จดหมายจากเซี่ยงไฮ้ วันจีนสกัดหวัดนกพันธุ์ใหม่

เฉพาะในเซี่ยงไฮ้เอง ตายไปแล้ว 5 ราย และที่ป่วยด้วยไวรัสแบบใหม่นี้ 11 ราย (ทั้งประเทศจีนตายแล้ว 6 ป่วย 24 ราย)

เพื่อนบ้านคนไหนเลี้ยงนกที่ไปป้วนเปี้ยนใกล้ๆ บ้านคนอื่น จะได้รับเสียงบ่นโวยวาย บางคนโทรศัพท์ไปแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ขอให้ส่งคนไปตรวจว่านกข้างบนมีเชื้อที่ติดต่อได้หรือเปล่า

สายการบินในประเทศจีนบางแห่ง เริ่มไม่เสิร์ฟไก่หรือเป็ดบนเครื่องบิน เพราะผู้โดยสารบางคนอ้างว่ากลัวจะติดเชื้อหวัดนก

ตลาดขายไก่ เป็ด และสัตว์ปีกทั้งหมดในเซี่ยงไฮ้ ถูกสั่งปิด เพราะเจ้าหน้าที่ยืนยันว่าเชื้อหวัดตัวใหม่นี้มาจาก นก ไก่ และ เป็ด ทั้งสิ้น

ภายในไม่กี่วันที่ผ่านมา จับฆ่าไปแล้วไม่ต่ำกว่า 1 แสนตัว

แม้ว่าผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ จะยืนยันว่ายังไม่มีหลักฐานว่า เจ้า H7N9 นี้ จะติดต่อจากคนสู่คนได้ แต่ความหวาดกลัวว่ามันจะระบาดกว้างไกลกว่านี้ ก็ทำให้ชีวิตคนเซี่ยงไฮ้อยู่อย่างไม่ปกติสุข

วันก่อนบนรถไฟเมโทรกลางเมือง ผู้โดยสารคนหนึ่งเอานกใส่กรงขึ้นมาด้วย มีคนถ่ายรูปด้วยกล้องมือถือ โพสต์รูปและข้อความบนอินเทอร์เน็ต โวยวายว่าเอาสัตว์ปีกขึ้นในที่แออัดสาธารณะอย่างนี้ เสี่ยงกับการแพร่เชื้อหวัดนกยิ่งนัก ไม่ช้าไม่นาน ผู้คนในชุมชนไซเบอร์ของจีน ก็กระหน่ำวิพากษ์วิจารณ์คนจีนคนนั้นอย่างเสียๆ หายๆ

เพราะว่าคนเซี่ยงไฮ้กำลังผวาหนัก...ตลาดหุ้นร่วงลงมาหลายวันติดต่อกัน ก็ด้วยเหตุผลเดียวกันนี้ แม้ว่าคราวนี้เจ้าหน้าที่จีนจะได้รับคำชื่นชมว่าสามารถนำเสนอข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคนป่วยและคนเสียชีวิตได้รวดเร็ว ไม่ปิดบังอำพรางอย่างที่เคยเกิดมาก่อน

องค์การอนามัยโลก บอกว่า พร้อมที่จะส่งคณะผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ มาช่วยศึกษาวิจัยว่าเจ้าหวัดนกพันธุ์ใหม่นี้ มีที่มาที่ไปอย่างไร และจะหาทางป้องกันไม่ให้มันกลายเป็นปัญหาใหญ่โตไปมากกว่านี้ ได้อย่างไร

หากเป็นแต่ก่อน รัฐบาลจีนจะไม่ยอม “เสียหน้า” ด้วยการยอมให้องค์การระหว่างประเทศยื่นมือเข้ามาช่วย แต่วันนี้ ทิศทางบริหารของรัฐบาลจีนเปิดกว้างขึ้น และรู้ว่าหากเกิดโรคระบาดใหญ่ในจีน ก็จะกระทบกระเทือนถึงเศรษฐกิจและสังคมกว้างไกลเกินกว่าที่ประชาคมโลกรับได้

แต่ภาพทั่วไปในเซี่ยงไฮ้ยังไม่มีอาการตื่นตระหนก ผู้คนยังไปมาหาสู่กันปกติ เข้าออกสนามบินนานาชาติของเซี่ยงไฮ้ ก็ยังไม่มีการตรวจผู้โดยสารเข้าออก ว่ามีไข้หรือมีอาการปิดปกติหรือไม่ เพราะ WHO บอกว่า สถานการณ์ยังไม่ถึงขั้นต้องจำกัดหรือควบคุมการเดินทางของผู้คนทั่วไป

ก่อนออกจากกรุงเทพฯ ผมถามไถ่ไปยังคุณหมอว่าควรฉีดวัคซีนป้องกันหวัดก่อนเข้าเซี่ยงไฮ้หรือไม่ คุณหมอบอกว่า “ตอนนี้ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน H7N9 ดังนั้นจึงไม่ต้องฉีดวัคซีน เพียงให้ล้างมือบ่อยๆ และเอาหน้ากากไปหลายอันหน่อย”

หวัดนกกับเศรษฐกิจจีน มีส่วนสัมพันธ์กันแน่นแฟ้น ดังนั้น ความคล่องแคล่วของเจ้าหน้าที่ในการสั่งสกัดไวรัสตัวใหม่นี้จึงรวดเร็วทันใจ

เพราะวันเดียวกันนั้น ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ประกาศที่สัมมนา “โป๋อ่าว” ที่เกาะไหหลำ ว่า ภายใต้การนำของผู้นำรุ่นใหม่เศรษฐกิจจีนจะยังโตต่อเนื่อง “แต่เราจะเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ”

พอเห็นพาดหัวนี้กับภาพอดีตนายกฯ อังกฤษ “หญิงเหล็ก” มาร์กาเรต แทตเชอร์ ที่เพิ่งเสียชีวิตด้วยวัย 87 นั่งคู่กับอดีตผู้นำ เติ้ง เสี่ยวผิง เมื่อปี ค.ศ. 1982 ก็เห็นภาพจีนกับประชาคมโลกได้ชัดเจน

เพราะว่า เติ้ง คือ สัญลักษณ์แห่งการเปิดประเทศของจีนเมื่อกว่า 30 ปีก่อน และ สี จิ้นผิง คือ ผู้นำรุ่นที่ 5 ที่ยืนยันว่าจีนจะเป็นส่วนสำคัญของการกระตุ้นเศรษฐกิจโลก และสร้างสันติภาพ โดยไม่รุกรานใคร

จีน จึงต้องสกัดกั้นการแพร่ขยายของหวัดนกทุกสายพันธุ์อย่างฉับพลัน เพราะว่าหวัดนกก็เป็นสมการสำคัญของเศรษฐกิจจีนและโลก...เช่นกัน