เครื่องหมาย DEmark ประกาศศักดาในอินเดีย

แล้วทำไมต้องไปประกาศศักดากันไกลถึงอินเดีย ที่สำคัญคือจะไปประกาศศักดากันทำไม ประกาศศักดาให้ได้อะไรขึ้นมา...ทำไม ทำไม และก็ทำไม จนเครื่องหมายคำถามเรียงหน้ากันออกมาเป็นแถวเลยทีเดียว

ก็ขอเฉลยเลยแล้วกันนะครับว่า เครื่องหมาย DEmark เป็นคำย่อมาจากคำว่า “Design Excellence Award” ซึ่งเป็นเครื่องหมายที่กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ มอบให้กับสินค้าไทยที่มีการออกแบบดี เพื่อเป็นการส่งเสริมสินค้าไทยที่มีการออกแบบดีได้มีโอกาสออกไปโลดแล่นแข่งขันกับสินค้าจากประเทศอื่นๆ ในตลาดสากลได้ ซึ่งถือเป็นการส่งเสริมสนับสนุนผู้ประกอบการไทยให้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มและจุดขายให้แก่สินค้าของตนเองผ่านการออกแบบที่ทันสมัยและเป็นสากลได้ แทนที่จะเน้นแต่ “ขายของถูก” แต่เพียงอย่างเดียวแบบที่ผ่านๆ มาจนต้องม้วนเสื่อกลับบ้านไปแล้วหลายรายเพราะไปพลาดท่าเสียทีให้กับคู่แข่งจากประเทศเพื่อนบ้านที่สามารถ “ขายของถูกกว่า”

อันนี้ผมต้องขอคารวะและชื่นชมคนที่ริเริ่มคิดโครงการเครื่องหมาย DEmark นี้ขึ้นมาจริงๆ เพราะแนวทางการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการไทยสร้างความแตกต่างของสินค้าด้วยการออกแบบเพื่อหนีให้พ้นจากการ “ขายของถูก” น่าจะเป็นแนวทางที่ถูกต้องหรือพูดง่ายๆ ก็คือ เรามาถูกทางแล้ว นั่นคือ ถ้าสินค้ามีการออกแบบอย่างดี มีความโดดเด่น เป็นสากล และดูมีคุณค่า แม้จะ “ขายแพง” ก็เชื่อว่าจะยังมีคนซื้อ เช่นเดียวกับสินค้าหรูๆ แบรนด์ดังจากต่างประเทศที่คนไทยเราคลั่งไคล้นั่นเอง เครื่องหมาย DEmark จึงเป็นคำตอบด้านยุทธศาสตร์ที่จะช่วยให้ไทยเราสามารถหนีพ้นจากการ “ขายของถูก” ได้ แต่ที่เด็ดกว่านั้นก็คือ การตั้งชื่อและการออกแบบสัญลักษณ์ของเครื่องหมาย DEmark นี้ ต้องขอบอกว่าคนคิดสามารถคิดได้เด็ดสะระตี่เวรี่กู๊ดมากๆ เพราะเครื่องหมายดังกล่าวมีชื่อที่เป็นคำพ้องเสียงกับคำว่า “ดีมาก” พอดี แถมสัญลักษณ์ก็ยังเป็นเลขหนึ่งแบบไทยอีกต่างหาก สะท้อนให้เห็นถึง “ความเป็นหนึ่ง” อย่างชัดเจน

สำหรับเครื่องหมาย DEmark นี้ ถือกำเนิดเกิดมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 โดยสำนักส่งเสริมมูลค่าเพิ่มเพื่อการส่งออก กรมส่งเสริมการส่งออก (ชื่อในขณะนั้น) กระทรวงพาณิชย์ ได้ริเริ่มจัดทำโครงการรางวัลสินค้าไทยที่มีการออกแบบดี หรือ Design Excellence Award (DEmark) ขึ้นมา เพื่อเปิดโอกาสให้นักออกแบบและผู้ประกอบการไทยได้แสดงผลงานสู่ตลาดโลกซึ่งโครงการนี้ได้รับการต่อยอดมาจากรางวัลผู้ส่งออกดีเด่น หรือ Prime Minister's Export Award (PM Award) ประเภทผู้ส่งออกที่มีการออกแบบสินค้าของตนเอง (Thai-Owned Design) ซึ่งในอดีตได้มีการมอบรางวัลให้แก่ผู้ผลิตและผู้ส่งออกที่มีกระบวนการพัฒนาสินค้าดีเด่นเป็นหลัก แต่ในปัจจุบันรางวัล DEmark ได้ให้ความสำคัญกับคุณภาพการผลิต การใช้งาน และแนวความคิดของการออกแบบผลิตภัณฑ์มากขึ้น

