มหากาพย์'เมล์ NGV'

มหากาพย์'เมล์ NGV'

อนุสาวรีย์ยามพลบค่ำ ฝนตั้งเค้า ผู้คนเริ่มขยับเข้าไปในศาลารอรถโดยสาร พนักงานออฟฟิศ วันนี้

เบียดแย่งคิวขึ้นรถตู้ไม่ทัน แม่ลูกอ่อนที่เอวกะเตงลูกชายวัยหัดเดิน นางพาลูกมาพบหมอ ถัดไปคนตาบอดยืนเกาะแขนกัน เขาสองคนเพิ่งเลิกงานจากซอยบุญอยู่ จะต่อรถไปลำลูกกา

เมื่อจันทร์ที่ 8 กันยายน พล.ต.อ.เอก อังสนานนท์ ประธานบอร์ด ขสมก.บอกว่า บอร์ด จะพิจารณาความเห็นที่ได้จากที่องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) จัดชี้แจงรับฟังเรื่องซื้อรถโดยสารใช้ก๊าซธรรมชาติ (รถเมล์NGV) 3,183 คัน วงเงิน 13,162.2 ล้านบาท เมื่อวันที่ 5 กันยายน ซึ่งวันนั้น มีอนุกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ชุดเฝ้าระวังโครงการจัดซื้อรถเมล์ NGV สมาคมคนพิการ กลุ่มองค์กรไม่แสวงหากำไร นักวิชาการ ข้าราชการสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) คณะกรรมการติดตามและตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐ (คตร.) และประชาชน เข้าให้ความเห็นมากมาย

แต่เมื่อถึงวันก็เจอโรคเลื่อน เพราะประธานบอร์ดขสมก. ไม่ว่าง แต่คาดว่าจะมีการประชุมบอร์ด ขสมก.ภายในสัปดาห์นี้

ก่อนบอร์ดจะมีมติออกมาอย่างไร เราย้อนไปดูการแสดงความคิดเห็นถึงความไม่โปร่งใส ของ TOR โครงการนี้

ประธานคณะอนุฯ ป.ป.ช. ชุดเฝ้าระวังโครงการจัดซื้อรถเมล์ NGV ไพโรจน์ วงศ์วิภานนท์ บอกว่า TOR ฉบับที่ 1 ให้ประกวดราคาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Auction) เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2559-26 กรกฎาคม 2556 วิธีคิด วิธีการทำงานการกำหนดราคากลาง บกพร่องอย่างมาก เหตุว่า ขสมก.สอบถามราคากลาง กับบริษัทขายรถซึ่งน่าจะเป็นผู้ที่จะเข้าร่วมประกวดราคาด้วย

อนุฯ ป.ป.ช.และองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน เห็นตรงกันว่า เป็นการสอบถามจากผู้มีผลประโยชน์โดยตรง การนำมาเป็นราคากลางอ้างอิง จึงไม่ถูกต้อง และราคาที่ได้มานั้นสเปกรถสูงกว่าที่ขสมก.กำหนดทั้งสิ้น

อนุฯ ป.ป.ช.ได้สอบถามราคาทั้งจากผู้ขายรถ ผู้ซื้อรถ และเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2556 ได้ทำหนังสือไปยังกรมศุลกากร ซึ่งได้ให้ข้อมูลราคาน้ำเข้าทั้งคัน และการนำเข้าคัสซีส์พร้อมเครื่องยนต์โดยประกอบภายในประเทศ จะเสียภาษี 0-30%

อนุฯป.ป.ช.ยังพบว่า ขสมก.ไม่ได้สอบถามราคากับผู้ประกอบการรถร่วม ซึ่งใช้รถ NGV อยู่ก่อน อนุฯป.ป.ช.จึงถามขสมก.ถึงที่มาราคากลางรถแอร์คันละ 4.5 ล้านบาท รถร้อนคันละ 3.8 ล้านบาท ได้คำตอบว่า ขสมก.สอบถามจากบริษัท แดวู ซึ่งรถแอร์อยู่ที่คันละ 5.5 ล้านบาท รถร้อนคันละ 4 ล้านเศษ ขสมก.คิดว่าถ้าจัดซื้อควรลดลง 15% จึงใช้ 0.85 คูณกับราคาที่แดวูให้มา

