เหยื่อที่ถูกปฏิเสธการเยียวยา

กรุงเทพธุรกิจ

คำสั่งศาลทำให้เกิดการตั้งคำถาม เกี่ยวกับการคุ้มครองประชาชนจากการทรมาน

(กรุงเทพฯ วันที่ 13 ตุลาคม 2557) “รัฐบาลไทยควรปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศ ด้านสิทธิมนุษยชน ในการให้การเยียวยาและชดเชย แก่เหยื่อที่ถูกกระทำทรมานหรือได้รับการปฏิบัติที่โหดร้าย” คณะกรรมการนิติศาสตร์สากล (ไอซีเจ) องค์กรฮิวแมนไรท์วอชท์ และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าว

เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2557 ศาลจังหวัดปัตตานีซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่เหตุการณ์ความไม่สงบ ในจังหวัดชายแดนใต้ของไทย ได้มีคำสั่งในคดีนายฮาซัน อูเซ็ง เหยื่อที่อ้างว่าถูกกระทำทรมานหรือได้รับการปฏิบัติที่โหดร้าย โดยศาลมีคำสั่งว่าเขาไม่มีสิทธิได้รับการเยียวยาและชดเชย เนื่องจากเป็นคำร้องตามมาตรา 32 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 ซึ่งถูกยกเลิกตามประกาศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)หลังจากการทำรัฐประหารเมื่อวันที่22 พฤษภาคม 2557 ที่ผ่านมา

พี่สาวของนายฮาซัน อูเซ็ง เป็นผู้ยื่นคำร้องดังกล่าวไว้ต่อศาลเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2557 ซึ่งเป็นเวลาก่อนที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 จะถูกยกเลิกโดยคณะรัฐประหาร โดยในคำร้องมีการกล่าวหาว่าเมื่อวันที่13 เมษายน 2557 เจ้าหน้าที่ตำรวจและทหารจำนวนหนึ่งได้ควบคุมตัวนายฮาซัน อูเซ็ง และเข้าค้นบ้านพักของเขาในจังหวัดนราธิวาส ต่อมาจึงนำตัวเขาไปที่ค่ายอิงคยุทธบริหารในจังหวัดปัตตานี โดยคำร้องกล่าวอ้างว่านายฮาซันถูกเจ้าหน้าที่ทหารเตะและสั่งให้เขาวิดพื้นหลายร้อยครั้ง รวมทั้งยังสั่งให้กระโดดตบบนพื้นคอนกรีตร้อนด้วยเท้าเปล่า

“คำสั่งของศาลดังกล่าวไม่สอดคล้องกับพันธกรณีของประเทศไทย ที่จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายระหว่างประเทศในการห้ามมิให้มีการทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้าย และต้องให้การเยียวยาและชดเชยแก่เหยื่ออย่างมีประสิทธิภาพและเพียงพอ” นายเอียน เซย์เดอร์แมน ผู้อำนวยการฝ่ายกฎหมายและนโยบายแห่งคณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากลกล่าว “ผลจากการมีคำสั่งของศาลครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงการปฏิบัติของประเทศไทย ที่ขัดต่อพันธกรณีทางกฎหมายระหว่างประเทศ ที่ต้องรับรองให้เหยื่อการทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้าย เข้าถึงการเยียวยาที่มีประสิทธิภาพได้ทุกที่ และทุกเวลา แม้แต่ภายใต้การบังคับใช้กฎอัยการศึกก็ตาม”

วันที่ 31 กรกฎาคม 2557 ไอซีเจได้ส่งเอกสาร “หนังสือเพื่อนศาล” ต่อศาลจังหวัดปัตตานี (ดูจากลิงค์ด้านล่าง) โดยโต้แย้งว่าการยกเลิกรัฐธรรมนูญปี 2550 ไม่ส่งผลใดๆ ต่อพันธกรณีของรัฐบาลไทยในการที่จะชดเชยและเยียวยาให้แก่เหยื่อที่ถูกกระทำทรมานหรือได้รับปฏิบัติที่โหดร้ายภายใต้กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ซึ่งรวมถึงกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) และอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษที่โหดร้ายไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) ซึ่งประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีอนุสัญญาทั้งสองฉบับด้วย

ในการอ่านคำสั่งคำร้อง ผู้พิพากษามิได้มีการกล่าวถึง พันธกรณีทางกฎหมายระหว่างประเทศของไทยเลย
ทั้งยังไม่มีการอ้างถึงมาตรา 4 ของรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน ซึ่งบัญญัติรับรองความผูกพันตามพันธกรณีสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ไทยมีอยู่แล้ว อันรวมถึงพันธกรณีตาม ICCPR และ CAT ด้วย ทั้งนี้ คำสั่งของศาลดังกล่าวมีกำหนดพิมพ์เป็นเอกสารในวันที่ 13 ตุลาคม2557 นี้