"ความคิด" คุยกัน

เกมเชาว์ปัญญาเอย กีฬาเอย ต่างก็เป็นประโยชน์กับเด็กๆและเยาวชนไม่แพ้กัน แต่ถ้าทั้งสองอย่างผนึกกำลังกันแน่นหนาเป็น "หมากล้อม" คุณค่าของมันก็ยิ่งทวีคูณ

ในระยะเวลาอันใกล้นี้ เราจะมีการประชันสมองครั้งยิ่งใหญ่ กับ“การแข่งขันกีฬาหมากล้อมไทยแลนด์ 15 ดั้ง โกะลีก 2013” ในวันที่ 19 มกราคม - 27 เมษายน 2556 นี่คือ เวทีสร้างสรรค์ภูมิปัญญาระดับชาติครั้งแรกในเมืองไทย ที่รวมสุดยอดฝีมือนักกีฬาหมากล้อมจากทั้งในและต่างประเทศร่วมการแข่งขันมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา โดยมุ่งหวังที่จะแบ่งปันประสบการณ์ เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างนักกีฬาหมากล้อมไทยและต่างชาติ ทั้งยังเป็นการพัฒนาศักยภาพนักกีฬาหมากล้อมชาวไทยให้มีระดับฝีมือที่สูงขึ้น สร้างแรงบันดาลใจสำหรับเยาวชนที่มีความสามารถด้านกีฬาหมากล้อมต่อไป

"หมากล้อม" ในทัศนะผู้ใหญ่

ก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ นายกสมาคมกีฬาหมากล้อมแห่งประเทศไทย และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้บริหารเซเว่นอีเลฟเว่น กล่าวว่า “หมากล้อม” เป็นหนึ่งในศาสตร์เก่าแก่ขั้นสูงจากจีนที่ได้รับการยอมรับมากว่าสามพันปี และเผยแพร่ความนิยมสู่ผู้คนในแถบทวีปเอเชียอย่างเช่น จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ไต้หวัน ข้ามน้ำข้ามทะเลมายังสหรัฐอเมริกา แคนาดา อิตาลี ฝรั่งเศส เยอรมัน ซึ่งปัจจุบันมีผู้เล่นประมาณ 2 ล้านคนแล้ว
หมากกระดานชนิดนี้ครอบคลุมศาสตร์สาขาต่างๆ ยุทธศาสตร์การรบ คณิตศาสตร์การคำนวณ ปรัชญาและแนวคิดต่างๆ ตลอดจนศิลปะแห่งการดำเนินกลยุทธ์ที่เต็มไปด้วยความท้าทาย หมากแห่งชีวิต พร้อมสอดแทรกความลุ่มลึกและเสน่ห์ชวนค้นหาที่ทำให้ผู้คนมากมายหันมาศึกษาเพื่อพัฒนาสติปัญญา

กูรูแห่งศาสตร์หมากล้อม ขยายความเพิ่มเติมว่า นักหมากล้อมที่มีไหวพริบเชาว์ปัญญา และช่างสังเกตย่อมเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงที่ซ่อนเร้นอยู่บนกระดานหมาก ทำให้มีโอกาสกำชัยชนะได้มากกว่า หมากล้อม คือ ศิลปะการชิงชัย ลักษณะของเม็ดหมากทั้งหมดบนกระดาน ความงามและประสิทธิภาพสูงสุดของการจัดวางรูปหมากและแนวความคิดในการวางหมากทุกเม็ด ล้วนดึงดูดความสนใจของทั้งผู้เล่นและผู้ชมในฐานะที่เป็นความงามทางศิลปะ แต่เป้าหมายที่สูงสุดที่แท้จริงไม่ใช่เพื่อการชื่นชม หากแต่เพื่อกำชัยชนะเป็นสิ่งสำคัญซึ่งจะเพิ่มความหมายของเม็ดหมากให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น กล่าวโดยตรงก็คือ แพ้ชนะคือเครื่องมือตัดสินความแข็งแกร่งและความอ่อนแอ ของรูปหมากทั้งกระดาน
นอกเหนือจากศาสตร์ต่างๆในทางโลกแล้ว การเล่นกีฬาหมากล้อมยังช่วยให้ผู้เล่นได้ประโยชน์ทางทางธรรม นั่นคือหากผู้เล่นสามารถเล่นอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้คิดเป็นขั้นตอน ฝึกสมอง มีความจำดี ช่วยฝึกสมาธิ จัดระเบียบวิธีคิดพัฒนาความคิดอ่าน และผ่อนคลายโดยเฉพาะการวางแผนใช้กลยุทธ์ต่างๆระหว่างการแข่งขัน ซึ่งผู้เล่นสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ด้วย

