'จุลินทรีย์' สิ่งมหัศจรรย์ในร่างกายมนุษย์

'จุลินทรีย์' สิ่งมหัศจรรย์ในร่างกายมนุษย์
8 กุมภาพันธ์ 2564 | โดย นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected]
1,224

ปฏิสัมพันธ์ของจุลินทรีย์ชนิดต่างๆ ในร่างกายของคนเรา ส่งผลต่อสุขภาพ โดยเฉพาะจุลินทรีย์ที่อยู่ในระบบทางเดินอาหาร ว่ากันว่าในลำไส้มนุษย์มีจุลินทรีย์กว่า 1,000 ชนิด จึงไม่น่าแปลกใจว่าปฏิกิริยาของพวกมันสลับซับซ้อน และน่ามหัศจรรย์

ในห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ มีการเพาะเลี้ยงหนูทดลองบางชนิดที่ทำให้ตัวหนูปลอดจากเชื้อจุลินทรีย์ต่างๆ ได้ เพื่อใช้ในการทดสอบผลของจุลินทรีย์ต่างๆ มีการทดลองที่พบว่า เมื่อนำแบคทีเรียทั้งสองกลุ่มข้างต้นในสัดส่วนต่างๆ กันไปใส่ในหนูที่เลี้ยงในที่ปลอดเชื้อ และไม่มีแบคทีเรียในทางเดินอาหารเลย พบว่าหากแบคทีเรียกลุ่มเฟอร์มิคิวส์มีสัดส่วนมากกว่า จะทำให้หนูตัวนั้นกินจุมากกว่าหนูทั่วไปและอ้วนในที่สุด

สรุปสั้นๆ ง่ายๆ ว่า อ้วนเพราะพวกตัวจิ๋วในทางเดินอาหารกระตุ้นให้กินไม่หยุดนั่นเอง

ที่น่าสนใจยิ่งไปกว่านั้นคือ ไมโครไบโอมแบบนี้ถ่ายทอดให้กันได้ด้วยจากแม่ไปยังลูกได้ด้วย เรียกว่าอ้วนเพราะแม่ให้มา...กันเลยทีเดียว !

เมื่อผลการทดลองเป็นแบบนี้ จึงมีคนคิดว่าหากเราควบคุมพวกแบคทีเรียเหล่านี้ให้เหมาะสมได้ ก็เท่ากับเราจะได้วิธีลัดสั้นที่ง่ายมากๆ ในการควบคุมโรคอ้วนนั่นเอง แต่ก็ยังต้องทดสอบเพิ่มอีกมาก

กรณี “ภูมิต้านทานแม่ให้มา” ที่น่าสนใจอีกกรณีหนึ่งได้แก่ การพบว่าเด็กๆ ที่เกิดด้วยวิธีการผ่าคลอดหรือที่เรียกว่าทำ ซีซาเรียนเซ็กชั่น (มาจากชื่อจักรพรรดิ “ซีซาร์” ซึ่งเชื่อกันว่าอาจจะเกิดด้วยวิธีผ่าท้องแบบนี้เป็นรายแรก) มักมีภูมิต้านทานต่ำกว่าเด็กที่คลอดตามธรรมชาติ เพราะไม่ได้รับจุลินทรีย์ในช่องคลอด ที่ติดมาขณะที่คลอดนั่นเอง

นักวิจัยไมโครไบโอมรายหนึ่งที่จำเป็นต้องผ่าคลอดลูกฉุกเฉิน ถึงกับขอร้องให้สูตินรีแพทย์นำสารคัดหลั่งจากช่องคลอดภรรยาของตนไปป้ายตามตัวลูก ซึ่งก็น่าทึ่งว่าลูกของเขาก็แข็งแรงดีไม่ต่างจากเด็กที่คลอดตามธรรมชาติ

หากทดลองกับทารกจำนวนมากๆ แล้วยังได้ผลยืนยันเรื่องนี้ ก็ไม่แน่ว่าอาจต้องเพิ่มกระบวนการนี้เข้าไปในการผ่าคลอดด้วยในอนาคต

มีงานวิจัยในเด็กน้อยอีกเรื่องหนึ่งคือ พบว่าหากให้ยาปฏิชีวนะกับเด็กอ่อนในระยะ 6 เดือนแรกของชีวิต จะมีความเสี่ยงมากขึ้นที่เด็กจะเป็นโรคอ้วนเมื่อโตขึ้น นักวิทยาศาสตร์คาดว่าอาจจะอันเป็นผลจากการไปรบกวนไมโครไบโอมในตัวเด็ก

คำแนะนำจึงเป็นว่าหากเด็กไม่เจ็บป่วยหนักหนาสาหัสจริงๆ ควรหลีกเลี่ยงการให้ยาปฏิชีวนะแก่เด็กเล็กมากๆ เพราะนอกจากจะไปกวาดล้างเชื้อโรคร้ายแล้ว ยังไปฆ่าเชื้อดีจนร่างกายรวนไปหมดอีกด้วย

มีอีกการทดลองหนึ่งที่ทดลองใส่จุลินทรีย์ที่ดีจากลำไส้ของคนปกติ ไปให้กับผู้ป่วยโรคอุจจาระร่วงร้ายแรงที่ยาปฏิชีวนะ (antibiotics) ไม่ค่อยช่วยเท่าไหร่แล้ว และมีอาการท้องร่วงไม่เลิก ปรากฏว่าผู้ป่วยดีขึ้นอย่างมากในวันเดียว คาดว่าเป็นผลจากการที่ “เชื้อดี” เข้าไปแบ่งตัวและต่อสู้กับ “เชื้อร้าย”

งานวิจัยด้านนี้กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วมาก นอกจากโรคอ้วนและโรคอุจจาระร่วง แล้ว ยังมีงานวิจัยที่ศึกษาผลของไมโครไบโอมในโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์, โรคเบาหวานชนิดที่ 2 หรือแม้แต่หาความสัมพันธ์ของไมโครไบโอมกับความผิดปกติทางสมองบางอย่างอยู่ !

แชร์ข่าว :
เพิ่มเพื่อน
Tags:

ข่าวที่เกี่ยวข้อง