แนวคิดสำคัญที่ ศ.ดร.อัญญา ขันธวิทย์ นำมาสร้างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงในประเทศไทยเป็นครั้งแรกคือ
หนึ่ง อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงเท่ากับอัตราดอกเบี้ยในรูป Nominal ลบอัตราเงินเฟ้อ และ “ค่าตอบแทนความเสี่ยงจากเงินเฟ้อ” ซึ่งสูตรที่นักเศรษฐศาสตร์ทั่วไปใช้กันจะประเมินว่าพจน์สุดท้ายนั้นมีค่าเป็นศูนย์
สอง ใช้แบบจำลองอัตราดอกเบี้ยในลักษณะ Affine ซึ่งเป็นแบบจำลองที่อัตราดอกเบี้ยถูกกำหนดโดยสมการเส้นตรง ซึ่งเป็นที่นิยมกันในการศึกษาแบบจำลองอัตราดอกเบี้ยยุคใหม่ โดยอาจารย์อัญญาทดลองนำตัวแปรทางเศรษฐกิจต่างๆ มาหาว่ามีกี่ปัจจัยที่กระทบต่ออัตราดอกเบี้ย อาจารย์พบว่าใช้สองปัจจัยก็เพียงพอ
สาม คำถามที่ตามมาคือปัจจัยเหล่านั้นคืออะไร อาจารย์อัญญาใช้แนวทางงานวิจัยของ Joyce และคณะ (2010) ในการใช้วิธีสกัดปัจจัยออกมาด้วยวิธีตัวกรอง Kalman ซึ่งในกระบวนการเหล่านี้จะมีการกำหนดสมการที่อธิบายการเปลี่ยนแปลงของตัวแปรจากช่วงเวลาหนึ่งไปอีกช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งหมายความว่าหากเราทราบข้อมูล ณ เวลานี้ เราสามารถใช้ข้อมูลนี้พยากรณ์อนาคตในหนึ่งช่วงเวลาถัดไป และใช้ข้อมูลที่พยากรณ์มาพยากรณ์ในอีกสองช่วงเวลาถัดไป เช่นนี้ได้เรื่อยๆ
แนวคิดที่สามนั้นเองทำให้เราสามารถสร้างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยที่มีระยะเวลายาวเท่าใดก็ได้ โดยไม่ต้องไปอิงกับอายุสูงสุดของพันธบัตรที่มีการซื้อขายในตลาด ซึ่งหมายความว่าเราสามารถใช้สร้างอัตราดอกเบี้ยที่มีอายุถึง 100 ปีหรือมากกว่าก็ได้
ผมได้ขออนุญาตอาจารย์อัญญานำ worksheet ที่อาจารย์สร้างสมการ Affine ที่แสดงค่าสัมประสิทธิ์ และค่าสองปัจจัยในแต่ละวันมาเผยแพร่ ซึ่งผู้อ่านอาจดาวน์โหลดได้ที่ http://bit.ly/1vw5CCo
จากข้อมูลที่อาจารย์อัญญาสกัดมานี้ ผมทดลองนำมาสร้างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ย 100 ปี เพื่อใช้เป็นอัตราคิดลดในการกำหนดราคา Century Bond ได้ผลลัพธ์ตามภาพ เมื่อมีอัตราคิดลดนี้แล้ว ทั้งรัฐบาลและนักลงทุนก็สามารถกำหนดราคายุติธรรมของ Century Bond เพื่อซื้อขายโดยไม่ต้องเสี่ยงมาก
