ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ

คอลัมนิสต์ประจำคอลัมน์ "อาหารสมอง"

3 กรกฎาคม 2561
1,814

มาเป็น “ปีเตอร์ แพน” กัน

ปีเตอร์ แพน ตัวละครเอกของ วอลท์ ดิสนีย์ เป็นที่รู้จักกันกว้างขวาง ผู้ใหญ่และเด็กทุกวัยสนุกสนานกับเรื่องราวการผจญภัยของปีเตอร์แพน

ปีเตอร์แพน เด็กวัยฟันน้ำนมผู้ไม่มีวันแก่ในเกาะมหัศจรรย์ หากดูเผินๆ อาจเห็นแต่ความสนุกสนานตื่นเต้น อย่างไรก็ดีมีแง่มุมชวนคิดสำหรับชีวิตอย่างน่าสนใจ

ปีเตอร์ แพน(Perter Pan) เป็นตัวละครเอกในหนังสือในละครและต่อมาในภาพยนตร์การ์ตูนซึ่งสร้างหลายยุคหลายสมัย ผู้สร้างปีเตอร์แพนขึ้นมา คือนักเขียนนิยายและบทละครชาว สก็อตชื่อ J.M. Barrie (ค.ศ. 1860-1937)ในตอนต้นศตวรรษที่20 

ตอนแรกสุดปีเตอร์แพน เป็นตัวละครในบทหนึ่งของหนังสือซึ่งมีชื่อว่า Perter Pan in Kensington Gardens ของนวนิยายผู้ใหญ่ชื่อThe Little White Bird (1902)เมื่อนิยายประสบความสำเร็จ ก็ดึงเอาบทนั้นออกมาเป็นหนังสืออีกเรื่อง ต่อมาเขียนเป็นบทละครและเอามาขยายเป็นนิยาย ตีพิมพ์ในปี1911 ในชื่อ Peter and Wendy และเป็นต้นน้ำของภาพยนตร์การ์ตูน วอลท์ ดิสนีย์ ซึ่งเปิดตัวในปี1953 และผลิตออกมาใหม่ๆ ตลอดต้นศตวรรษที่ 21 จนถึงเมื่อไม่นานมานี้

คงจำกันได้ถึงคู่อริตัวเอกของ ปีเตอร์ แพน คือกัปตันฮุก เพื่อนที่ชื่อ Wendy Darling / Tinker Bell / The Lost Boys / The Crocodile (คู่อริของกัปตันฮุก เมื่อ ปีเตอร์ แพน ตัดมือกัปตันฮุก เจ้าจระเข้ก็โดดเข้างับและกลืนลงไปทั้งมือและนาฬิกาที่มีเสียงเดินดังจนไปที่ไหนก็รู้หมด)/ คู่อริ Mr.Smee ฯลฯ ใครที่จิตใจยังหนุ่มสาวคงนึกถึงความสนุกสนานกับ ปีเตอร์ แพน และมีความสุขเมื่อได้ยินชื่อเหล่านี้อีกครั้ง

เรื่องราวของปีเตอร์ แพน ก็คือการผจญภัยต่อสู้กันสนุกสนานกับโจรสลัด สิ่งวิเศษเชิงวิทยาศาสตร์ นางฟ้า อินเดียนแดง ฯลฯ บนเกาะวิเศษที่ชื่อว่า Neverland ซึ่งทำให้ตัวปีเตอร์ แพน ไม่แก่ขึ้นเลย(ไมเคิล แจ็คสัน ตั้งชื่อที่ดินผืนใหญ่ของเขาว่าNeverlandซึ่งสอดคล้องกับความต้องการของเขาที่จะไม่แก่เพื่อเพลงของเขาจะมีทั้งคนทุกรุ่นที่เกิดมาแล้วและที่จะเกิดมาในอนาคตฟัง)

ผู้แต่งบอกว่า Neverland ก็คือเกาะที่อยู่ในใจของเด็กทุกคนตามจินตนาการที่แต่ละคนมี ไม่บอกว่าอยู่ที่ไหน แต่ดูเหมือนจะอยู่ในห้วงอวกาศที่แสนไกล มีพระอาทิตย์และพระจันทร์หลายดวงมากจนไม่อาจรู้เวลาได้ หากจะรู้เวลาจริงต้องฟังเสียงตีจากนาฬิกาในท้องเจ้าจระเข้ ตัวที่กินมือและนาฬิกาของกัปตันฮุกเข้าไป(ฟังดูแล้วสนุกเหมือนนิยายแฮรี พอตเตอร์ ที่ตามมาในเวลาอีกประมาณ 100 ปี)

