ผลิตภัณฑ์ของญี่ปุ่นที่ออกสู่ท้องตลาด อยู่บนพื้นฐานการออกแบบที่เรียบง่าย เล็ก เบา บาง ใช้งานได้ และมีประโยชน์อย่างแท้จริง
ได้มีโอกาสไปใช้ชีวิตช้าๆในวิถีเรียบง่ายที่ญี่ปุ่นมา 2 สัปดาห์ ทำให้คิดได้ว่าชีวิตคนเราทุกวันนี้มีความวุ่นวายมากมาย เวลาของแต่ละคนเมื่อหักกลบลบเวลาทำงาน เวลานอน เวลาเดินทาง ตลอดจนเวลาสูญเปล่าจากความไร้ประสิทธิภาพต่างๆแล้ว แทบจะไม่เหลือเวลาให้คิดและทำอะไรได้มากนัก ยิ่งสังคมเมืองเฟื่องฟู การแก่งแย่งกันใช้ทรัพยากรและการปล่อยมลพิษได้กลายเป็นโจทย์ท้าทายที่สำคัญ
ประเทศญี่ปุ่นเผชิญกับสิ่งนี้และได้เอาชนะข้อจำกัดต่างๆได้มานานหลายทศวรรษ ดังจะเห็นได้ว่าผลิตภัณฑ์ต่างๆที่กรีฑาทัพออกสู่ท้องตลาด มักจะอยู่บนพื้นฐานการออกแบบที่เรียบง่าย ใช้งานได้ และมีประโยชน์อย่างแท้จริง อีกทั้งยังเล็ก บาง และเบาอีกต่างหาก ที่สำคัญไปกว่านั้นไม่ต้องดูแลบำรุงรักษาให้เป็นภาระต่อเนื่องในระยะยาว
ปัจจุบันแนวโน้มการออกแบบวัสดุ อุปกรณ์ ข้าวของเครื่องใช้ อาคารสถานที่ บ้านเรือน จนถึงผลิตภัณฑ์หลากหลายที่เราพบทั่วไปในท้องตลาด กำลังเน้นมาที่ความเรียบง่าย น้อยชิ้น และเปิดโล่ง ไม่จำเป็นต้องถมกันมา จนคนดูรู้สึกเหนื่อยและหนักแทน เพราะความมั่งคั่งทางทรัพย์สินกำลังเป็นสิ่งที่คนทั่วไปอาจจะชินชากับมัน แต่ความมั่งคั่งทางปัญญาและสุนทรียศาสตร์ ที่อาจจับต้องไม่ได้ แต่รู้สึกได้ กำลังกลายเป็นแนวโน้มใหม่ที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง
ไม่แน่ใจว่าเป็นเพราะความเป็นสังคมเมืองที่เฟื่องฟู และขยายพื้นที่กว้างไกลไปมากขึ้นหรือไม่ กรณีเมืองไทยซึ่งเป็นประเทศหนึ่งซึ่งอดีตมีพื้นที่เหลือใช้มาก จึงเน้นการออกแบบตกแต่งในแนวราบเป็นหลัก แต่ปัจจุบันด้วยการเติบโตอย่างรวดเร็ว ประกอบกับความหนาแน่นของพลเมือง เป็นผลให้หลายสิ่งหลายอย่างถูกจัดวางในแนวดิ่งแทน ไม่เว้นแม้แต่กระทั่งการปลูกต้นไม้
แนวคิดการออกแบบในแนว “น้อยชิ้น หรือเรียบง่าย (Minimalist)” จึงเป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อยๆ และฝังเข้าไปอยู่ในหลากหลายผลิตภัณฑ์ ทั้งที่เป็นสินค้า (จับต้องได้) และบริการ (ที่จับต้องไม่ได้) ทั้งหมดนี้รายรอบอยู่ทุกหนแห่ง บางคนอาจจะไม่ทันสังเกต แต่นั่นมันเข้าไปอยู่ในตัวคุณจนเป็นส่วนหนึ่งของการดำรงชีวิต หรืออาจมีอิทธิพลต่อความคิดของคนรุ่นใหม่เลยก็ว่าได้
Minimalism เป็นกระแสและปรากฎการณ์หนึ่งในงานด้านศิลป และงานออกแบบต่างๆ ที่ได้มีการลดทอนรายละเอียด สีสัน ลวดลาย และสิ่งประดับตกแต่งต่างๆ ให้เหลือเท่าที่จำเป็น อาทิ ใช้สีน้อย ใช้พื้นที่น้อย (เน้นโปร่งโล่ง) ใช้ตัวหนังสือน้อยตัวและน้อยแบบ ติดตั้งจัดวางง่าย (ประกอบง่าย ชิ้นส่วนน้อย) เรียบง่าย(ไม่หวือหวา) จัดการง่าย(ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก ขนย้ายสะดวก)
ธุรกิจสร้างสรรค์จึงเกิดขึ้นมากมาย ด้วยการผสมผสานความคิดสิ่งหนึ่งกับสิ่งหนึ่ง แล้วมาตอบโจทย์แก้ปัญหาที่เผชิญอยู่ในปัจจุบัน อาทิ
