เมื่อทุกฝ่ายรักชาติ ทำไมพูดกันไม่รู้เรื่อง

จากหลายกลุ่มไม่เห็นด้วยกับวิธีการและหลักเกณฑ์ต่างๆ โดยรัฐบาลหวังว่าน่าจะได้ข้อยุติในข้อขัดแย้งและสามารถเดินหน้าต่อไปได้ ซึ่งการจะปรับเปลี่ยนเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ของการเปิดสัมปทานรอบนี้หรือไม่นั้น คงต้องรอผลการเสวนาที่จะมีขึ้น โดยก่อนหน้านี้พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เปิดทางสำหรับการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขได้ตามความเหมาะสมหากเห็นว่ามีปัญหาจริง

หากติดตามท่าทีล่าสุดของกลุ่มคัดค้านการเปิดสัมปทานล่าสุด ต้องการให้มีการแก้ไขพระราชบัญญัติปิโตรเลียม เนื่องจากเห็นว่าไม่มีความเหมาะสมในหลายประเด็นและเป็นกฎหมายที่ล้าสมัย โดยเฉพาะเงื่อนไขที่ทำให้เปิดช่องให้ภาครัฐเสียเปรียบเอกชนที่เข้ามารับสัมปทาน แม้จะมีหลายประเด็นที่เห็นว่ายังมีปัญหา ซึ่งหากมีการแก้ไขกฎหมายดังกล่าวจริง ก็จะทำให้นโยบายการปฏิรูปพลังงานของรัฐบาลต้องล่าช้าออกไปอีก เนื่องจากการเปิดสัมปทานเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างพลังงานของประเทศ

หากมองกระแสคัดค้านในโครงการของรัฐบาล จะเห็นว่าไม่ใช่เรื่องการเปิดสัมปทานเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่มักจะเกิดกระแสคัดค้านเกิดขึ้นไปทั่ว โดยเฉพาะโครงการขนาดใหญ่และมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมหาศาล และเป็นที่น่าสังเกตว่าไม่เพียงแต่รัฐบาลนี้เท่านั้น แม้รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งก็ประสบปัญหาเดียวกัน นั่นแสดงให้เห็นว่าระบบการเมืองของไทยเองที่มีปัญหา เพราะไม่สามารถจะสร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้นกับประชาชน จึงเกิดกระแสคัดค้านขึ้นมาทุกครั้งที่เริ่มดำเนินโครงการ

ความไว้วางใจถือเป็นเรื่องใหญ่ในโลกการเมืองปัจจุบัน ซึ่งไม่เพียงเฉพาะกรณีของประเทศไทยเท่านั้น หลายๆประเทศก็ประสบปัญหาเดียวกัน เราจะเห็นว่าปัญหาของความไว้วางใจนั้นถือเป็นต้นตอสำคัญของความขัดแย้งแทบทุกระดับ อย่างกรณีสัมปทานปิโตรเลียมครั้งนี้ ฝ่ายรัฐบาลเห็นว่าที่ดำเนินการมาทั้งหมดนั้นมีความโปร่งใสและมีเหตุมีผลสามารถอธิบายได้ ในขณะที่ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกลับมองตรงกันข้าม ดังนั้นสภาพที่เกิดขึ้นในประเด็นที่มีปัญหาความไว้วางใจคือความขัดแย้งที่ยากหาทางออกร่วมกันได้

ความขัดแย้งที่ยากหาทางออกดังกล่าวสะท้อนให้เห็นได้อย่างชัดเจน คือ แม้แต่เวทีการจัดเสวนา ฝ่ายคัดค้านก็ไม่มีความไว้วางใจเนื่องจากเป็นการจัดโดยรัฐบาล ทั้งๆที่มีการถ่ายถอดสดและเปิดเวทีเปิดเผยสามารถเข้ารับฟังได้ แต่อย่างไรก็ตาม ประเด็นความขัดแย้งในลักษณะนี้ บรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านการแก้ปัญหาความขัดแย้งเห็นว่าต้องใช้เวลาพอสมควร ซึ่งการใช้เวลากว่าจะได้ข้อยุตินั้น เราไม่รู้ว่ารัฐบาลสามารถรอได้นานขนาดไหน เพราะนโยบายเรื่องนี้ถือว่าเป็นเรื่องเร่งด่วนของรัฐบาล

เราเห็นว่าประเด็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นนั้น ดูเหมือนไม่มีอะไรซับซ้อนและยุ่งยาก แต่คำถามก็คือทำไมจึงไม่สามารถพูดคุยกันได้ ทั้งๆที่ต่างฝ่ายต่างอ้างว่ายึดถือผลประโยชน์ของชาติเป็นที่ตั้ง เราหวังว่ากรณีนี้เมื่อทุกฝ่ายเห็นว่ามีความจำเป็นในการจัดหาแหล่งพลังงานในประเทศ แต่เห็นต่างกันในเรื่องการบริหารจัดการ ก็ควรถกประเด็นเหล่านี้ให้เกิดความกระจ่าง ดังนั้นจึงไม่น่ายุ่งยากมาก ก็ในเมื่อทุกฝ่ายทำในนามของผลประโยชน์ชาติ แต่ก็อย่าให้เหตุผลเรื่องนี้สร้างความขัดแย้งบานปลายเหมือนที่เคยเกิดขึ้น เพราะจะยิ่งทำให้ความขัดแย้งแก้ยากยิ่งขึ้น