นอกจากจะเป็นเวทีประชันฝีมือของบรรดานักออกแบบไทยฝีมือดีแล้ว โครงการเครื่องหมาย DEmark ยังถือเป็นประตูสู่การแข่งขันในระดับสากลอีกด้วย โดยสินค้าที่ได้รับรางวัลจะได้รับตราสัญลักษณ์ DEmark ที่ได้รับการยอมรับทั้งในประเทศและต่างประเทศว่าเป็นตราที่แสดงถึงสินค้าที่มีการออกแบบดีเด่นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือทางการตลาดในการสร้างความน่าเชื่อถือให้กับสินค้า โดยสินค้าที่ได้รับรางวัลจะได้รับการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อและงานต่างๆ ให้เป็นที่รู้จักทั่วกัน

โครงการ DEmark ได้รับการสนับสนุนอย่างดีและต่อเนื่องจากองค์กรภาครัฐและเอกชนของประเทศญี่ปุ่น 2 องค์กร คือ องค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น หรือ The Japan External Trade Organization (JETRO) และสถาบันส่งเสริมการออกแบบแห่งประเทศญี่ปุ่น หรือ Japan Institute of Design Promotion (JDP) โดยส่งผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบจากประเทศญี่ปุ่นเข้าร่วมเป็นคณะกรรมการตัดสินรางวัล นอกจากนี้ยังสนับสนุนผลิตภัณฑ์ที่ได้รับรางวัล DEmark เข้าร่วมการประกวดรางวัล Good Design (G-mark) ของญี่ปุ่น ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่นอีกด้วยทั้งนี้ ล่าสุดในปี 2556 มีสินค้าส่งเข้าประกวดจำนวน 457 รายการจากผู้ประกอบการและนักออกแบบ 244 รายผลปรากฏว่ามีสินค้าจำนวน 74 รายการจากผู้ประกอบการและนักออกแบบ 53 รายได้รับรางวัล DEmark และได้รับการสนับสนุนให้เข้าร่วมการประกวดรางวัล G-mark (Good Design Award 2013) ของญี่ปุ่นและได้รับรางวัล G-mark ถึง 46 รายการจากผู้ประกอบการและนักออกแบบ 28 รายเลยทีเดียว ซึ่งความสำเร็จนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ไทยในระดับสากลอย่างเห็นได้ชัด

ในส่วนของประเภทรางวัลในปีล่าสุดได้แบ่งออกเป็น 6 ประเภทหลัก คือ หมวดเฟอร์นิเจอร์ หมวดสินค้าไลฟ์สไตล์ (ของขวัญของตกแต่งบ้านและของใช้ในบ้าน) หมวดสินค้าแฟชั่น (เครื่องหนัง เครื่องประดับและสิ่งทอ) หมวดสินค้าอุตสาหกรรม (อุปกรณ์ของใช้ในบ้าน เครื่องมือเครื่องใช้ในสำนักงาน เป็นต้น) และหมวดบรรจุภัณฑ์ (สำหรับบรรจุอาหาร ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม) และหมวดกราฟิกดีไซน์โดยเกณฑ์การตัดสินจะให้ความสำคัญเรื่อง ความคิดสร้างสรรค์ ประโยชน์ใช้สอย การใช้งาน และการคำนึงถึงเรื่องการรักษาสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก ทั้งนี้ ตั้งแต่เริ่มโครงการมาจนถึงปัจจุบันมีจำนวนผลงานที่สมัครเข้าร่วมการคัดเลือกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของโครงการรางวัลสินค้าไทยที่มีการออกแบบดีเด่นซึ่งเป็นข้อพิสูจน์ได้อย่างดีว่า DEmark ได้กลายเป็นเครื่องหมายที่สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติให้สามารถรับรู้ได้ตรงกัน ยืนยันถึงคุณภาพ และการออกแบบอันยอดเยี่ยมของสินค้าไทยสู่สากล

