ต่อเนื่องจาก "ไอทีไร้พรมแดน" สัปดาห์ก่อนดูเหมือนความสำคัญของ สายสัมพันธ์ กับ เนื้อหาสาระ ของตัวบุคคลจะเป็นประเด็นที่หาข้อสรุปได้ยาก
เพราะค่านิยมในระบบอุปถัมภ์ที่ฝังรากมานานทำให้เราเน้นความสนใจไปที่สายสัมพันธ์ หรือโนว์ ฮู (Know Who) มากกว่าโนว์ฮาว (Know How)
สำหรับผมแล้ว โนว์ ฮู สำคัญก็จริง แต่ก็ขาดเนื้อหาสาระไปไม่ได้เลย เพราะลำพังเพียงแค่การรู้จักมักจี่กัน แต่ตัวเราตอบโจทย์ใดๆ ให้เขาไม่ได้ เราก็ไม่มีทางเป็นจิ๊กซอว์ที่เข้ามาเติมเต็มให้เพื่อนฝูงในเครือข่ายได้
แต่ตรงกันข้าม หากเรามีเนื้อหาสาระที่ดี สร้างชื่อขึ้นมาด้วยการเป็นส่วนหนึ่งของความสำเร็จของเพื่อนฝูง และยังชอบช่วยเหลือผู้อื่นอยู่เสมอ ชื่อของเราก็จะเป็นที่ชื่นชอบและหากมีใครต้องการอาศัยความถนัดความเชี่ยวชาญของเราก็ต้องเรียกหา โนว์ ฮาว จากเราจนกลายเป็น โนว์ ฮู ได้เช่นกัน ดังนั้น โนว์ ฮู จึงไม่เกิดประโยชน์หากสายสัมพันธ์นั้นไม่ก่อให้เกิดการเสริมสร้างซึ่งกันและกัน การรู้จักกันก็จะไม่เกิดความหมาย
แต่น่าเสียดายที่หลายๆ คนที่มุ่งเน้น โนว์ ฮู เป็นหลัก กลับปล่อยให้สายสัมพันธ์ของตัวเองหดหาย เช่นเด็กรุ่นใหม่ที่มักจะบ่นถึงเจ้านายว่าให้งานมากเกินไป หรือเพื่อนร่วมงานนิสัยไม่ดี ฯลฯ แทนที่เขาจะได้เครือข่ายใหม่ๆ แต่กลับกลายเป็นแค่คนรู้จักกันเท่านั้น
ในขณะที่บางคนไม่เน้นเครือข่ายแต่หาทางพัฒนา โนว์ ฮาว ของตัวเองเสมอกลับได้รับความสนิทสนมจากลูกค้ามากกว่า ทำให้เพื่อนร่วมงานให้ความสนใจ เจ้านายก็ไว้วางใจ เพราะ โนว์ ฮาว ที่มีตอบสนอง โนว์ ฮู ได้
การใส่ใจแต่เพียงสายสัมพันธ์อย่างเดียวจึงเป็นความเสี่ยงที่เราจะมีแต่คนที่รู้จักมากมายเต็มไปหมดแต่กลับต่อยอดไม่ได้ เพราะเราไม่มีเนื้อหาสาระในตัวเองมากพอ ซึ่งสองสิ่งนี้บวกเข้าด้วยกันก็จะกลายเป็นเครดิต หรือความเชื่อถือที่คนอื่นมีให้เรา
ในวงสนทนา ถ้าเราถูกพูดถึงทางบวก หรือทางที่น่าเชื่อถือ ทางที่มีเนื้อหาสาระ เราก็ย่อมมีโอกาสมากกว่าคนอื่น แต่ถ้าในวงสนทนาที่รู้จักกันผิวเผิน ก็จะพูดถึงเราว่าเฉยๆ รู้จัก แต่ไม่ค่อยมีเนื้อหาสาระ แบบนี้เป็นการรู้จักแต่ไม่มีความหมายอะไร ต่อให้เราพยายามที่จะรู้จักคนนั้นคนนี้โดยไม่มีเนื้อหาสาระ ในที่สุดคนที่เรารู้จักเขาก็จะรู้ว่าเราไม่มีเนื้อหาสาระอะไรเลย
แม้แต่กับเพื่อนฝูงที่เคยร่ำเรียนกันมานาน แม้จะซึมซับนิสัยใจคอกันมาหลายสิบปี แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะต่อยอดทำธุรกิจด้วยกันได้เสมอไปเพราะท้ายสุดแล้วก็อยู่ที่เราว่าจะซื้อใจเขาได้หรือไม่ด้วยเนื้อหาสาระที่เรามีในตัว หากไม่มีก็คงทำงานด้วยกันเพียงแค่ครั้งเดียวแล้วก็จบกัน
คนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่ดูจะหลงไหลไปกับการสร้างเน็ตเวิร์คของตัวเองอาจไม่ถูกใจ "ไอทีไร้พรมแดน" ฉบับนี้นัก เพราะขัดกับแนวคิดสมัยใหม่ที่เน้นสร้างเครือข่ายให้มากที่สุด ทั้งในงานสังสรรค์ งานประชุมสัมมนา กีฬาหลายประเภท ฯลฯ ที่เน้นการพบะปะแลกเปลี่ยนนามบัตรกันเป็นกลุ่มใหญ่ๆ
โนว์ ฮู เป็นสิ่งดีแต่ต้องย้ำตัวเองอยู่เสมอว่าเราจะเป็นจิ๊กซอว์ให้เขาได้อย่างไร แม้จะยังไม่ได้ก็ต้องคิดว่ามีอะไรที่เราช่วยเหลือเขาได้บ้าง เพื่อหาทางสร้างความเชื่อถือและสร้างเป็นเนื้อหาสาระภายในตัว เพราะท้ายสุดแล้ว โนว์ ฮาว ก็ย่อมกลายเป็น โนว์ ฮู ได้นั่นเอง