นวัตกรรมปลูกถ่ายท่อปัสสาวะในสุนัข -แมว

นวัตกรรมปลูกถ่ายท่อปัสสาวะในสุนัข -แมว

สัตวแพทย์ ม.เกษตร ประสบความสำเร็จ ปลูกถ่ายเยื่อบุกระพุ้งแก้มทดแทนท่อปัสสาวะในสุนัข –แมวป่วย เป็นครั้งแรกของโล

นายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน ประสบความสำเร็จในการผ่าตัดปลูกถ่ายเยื่อบุกระพุ้งแก้มทดแทนท่อปัสสาวะในสุนัขและแมวป่วย เป็นครั้งแรกของโลก

ในอดีตเมื่อสุนัขและแมวประสบอุบัติเหตุมักจะทำให้ท่อปัสสาวะฉีกขาดจนไม่สามารถแก้ไขด้วยการเย็บเชื่อมต่อกลับได้ ซึ่งจะพบบ่อยในกรณีถูกรถชน กระดูกเชิงกรานแตกหักแล้วบาดท่อปัสสาวะที่อยู่ภายในอุ้ง เชิงกรานฉีกขาด หรือในกรณีการตีบแคบของท่อปัสสาวะจนไม่สามารถถ่ายปัสสาวะออกได้แล้วจำเป็นต้องผ่าตัด สัตวแพทย์มักใช้วิธีผ่าตัดเปิดและเย็บผนังของกระเพาะปัสสาวะออกทางช่องท้อง

ซึ่งวิธีการนี้จะมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด เช่น การกลับมาอุดตันของท่อปัสสาวะจากเนื้อเยื่อพังผืด การไม่สามารถควบคุมการปัสสาวะได้ การระคายเคืองและอักเสบของเนื้อเยื่อผิวหนังรอบๆบริเวณที่เปิดปัสสาวะออก และการติดเชื้อย้อนขึ้นไปที่กระเพาะปัสสาวะ เกิดภาวะไตวายตามมาได้ เพื่อให้สัตว์ป่วยสามารถปัสสาวะออกสู่ภายนอกผ่านตามแนวท่อปัสสาวะเดิม และป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้

จากวิธีการข้างต้น น.สพ.วันชาติ ยิบประดิษฐ์ สัตวแพทย์จากโรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน พร้อมด้วยคณะทีมศัลยแพทย์ของโรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน จึงพัฒนาวิธีการผ่าตัดแก้ไขการฉีกขาดของท่อปัสสาวะขึ้นใหม่โดยยังคงแนวท่อปัสสาวะเดิมด้วยการปลูกถ่ายเยื่อบุกระพุ้งแก้มที่ตัดเลาะออกจากกระพุ้งแก้มสัตว์ตัวเดียวกันทดแทนเป็นท่อปัสสาวะที่ขาดหายไป

ผลการผ่าตัดแก้ไขให้กับสุนัขจำนวน 5 ตัว และแมว 1 ตัว สำหรับในแมวถือเป็นตัวแรกของโลกที่รักษาด้วยวิธีการนี้ ในการผ่าตัดทั้งสุนัขและแมวนับว่าประสบความสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ สัตว์ป่วยทุกตัวสามารถปัสสาวะออกทางท่อปัสสาวะที่สร้างทดแทนขึ้นใหม่จากเยื่อบุกระพุ้งแก้มได้ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี โดยใช้เวลาในการรักษาประมาณ 2 สัปดาห์

“การปลูกถ่ายเยื่อบุกระพุ้งแก้มเพื่อการศัลยกรรมตกแต่งท่อปัสสาวะในคนนั้นมีการปฏิบัติและใช้ได้ผลเป็นที่น่าพอใจมาเป็นเวลานาน แต่ยังไม่เคยมีการพัฒนาเพื่อนำมาใช้ในการรักษาทางสัตวแพทย์ โดยทีมสัตวแพทย์ของโรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน เห็นว่าเยื่อบุกระพุ้งแก้มเป็นเนื้อเยื่อที่มีความเหมาะสมในการนำมาปลูกถ่ายเพื่อทดแทนท่อปัสสาวะ เนื่องจากเป็นเนื้อเยื่อที่มีความใกล้เคียงกับเนื้อเยื่อของท่อปัสสาวะที่ บาง ปลูกถ่ายได้ง่าย มีความแข็งแรง ยืดหยุ่นสูง ทนต่อความชื้นสูง ทนต่อการ ติดเชื้อ และโอกาสน้อยที่จะตีบแคบหลังการผ่าตัด ซึ่งการตัดเก็บเนื้อเยื่อจากกระพุ้งแก้มทำได้ง่าย” น.สพ. วันชาติ กล่าว

สุนัขและแมวที่ป่วยทั้ง 6 ตัว ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน โดยสัตวแพทย์วินิจฉัยแล้วพบว่า เกิดการฉีกขาดของท่อปัสสาวะในลักษณะที่ไม่สามารถเย็บต่อกลับในตำแหน่งเดิมได้ จึงใช้วิธีปลูกถ่ายเยื่อบุกระพุ้งแก้มทดแทนท่อปัสสาวะที่ฉีกขาด โดยทำการวินิจฉัยยืนยันภาวะการฉีกขาดของท่อปัสสาวะโดยการฉีดสารทึบรังสีเข้าท่อปัสสาวะแล้วทำการเอกซ์เรย์เพื่อหาตำแหน่งที่เกิดการฉีกขาด

จากนั้นทำการเปิดผ่าบริเวณตำแหน่งที่มีความผิดปกติของท่อปัสสาวะ แล้วตัดเลาะเยื่อบุกระพุ้งแก้มของสัตว์ตัวเดียวกัน มาตัดแต่งเนื้อเยื่อ จากนั้นนำเนื้อเยื่อกระพุ้งแก้มมาเย็บเป็นท่อขนาดเท่าท่อปัสสาวะที่ฉีกขาดมาเย็บเยื่อบุกระพุ้งแก้มที่มีลักษณะเป็นท่อเข้ากับปลายท่อปัสสาวะเดิมที่ฉีกขาดทั้งสองด้าน แล้วเย็บปิดแผลผ่าตัด คาท่อสวนปัสสาวะเป็นเวลา 2 สัปดาห์ จากนั้นฉีดสารทึบรังสีเข้าท่อปัสสาวะเพื่อมั่นใจว่าเยื่อบุกระพุ้งแก้มเชื่อมต่อสนิทกับท่อปัสสาวะเดิม

น.สพ.วันชาติ กล่าวถึงสุนัขทั้ง 5 ตัว และแมว 1 ตัว ที่ได้รับการผ่าตัดว่า ปัจจุบันสามารถถ่ายปัสสาวะ ได้เอง ไม่พบภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด กลับมาดำรงชีวิตได้เป็นปกติ ผลของความสำเร็จในครั้งนี้จะได้เผยแพร่สู่วงการสัตวแพทย์ทั้งระดับชาติ และระดับนานาชาติ เพื่อนำไปใช้ในการรักษาสัตว์ให้สัตว์มีสุขภาพที่ดีและเจ้าของสัตว์เลี้ยงมีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งนี้ทางโรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน จะยังคงมุ่งมั่นในการพัฒนา ศึกษาค้นคว้าวิจัย เพื่อให้ได้ความรู้ทางวิชาการ หรือเทคนิคใหม่ๆ ในการรักษาสัตว์ เพราะ สัตว์เลี้ยงคือหนึ่งในสมาชิกของครอบครัว และย่อมต้องการการดูแลอย่างดีที่สุด