อนุฯป.ป.ช.บอกว่า ขสมก.เป็นผู้ซื้อรายใหญ่ ในรอบ 10 ปี ไม่มีโครงการจัดซื้อรถจำนวนมากแบบนี้มาก่อน ผู้ซื้อจะต้องเป็นผู้มีอำนาจต่อรอง ซื้อในราคาที่ต่ำที่สุด และป้องกันการผูกขาด หรือฮั้วได้ ไม่ใช่ให้เอกชนมามีอำนาจเหนือกว่า

ข้อบกพร่องนี้ผิดมาตั้งแต่แรก เพราะ ขสมก.กับ TDRI ร่วมกับผู้นำเข้ารถจากจีนร่วมกำหนดTOR ทั้งที่ความน่าจะเป็น ต้องให้สภาอุตสาหกรรมฯ สมาคมยานยนต์ ขสมก.ร่วมกันกำหนด TOR

ต่อตระกูล ยมนาค อนุฯ ป.ป.ช.ชุดเฝ้าระวังการจัดซื้อรถเมล์ NGV บอกว่า TOR ล็อกสเปก เข้าข่ายเป็นร่าง TOR ที่เขียนมาจากคนในวงการต่อรถ จนเกิดการ "ล็อกคุณสมบัติรถ" มาจากไหน และ "ล็อกคุณสมบัติผู้ยื่นประมูล" หากมีกลุ่มที่เป็นหน้าแปลกไม่ร่วมในฮั้ว หรือเกิดกรณีฮั้วจะแตก สามารถใช้เรื่อง "เกณฑ์คะแนนคุณสมบัติ" ปรับรายที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มฮั้วตกได้

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน จับตาอยู่ว่า หากขสมก.เดินหน้าต่อไป โดยไม่ปรับปรุงแก้ไขผู้ร่วมร่าง TOR ผู้อนุมัติ ต้องร่วมรับผิดชอบด้วย

ขสมก.ควรกลับมาตั้งหลักกับ TOR ใหม่ และเขียนเงื่อนไข TOR เอง เพราะหากทำให้ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น TOR จะไม่ออกมาเป็นแบบนี้อย่างแน่นอน

สุพรธรรม มงคลสวัสดิ์ มูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ บอกว่า สาเหตุที่กำหนดรถร้อนชานสูงเพราะเอื้อให้ค่ายรถ เริ่มต้น ขสมก.อ้างว่าใช้วิ่งช่วงน้ำท่วม และอ้างเรื่องคอสะพาน เมื่อกทม. ยืนยันจะปรับแก้แล้วเสร็จในต้นปี 2558 และทำไม ขสมก.ยังซื้อรถร้อนชานสูง ในขณะที่สากลรถในเมืองต้องเป็นชานต่ำ ดังนั้น หากขสมก.เดินหน้าประมูลจะฟ้องศาลปกครองแน่นอน

อรุณ ลีธนาโชค ผู้เชี่ยวชาญการต่อรถโดยสาร บอกว่า รถชานสูงเพราะเครื่องยนต์อยู่ด้านหน้า คือรถที่พื้นฐานมาจากคัสซีส์รถบรรทุกดัดแปลง

ณ ตอนนี้ รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ต้องมองผลลัพธ์ที่ประเทศได้ประโยชน์ เพราะการซื้อรถที่ประกอบในประเทศ จะช่วยอุตสาหกรรมภายในประเทศเติบโต ประเทศได้การจ้างงาน มีเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ ลดการนำเข้า ทั้งยังช่วยเพิ่ม GDP ด้วยการลดการนำเข้า

6 โมงเย็น เพลง "คืนความสุข" กระหึ่มจากดอกลำโพงหลังรถฮัมวีทหาร ที่จอดหัวมุมถนนอนุสาวรีย์ ผู้คนที่ได้ยิน คงอยากเห็น "รัฐบาลประยุทธ์" แก้ "มหากาพย์เมล์NGV" ล้างทุจริตในขสมก.ให้สิ้นซาก