พัดลมไอน้ำ – นำพัดลม ในแนวคิดเดิมที่เราใช้งานกันอยู่ทั่วไป แต่จะทำยังไงให้มันเย็นจับใจ ทั่วถึง มีแรงลมที่มากพอจะใช้นอกสถานที่ ในสภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าว เมื่อนำโจทย์ปัญหามาผนวกเข้ากับน้ำที่ทำให้คนรู้สึกเย็นสบาย และหลักการถ่ายเทความร้อน จนเป็นที่มาของแนวคิดในการพ่นละอองน้ำออกมาเป็นฝอยขนาดเล็ก แล้วนำพาไปโดยแรงลมไปถึงตัวคน จนปัจจุบันสินค้าพัดลมไอน้ำที่ใช้ในงานนอกอาคาร (กลางแจ้ง) ได้พัฒนารูปแบบและขยายประเภทสินค้าและการบริการออกไปมากมายทั้งใน และต่างประเทศ
หม้อสุกี้ – ที่นำหม้อไฟฟ้า มาใช้ทดแทนระบบเดินท่อแก๊สไปตามโต๊ะ ซึ่งในอดีตสุกี้แบรนด์ดังมากมาย มักนิยมใช้ แต่หลังจากที่เกิดอุบัติเหตุรถแก๊สพลิกคว่ำเมื่อยี่สิบปีที่ผ่านมา จนทำให้คนได้รับบาดเจ็บ และเสียชีวิตไปจำนวนหนึ่ง ซึ่งเป็นภาพเหตุการณ์ที่ไม่ว่าใครเห็นก็รู้สึกสลด และหวาดกลัว ความพยายามที่จะปรับเปลี่ยนหม้อสุกี้จากแก๊สมาเป็นไฟฟ้า จึงเป็นทางออกที่ลงตัว แต่ด้วยข้อจำกัดในเรื่องความร้อนที่น้อยกว่า และช้ากว่าที่จะทำให้น้ำในหม้อเดือดตลอดเวลา และเร็วทันใจกับการให้บริการ กลายเป็นโจทย์สำคัญในการพัฒนารูปแบบร้านอาหารลักษณะนี้ แต่ก็ทำได้ และทำได้ดียิ่งขึ้น เมื่อนำแนวคิดการพัฒนาร้านแบบใหม่มาใช้ในทุกๆขั้นตอนของการบริการ การจัดการร้าน การจัดการศูนย์กระจายวัตถุดิบและจัดส่ง
ฟิล์มกันแดดรถยนต์ – มีมากมายหลายยี่ห้อให้ลูกค้าได้เลือก ประเทศไทยและในอีกหลายประเทศที่อยู่ในซีกโลกนี้ ต้องเผชิญกับสภาพอากาศที่ร้อนแรง แสงแดดแผดเผา สินค้าประเภทป้องกันแสง ความร้อน และรังสี UV จึงได้รับความนิยมอย่างมาก จากเดิมมีตลาดหลักในกลุ่มอาคาร (ตึกสูง) ที่มีการใช้กระจกจำนวนมาก แต่ในไม่กี่ปีที่ผ่านมาตลาดฟิล์มกรองแสงและกันแดดรถยนต์มีอัตราการเติบโตสูงมาก และคงไม่มีใครอยากติดบ่อยครั้ง จึงต้องการฟิล์มที่มีคุณภาพสูงในราคาที่เหมาะสม
เครื่องปรับอากาศ มากประโยชน์ – นอกจากความเย็นที่ต้องการ การประหยัดไฟฟ้าเป็นพื้นฐานแล้ว ความต้องการเสริมใหม่ๆก็เกิดขึ้นตลอดเวลา อาทิ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย การปรับอุณหภูมิให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม กรองฝุ่นสำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้ เป็นต้น
สีทาบ้าน – ที่ผสมสารเคลือบพิเศษนาโน ซึ่งนอกจากสวย สดใส ทนทานสภาพอากาศแล้ว ยังป้องกันความชื้น ไม่ก่อให้เกิดเชื้อรา เช็ดล้างทำความสะอาดได้ง่ายด้วยน้ำเปล่า
ปูนผสมเสร็จ – ฉีกถุงเติมน้ำใช้ได้เลย ที่สอดคล้องกับการใช้ชีวิต การอยู่อาศัย และการตกแต่งซ่อมแซมบ้านเล็กๆน้อยๆในสไตล์ DIY (Do It Yourself) ของคนเมืองรุ่นใหม่
มีอีกมากมายหลายแนวคิดที่เกิดขึ้นจากการผสมผสานความคิด หยิบนั่นผสมนี่ เพื่อแก้ปัญหาในปัจจุบัน ถ้าเราหยุดคิดสักนิด หันมาพิจารณาสิ่งต่างๆรอบตัวเรา จะพบว่าใช่จริงๆ ทำไมเราไม่คิดทำบ้างนะ