สิ่งที่น่าแปลกใจสำหรับเรื่องราวของปีเตอร์ แพน ก็คือในปัจจุบันมีผู้วิเคราะห์ว่า ผู้แต่งคือJ.M. Barrie นั้นเป็นผู้เปิดประเด็นหลายเรื่องเกี่ยวกับความจำของมนุษย์ การนอนหลับ ความฝัน และการมีความตระหนักถึงสภาพที่ตนเองเป็นอยู่(consciousness) ฯลฯ ก่อนที่จะมีการศึกษากันจริงจังในเวลาต่อมา

Barrie คิดพล็อตเรื่องปีเตอร์ แพน ตั้งแต่ตอนเป็นเด็กและเขียนตอนอายุประมาณ 40 ปี หลังจากที่เขาประสบความสำเร็จในฐานะผู้เขียนมีชื่อแล้ว เขามีเวลาอ่านศึกษาและมีประสบการณ์ชีวิตมาจนสามารถเอาศิลปะและวิทยาศาสตร์มาผสมกันออกมาเป็นเรื่องราวที่เด็กและผู้ใหญ่ติดใจ

Barrie เขียนบรรยายถึงการจัดเรียงสิ่งต่างๆ ที่พบในแต่ละวันให้เป็นระเบียบในสมองก่อนนอนและเมื่อตื่นขึ้นมาสิ่งลบต่างๆ ที่ประสบมาจะถูกทำให้เล็กลงและไปเก็บไว้ก้นบึ้งหัวใจ เกิดความสดชื่นมีความสุข ผู้เชี่ยวชาญปัจจุบันบอกว่า ผลจากการสแกนสมองคนนอนหลับจะพบคลื่นความถี่ช้าในสมองระหว่างส่วนของสมองที่เรียกว่า hippo campus ซึ่งเกี่ยวพันกับความจำและ neo cortex ซึ่งอยู่บนผิวสมองซึ่งเก็บความจำระยะยาวไว้

การจัดระบบความจำในลักษณะนี้ก็หมายความว่าสมองของเราเอาความจำใหม่กับเหตุการณ์เก่าที่เกิดขึ้นมารวมกันเกิดเป็นเรื่องราวต่อเนื่องของชีวิตเรา กระบวนการนี้จะช่วยลดผลลบของความรู้สึกที่เกิดจากความเครียดที่เกิดขึ้นระหว่างวันซึ่งหมายถึงการขจัดประสบการณ์ที่ไม่ดีออกไป

Barrie เข้าใจกระบวนการดังกล่าว ก่อนที่จะมีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์และพิสูจน์ได้ใกล้เคียงสิ่งที่เขาเขียนไว้ในหนังสือ ที่เป็นเช่นนี้ได้ก็เพราะมาจากการสังเกตและจากประสบการณ์ชีวิตของผู้ตั้งใจจะเขียนเรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อยังเป็นเด็ก

จินตนาการและความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ผสมผสานกันด้วยศิลปะการเขียนได้อย่างลงตัวและก่อให้เกิดจินตนาการอย่างกว้างขวางแก่เด็กอีกนับร้อยนับพันล้านคนในเวลาเกือบร้อยปีที่ผ่านมาเราจำได้ว่าปีเตอร์แพนในชุดเขียวมีหมวกบินได้และท่องไปในNeverland ดินแดนที่อุดมด้วยสิ่งอัศจรรย์และความแปลกประหลาดอันแฝงไว้ด้วยวิทยาศาสตร์

ภาพยนตร์การ์ตูนที่จะมีคุณค่าแก่ความทรงจำของมนุษย์ได้ยาวนานนั้น ต้องมิให้ความสนุกสนานแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้นหากต้องมีสาระแฝงอยู่ด้วย ซึ่งทั้งหมดนี้ต้องมาจากความรู้ ความรู้สึกสนุกสนานและจินตนาการอันยิ่งใหญ่ของผู้เขียน

ตราบที่พวกเราทั้งหลายยังมีใจที่คึกคัก รักความสนุกสนาน รักชีวิต รักธรรมชาติ รักการเรียนรู้ สนใจความเป็นไปของโลกและชีวิต อีกทั้งปรารถนาให้คนอื่นมีความสุขเหมือนเรา ไม่ว่าเราจะมีอายุเท่าใดก็ตามพวกเราก็จะเป็นปีเตอร์ แพนเสมอ

 

แชร์ข่าว :
Tags:

i-Newspaperดูทั้งหมด

ขุมทรัพย์‘อีสปอร์ต’พุ่ง5หมื่นล้าน