นั่นทำให้หมากล้อมเป็นกีฬาทางสมองที่ให้ประโยชน์แก่ผู้เล่นทั้งทางด้านสติปัญญา คุณธรรม และยังเป็นการสร้างมิตรภาพที่ดีระหว่างกัน

"โกะ" ในความคิดเด็ก

ไม่ใช่แค่ผู้ใหญ่ที่จะเล่นกีฬาชนิดนี้ได้ มันยังเหมาะสำหรับเด็กๆด้วย แต่หลายคนยังไม่รู้ว่ากีฬาหมากล้อมเล่นแล้วได้อะไร สนุกตรงไหน ยากหรือไม่...ศาสตร์การเล่นชนิดนี้มีศิลปะเฉพาะตัวและมียังมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากศิลปะอื่นๆ มันมีสูตรในการเริ่มต้นเล่นเป็นพื้นฐาน หากแต่ผู้เล่นสามารถพลิกแพลงได้ตลอดเวลา นี่คือเสน่ห์ของหมากล้อมที่น้องๆเยาวชนไทยต่างพูดเป็นเสียงเดียวกัน

น้องกอล์ฟ-ปารมี อิทธานุเวคิน ผู้ชนะเลิศการแข่งขันหมากล้อม Women Go Championship 2009 เล่าว่า แต่ละกระดานไม่มีวันซ้ำกันเลย หมากทุกเม็ดมีคุณค่าในตัวเอง ขึ้นอยู่กับผู้เล่นจะกำหนดและพัฒนาหมากให้ดีที่สุดได้อย่างไร สไตล์การเล่นการเดินที่แตกต่างกัน มันสะท้อนความคิดของตนและฝ่ายตรงข้ามได้ ส่งผลให้กีฬาประเภทนี้สามารถสร้างคู่แข่งฟาดฟันกันอย่างดุเดือด หรือกลายเป็นมิตรสนิทใจกันก็ได้เช่นกัน โดยวัดผลแพ้ชนะกันที่ใครมีสมาธิ ควบคุมอารมณ์ และมีความผิดพลาดน้อยที่สุด

ส่วนกฤษณ์-ณัฐกฤษณ์ เตชะอำนวยวิทย์ ได้รับฉายาในวงการหมากล้อมว่า “Killer” เพราะสไตล์การเล่นจะชอบโจมตีคู่ต่อสู้เป็นหลัก กล่าวว่า แรกเริ่มรู้จักกีฬานี้ขณะเรียนอยู่ชั้นม.3 จากการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องหนึ่ง ซึ่งตัวเอกของเรื่องชอบเล่นโกะ จึงแรงบันดาลสำคัญ ทำให้เริ่มเล่นตาม รู้สึกสนุกมากจึงเล่นมาเรื่อย ๆความท้าทายของกีฬาหมากล้อม คือผู้เล่นสามารถคิดสร้างสรรค์เกมได้ เสน่ห์ของมันคือไม่ใช่ท่องจำแล้วมาเล่น แต่ต้องพิจารณาและต้องใช้ความคิดตลอดเวลา

“การเล่นโกะมีประโยชน์หลายอย่าง เพราะช่วยให้เราสามารถวางแผนชีวิต วางแผนในการเรียน ตลอดจนมีเพื่อนและสังคมมากขึ้น และที่สำคัญมีสมาธิมากขึ้นเพราะการเล่นแต่ละกระดานจะใช้เวลาค่อนข้างนาน ส่วนเคล็ดลับคือพยายามฝึกซ้อมเยอะๆ เล่นบ่อย ๆ หาเวลาดูการแข่งขันระดับมืออาชีพ จะช่วยพัฒนาการเล่นได้ดี ซึ่งความจริงแล้วโกะเล่นไม่ยากเลย เพียงแต่ถ้าอยากเล่นให้เก่ง ก็ต้องใช้เวลา”