรีต่อกับนครนายกหรือไม่ขึ้นอยู่กับผลของการปรึกษาหารือกันระหว่างรัฐบาลกับภาคเอกชน นอกจากจุดเดิมที่เคยเสนอไว้ ผมขอเสนอให้พิจารณาพื้นที่ของจังหวัดลพบุรีต่อกับสระบุรีและนครราชสีมาด้วย พื้นที่นั้นอยู่ทางด้านตะวันออกของเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ซึ่งน่าจะมีน้ำให้เมืองใหม่ใช้ได้อย่างน้อยส่วนหนึ่ง พื้นที่ตรงนี้อาจไกลจากกรุงเทพฯ กว่าพื้นที่ตรงหินกอง แก่งคอย และบ้านนา แต่ก็สามารถไปจากกรุงเทพฯ ได้ภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงหากใช้รถไฟความเร็วสูง

ในช่วงนี้มีการระดมสมองกันมาก จาก คสช. สปช. สนช. ถึงสำนักงานเทศบาลของกรุงเทพฯ เกี่ยวการปฏิรูป ขอเสนอเรื่องการสร้างเมืองใหม่ให้ท่านทั้งหลายพิจารณาอย่างเร่งด่วนด้วย