ช่วยกันทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็น Zero Corruption

ช่วยกันทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็น Zero Corruption

เมื่อวันที่ 20 ส.ค. 2557 ในโอกาสคล้ายวันสถาปนากระทรวงพาณิชย์ ครบรอบ 94 ปี

ผู้บริหารกระทรวงพาณิชย์ ได้ใช้โอกาสนี้รณรงค์ต่อต้านคอร์รัปชัน ตามวลี Zero Corruption มีการจัดให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่กล่าวปฏิญาณการต่อต้านคอร์รัปชัน โดยมีปลัดกระทรวงพาณิชย์กล่าวนำ มีใจความว่า “เราจะเป็นข้าราชการที่ดี ประพฤติตนและปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต และเที่ยงธรรม กระทรวงพาณิชย์จะต้องเป็นเขตปลอดคอร์รัปชัน”

แต่หลังจากนั้นคล้อยหลังมาไม่ครบหนึ่งเดือน คอลัมน์ กระจก 8 หน้า ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับประจำวันที่ 18 ก.ย. 2557 ขึ้นหัวเรื่องว่า คอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์ มีใจความโดยสรุปว่า กระทรวงพาณิชย์โดยการนำของปลัดกระทรวงที่นำข้าราชการกล่าวปฏิญาณตน จะปลอดจากการทุจริต น่าจะปลอดจากการทุจริตโดยสิ้นเชิง แต่กลับพบว่าข้าราชการระดับผู้อำนวยการในต่างประเทศ หรือที่เรียกกันง่ายๆ ว่า "เบอร์ 1" และ "เบอร์ 2" โดยเรียกเก็บหัวคิวจากผู้ประกอบการที่เข้าร่วมงานแสดงสินค้าที่จัดขึ้นในประเทศนั้น และยังใช้งบประมาณแบบอีลุ่ยฉุยแฉกเบิกเงินเกินงบประมาณ ปลอมใบเสร็จเกือบครบเทอมหรือเกือบ 4 ปีของการประจำในต่างประเทศ มีเงินเข้ากระเป๋ากว่า 16 ล้านบาท แต่ยังโชคดีของกระทรวงที่เรื่องนี้แดงขึ้นมาก่อน

และ ยังได้กล่าวถึงเรื่อง มีคนในกระทรวงอีกหลายคนที่หากินด้วยการเรียกกินหัวคิวจากบรรดาผู้ค้าในตลาดนัดวันศุกร์ที่กระทรวงเป็นผู้บริหารจัดการจะจับสลากทุก 4 เดือน พ่อค้าแม่ค้าระบุว่า จะต้องซื้อเอกสารจับสลากถึงชุดละ 100 บาท และยังมีการจ่ายเงินนอกรายการอีก 4,000 บาท หากจับสลากไม่ได้ จึงจะมีสิทธิค้า สร้างความเดือดร้อนให้แม่ค้าผู้หาเช้ากินค่ำ ในท้ายคอลัมน์ได้แสดงความหวังรอให้ปลัดแก้ปัญหาโดยไม่แน่ใจว่าจะมีปัญหาเรื่องอื่นอีกหรือไม่ แต่ยังเชื่อว่ารัฐบาลนี้จะปลอดคอร์รัปชัน

จากข่าวคอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์ดังกล่าว เป็นที่สนใจของข้าราชการกระทรวงพาณิชย์ทั้งอดีตและปัจจุบัน จำนวนไม่น้อย บางท่านแสดงความเห็นแบบผิดหวังว่า ไหนว่าเป็น Zero Corruption แล้วทำไมยังมีเรื่อง เช่นนี้อีก ข้าราชการที่ยังรับราชการอยู่จำนวนมากเกิดความตื่นตัว ในการที่จะต้องร่วมมือกันต่อต้านคอร์รัปชัน และช่วยกันสนองนโยบาย ทำให้กระทรวงพาณิชย์ เป็น Zero Corruption ให้สำเร็จ หลายกลุ่มนัดหารือกันเพื่อกำหนดแนวทางในการต่อต้านคอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์ เพื่อนำเสนอผู้บริหารพิจารณาดำเนินการต่อไป ผู้ที่เคยรับราชการในต่างประเทศ บางท่านแสดงความเห็นว่า การไปทำงานในต่างประเทศมีช่องทางและโอกาสคอร์รัปชันสูงมาก การไม่ให้เกิดคอร์รัปชันในต่างประเทศขึ้นอยู่กับจิตสำนึกของข้าราชการเป็นสำคัญ

การที่สื่อมวลชนเสนอข่าวเรื่องคอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์ นับว่าเป็นเรื่องที่ดี เพราะช่วยเป็นหูเป็นตาเฝ้าติดตามการดำเนินงานในกระทรวงพาณิชย์ หากพบว่ามีการคอร์รัปชันก็นำมาบอกกล่าวแก่สาธารณชน ซึ่งน่าจะเป็นการช่วยปราบและป้องกันการคอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์ได้อย่างดีทางหนึ่ง นอกจากนี้ยังเป็นการกระตุ้นให้เกิดความตื่นตัวในหมู่ข้าราชการและเจ้าหน้าที่ใฝ่ดี ที่เป็นประชากรส่วนใหญ่ของประชาคมกระทรวงพาณิชย์ ในการจะร่วมมือกันทำให้กระทรวงพาณิชย์ เป็น Zero Corruption ให้สำเร็จ

อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องที่ต้องยอมรับความจริงกันว่า ปัญหาการทุจริตในต่างประเทศดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นมาก่อน และลำพังแค่การประกาศว่า จะทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็น Zero Corruption ไม่สามารถทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็นเขตปลอดคอร์รัปชันได้ชั่วข้ามคืน ดังเนรมิต เพราะการคอร์รัปชันได้เกาะกินกระทรวงพาณิชย์มาหลายปี บ่อนทำลายวัฒนธรรมองค์กรอันดีงามของกระทรวงพาณิชย์ที่ข้าราชการในอดีตช่วยกันสร้างช่วยกันวางรากวางฐานมานามเกือบเก้าสิบปี จนเกือบสูญสลายไป ทำลายทัศนคติของข้าราชการและเจ้าหน้าที่แต่เดิมที่ส่วนใหญ่ถือว่าการคอร์รัปชันเป็นเรื่องน่ารังเกียจ เป็นเรื่องไม่ดีงาม ไม่เป็นที่ยอมรับของสังคม สั่นคลอนไป ทำให้ข้าราชการบางคนหลงผิดว่าคอร์รัปชันไม่เป็นไร นอกจากได้ทรัพย์สินเพิ่มขึ้นแล้ว ยังก้าวหน้าในหน้าที่ข้าราชการอีกด้วย

การจะทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็น Zero Corruption จึงต้องใช้เวลาอยู่บ้าง ต้องมีการกำหนดแผนปฏิบัติการ และถ้าผู้บริหารระดับหัวหน้าหน่วยงานไม่คอร์รัปชันตามวลีหัวไม่ส่ายหางไม่กระดิก ก็เป็นผลสำเร็จเกินครึ่งแล้ว แต่หากต้องการให้บรรลุเป้าหมายอย่างจริงจัง ไม่ต้องคาดหวังถึงร้อยเปอร์เซ็นต์ เพียง 80 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์ก็ถือว่าสอบผ่านได้เกียรตินิยมแล้ว ก็ต้องทำให้หัวระดับรองลงไปไม่ส่ายและต้องทำให้หางไม่กระดิกอย่างจริงจัง ที่สำคัญคือการสร้างจิตสำนึก ดังที่ข้าราชการที่เคยไปทำงานในต่างประเทศให้ความเห็นไว้ คือจิตสำนึกที่ไม่คอร์รัปชัน แม้มีโอกาสแต่จิตสำนึกคอยบอกคอยเตือน คอยยับยั้งไม่ให้กระทำ ไม่ใช่ไม่คอร์รัปชันเพราะไม่มีโอกาส

สำหรับแผนปฏิบัติการที่จะทำให้กระทรวงพาณิชย์เป็น Zero Corruption อย่างมีประสิทธิภาพ เห็นผลสำเร็จอย่างจริงจัง ก็ควรศึกษาพิจารณาจากต้นแบบของประเทศที่ประสบความสำเร็จมาแล้ว เช่น ฮ่องกง ที่เคยมีปัญหาคอร์รัปชันอย่างเลวร้ายมาก่อน แต่ก็สามารถปฏิบัติการต่อต้านคอร์รัปชันจนเป็นผลสำเร็จที่มีการกล่าวขวัญกันและมีการนำไปเป็นต้นแบบปฏิบัติการในประเทศอื่นๆ ซึ่งองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันอันเป็นองค์กรเอกชนของไทยก็ได้เคยไปศึกษาดูงานมาแล้ว ประการต่อมาคือต้องร่วมมือกับองค์กรเอกชนต่างๆ โดยเฉพาะองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน โดยอาจนำรูปแบบการต่อต้านคอร์รัปชันขององค์กรดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ก็น่าจะได้

ในส่วนของข้าราชการและเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์นั้น เป็นที่น่ายินดีที่มีการตื่นตัวจะร่วมมือร่วมใจกันต่อต้านคอร์รัปชันในกระทรวงพาณิชย์อย่างจริงจัง ในชั้นแรกต้องหาทางสร้างจิตสำนึกที่ดีงามของเจ้าหน้าที่และข้าราชการกระทรวงพาณิชย์ให้กลับมาดังเดิม ว่าจะต้องไม่คอร์รัปชัน เพราะคอร์รัปชันเป็นสิ่งชั่วร้าย เป็นสิ่งที่ไม่พึงกระทำ อาจเชิญวิทยากรจากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันมาให้ความรู้ความเข้าใจถึงผลเลวร้ายของการคอร์รัปชัน วิธีการขั้นตอนในการต่อต้านการคอร์รัปชัน และการสร้างและปลุกจิตสำนึกของข้าราชการและเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์ว่า ต้องไม่คอร์รัปชันแม้โอกาสจะเปิดช่องให้ก็ตาม