ด้วยความสำเร็จอย่างท่วมท้นของเครื่องหมาย DEmark ของไทยดังกล่าว ทำให้อินเดียซึ่งมีโครงการลักษณะเดียวกันภายใต้ชื่อ India Design Mark หรือ I-mark และได้รับความช่วยเหลือจากญี่ปุ่นเช่นกันได้ส่งเทียบเชิญให้กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศนำสินค้าที่ได้รับรางวัล DEmark ไปร่วมจัดแสดงในงานตัดสินรางวัล India Design Mark ณ เมืองปูเน่ ในรัฐมหาราษฏระ ระหว่างวันที่ 20-22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมาร่วมกับสินค้าที่ได้รับรางวัล G-mark ของญี่ปุ่น โดยมีเพียงประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่นเท่านั้นที่ได้รับเชิญให้นำสินค้าไปจัดแสดงและร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์กับเจ้าหน้าที่ของอินเดีย ซึ่งสินค้าจากประเทศไทยก็ไม่ได้ทำให้ผิดหวังเลยเพราะได้รับความสนใจเป็นอย่างมากจากฝ่ายอินเดียเนื่องจากเป็นสินค้าที่มีการออกแบบอย่างสร้างสรรค์ ทันสมัย ดูดี มีคอนเซ็ป เทียบเท่ากับสินค้าจากญี่ปุ่นยังไงยังงั้นเลยทีเดียว

โดยสินค้าของไทยที่นำไปจัดแสดงจะเป็นประเภทของใช้และของตกแต่งบ้านและสำนักงานเป็นหลักในขณะที่สินค้าที่ฝ่ายอินเดียนำมาจัดแสดงประกอบการพิจารณาสำหรับการประเมินและคัดเลือกเพื่อให้ได้รับรางวัล India Design Mark หรือ I-mark ของอินเดียเอง ดูแล้วยังหลุดคอนเซ็ปอยู่มาก โดยสินค้าที่นำมาจัดแสดงและอยู่ระหว่างการประเมินและคัดเลือกยังคงเป็นสินค้าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เป็นหลัก เช่น รถขุด รถตัก รถยนต์ ตู้เย็น ฯลฯ ซึ่งผมขอเรียนตามตรงว่าดูแล้วก็ยังงงๆ อยู่ว่าสินค้าพวกนี้มีการออกแบบที่โดดเด่นตรงไหนเลยยิ่งทำให้เข้าใจได้อย่างแจ่มแจ้งแดงแจ๋เลยว่า ทำไมเขาจึงเชิญสินค้าที่ได้รับเครื่องหมาย DEmark ของไทยให้เข้าไปจัดแสดงในงานของเขาด้วย

การเข้าไปประกาศศักดาด้วยการร่วมจัดแสดงสินค้าที่ได้รับเครื่องหมาย DEmark ของไทยในอินเดียในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนการเข้าไปทำการทดสอบตลาดเบื้องต้น ทำให้เราได้รับทราบข้อมูลว่าสินค้าแนวดีไซน์ของไทยแบบนี้นี่เองที่ถูกอกถูกใจคนอินเดียเป็นนักหนา หลังจากนี้ไปก็จะเป็นขั้นตอนของการโฆษณาประชาสัมพันธ์เครื่องหมายให้คนอินเดียรู้จักแพร่หลายมากขึ้นเพื่อที่เขาจะได้ใช้เป็นเกณฑ์ในการเลือกซื้อสินค้าคุณภาพดี มีดีไซน์จากไทยต่อไปอันนี้ก็ต้องขอย้ำอีกทีว่าเศรษฐีอินตะระเดียมีเยอะแยะที่กำเงินรอซื้อสินค้าแบบนี้จากประเทศไทยอยู่นะจ๊ะนายจ๋า