ปฏิรูปสิ่งแวดล้อมในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ (2)

เพื่อให้การปฏิรูปที่กำลังทำอยู่ในขณะนี้สามารถเกิดกระบวนการขับเคลื่อนไปได้อย่างต่อเนื่องอีกระยะหนึ่ง (อย่างน้อย 5 ปี) หัวข้อการปฏิรูปด้านสิ่งแวดล้อมกำหนดไว้ 4 ด้านในมาตรา 287 ดังนี้


“มาตรา 287 ให้มีการปฏิรูปการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และการผังเมือง โดยคำนึงถึงหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หลักธรรมาภิบาลสิ่งแวดล้อม หลักการเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน และหลักการพัฒนาที่ยั่งยืนดังต่อไปนี้


(1) ปฏิรูประบบและโครงสร้าง องค์กรและกฎหมายด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยจัดทำประมวลกฎหมายสิ่งแวดล้อม ประมวลกฎหมายทรัพยากรธรรมชาติด้านต่างๆ ตรากฎหมายเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรน้ำ การจัดการพื้นที่คุ้มครองทางทะเล การจัดการขยะและของเสียอันตรายและกฎหมายด้านสิทธิชุมชนและการกระจายอำนาจ รวมทั้งการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม กฎหมายว่าด้วยการผังเมืองและการพัฒนาเมือง และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง


(2) ปรับปรุงกลไกในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยพัฒนาระบบและโครงสร้างการจัดทำรายงานประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม การประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ ระบบกองทุนด้านสิ่งแวดล้อม การผังเมือง การจัดเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินระบบการจัดเขตการใช้ประโยชน์พื้นที่ในทะเลรวมทั้ง การนำการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์มาใช้ในการกำหนดนโยบาย แผน และการพัฒนาพื้นที่ การจัดทำระบบบัญชีรายได้ประชาชาติที่คิดรวมต้นทุนด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดระบบภาษีสิ่งแวดล้อมการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิตต่อผลกระทบจากผลิตภัณฑ์และการใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ที่จำเป็น


(3) พัฒนากระบวนการยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อมโดยปรับปรุงระบบการคำนวณต้นทุนความเสียหายด้านสิ่งแวดล้อม ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการดำเนินคดีด้านสิ่งแวดล้อมและการเยียวยาความเสียหาย องค์กรและสถาบันเกี่ยวกับความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อม รวมทั้ง การบังคับคดีด้านสิ่งแวดล้อม


(4) ปรับปรุงกลไก และกระบวนการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้ประชาชนและชุมชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง”


หากมีการดำเนินงานปฏิรูป และการปฏิบัติตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญในส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้อย่างเป็นรูปธรรมตามเจตนารมณ์ที่กำหนดไว้ จะส่งผลเปลี่ยนแปลงอย่างมากต่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และการผังเมือง ซึ่งมีผลเชื่อมโยงต่อการจัดการแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศทั้งในด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการปรับตัวรองรับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