สัญญาณอันตรายจากผิวหนัง

สัญญาณอันตรายจากผิวหนัง

การดูแลผิวหนังเป็นเรื่องที่จำเป็น ควรปลูกฝังกันตั้งแต่เด็กเพราะถ้าปล่อยไว้โดยไม่ดูแลอาจต้องเสียเงินทองรักษามหาศาล

โดย ผศ.พญ.ภาวิณี ฤกษ์นิมิตร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

สาขาผิวหนังและสาขาอายุรกรรม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย และสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย

ผิวหนังเป็นอวัยวะที่ห่อหุ้มอวัยวะอื่นๆ ในร่างกาย ช่วยรักษาระดับอุณหภูมิและช่วยป้องกันเชื้อโรคไม่ให้เข้าสู่ร่างกายได้โดยง่าย ดังนั้นในเรื่องสุขภาพร่างกายถือเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน

การหมั่นสังเกตการเปลี่ยนแปลงอวัยวะที่ห่อหุ้มภายนอกร่างกาย อาทิ เช่น ผิวหนัง เล็บ หรือสีที่ฝ่ามือฝ่าเท้าที่เปลี่ยนไป หากไม่ดูแลและระแวดระวัง ปัญหาเล็กๆ อาจจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ ตามมาก็ได้

ผิวหนัง ถือเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องตรวจสอบอยู่เสมอว่าเกิดความผิดปกติกับร่างกายของเราหรือไม่ เช่น

การเกิดอาการผิวเหลือง ถือเป็นสัญญาณเตือนว่า ร่างกายเกิดความผิดปกติ อาจเป็นโรคตับอักเสบและทำงานผิดปกติ เป็นนิ่วหรือเนื้องอก ทำให้ท่อหรือถุงน้ำดีอุดตันก็ได้ ทั้งหมดนี้ล้วนแต่ทำให้น้ำดีออกมาคั่งในร่างกายที่เรียกกันว่า “ดีซ่าน” ทั้งสิ้น

สิ่งที่ควรสังเกตเพิ่มเติมว่าเยื่อบุตาขาวเปลี่ยนเป็นสีเหลืองด้วยหรือไม่ หรือถึงผิวไม่เหลืองแต่ตาเหลืองก็อย่าวางใจ บางทีอาจเป็นเพราะสีผิวคุณเข้มจนเห็นการเปลี่ยนแปลงไม่ชัดเจนก็ได้

ถ้าเริ่มมีวงขาวๆ ปรากฎบนผิว ถ้าเป็นวงสีขาวเหมือนกระดาษมีเส้นขอบชัดเจน ถือเป็นสัญญาณเตือน ซึ่งอาจจะไม่ใช่ เป็นแค่โรคกลื้อนธรรมดา แต่คาดคะเนว่าคุณกำลังเป็นโรคด่างขาว ที่เกิดจากเซลล์เม็ดสีในบริเวณต่างๆ ถูกทำลายจนหมด แม้โรคนี้จะทำลายความงาม ไม่ได้มีอันตรายร้ายแรงอะไร

แต่คุณอาจมีฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติ หรือเป็นโรคเบาหวานชนิดพิเศษซ่อนอยู่ก็ได้ ทางที่ดีควรรีบไปปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจร่างกายอย่างละเอียดตั้งแต่เริ่มมีอาการ นอกจากจะป้องกันโรคที่แอบซ่อนอยู่ได้แล้ว ยังอาจจะรักษาให้ผิวกลับมาสวยเหมือนเดิมได้ด้วย

หากมีสิวขึ้นเต็มหน้าทั้งๆ ที่ไม่ได้แพ้อะไร ไม่ได้กินเยอะ ไม่ได้ตั้งครรภ์ แต่น้ำหนักตัวพุ่งพรวดพราด หน้ามัน สิวเห่อ แถมยังมีหนวด ขนดกตามแขน ขา และลำตัว อาจเป็นเพราะฮอร์โมนที่ผิดปกติไปเนื่องจากมีถุงน้ำในรังไข่ (Polycystic Ovary Syndrome: PCOS) ก็ได้ ควรหยุดความเครียด

หมั่นออกกำลังกายซะบ้าง แต่หากจะกินยาปรับฮอร์โมนต้องให้หมอจัดให้เท่านั้น และถ้าคุณอ้วน สิ่งแรกที่ต้องทำก็คือลดน้ำหนักให้ได้บางคนเมื่อผอมลงการทำงานของระบบฮอร์โมนก็จะกลับมาใกล้เคียงกับปกติ

คนที่มีปัญหาผิวแห้งแตกเหมือนเกล็ดปลา เมื่อผิวแห้งหนักแม้ทาโลชั่นบำรุงก็ยังแตก อาจเป็นสัญญาณเบื้องต้นบ่งบอกว่าร่างกายของคุณกำลังขาดอาหารกลุ่มกรดไขมันจำเป็น หรือไม่ก็อาจมีอะไรที่รุนแรงกว่านั้น เช่น มะเร็งในเม็ดเลือด หรือเกิดการติดเชื้อบางอย่างขึ้นกับร่างกาย

วิธีการแก้ไขเบื้องต้น ทาครีมชุ่มชื้นอย่างสมำเสมอ เลี่ยงการอาบนำร้อนจัด ลองรับประทานน้ำมันปลา ถั่ว อะโวคาโด และเมล็ดพืชต่างๆ ที่อุดมไปด้วยกรดไขมันจำเป็นเพิ่มมากขึ้น แต่หากอาการรุนแรงมาก ผิวแตกระแหงเหมือนดินหน้าแล้งก็ไปให้คุณหมอช่วยจะดีที่สุด

ถ้าเกิดเป็นปื้นดำๆ ขึ้นเหมือนขี้ไคล แต่ขัดไม่ออก อยู่รอบลำคอและบริเวณรอยพับในร่างกายนี้ เรียกว่า Acanthosis Nigricans เกิดการที่เซลล์แบ่งตัวผิดปกติ อาจบ่งบอกว่าระดับน้ำตาลในเลือดของคุณสูงและมีแนวโน้มว่าโรคเบาหวานกำลังจะถามหาและนำหนักตัวเกิน ดังนั้นการลดอาหารหวาน มัน เค็ม รวมถึงการลดน้ำหนักตัวลงจะช่วยได้มาก

ถ้าเกิดมีไฝโผล่ขึ้นมา และโตขึ้นเรื่อย ๆ นี่อาจจะเป็นไฝมะเร็งก็ได้ มะเร็งผิวหนังส่วนใหญ่มักจะพบในคนต่างชาติฝั่งยุโรปผมสีทอง ดวงตาสีฟ้า แต่คนไทยก็มีโอกาสเป็นโรคนี้เหมือนกัน แต่พบค่อนข้างน้อย เวลาเจอมักจะมาถึงมือแพทย์ในระยะสุดท้ายทุกที ทั้งที่ถ้าสังเกตเห็นแต่เนิ่นๆ จะได้รักษาอย่างทันท่วงที

ดังนั้นจึงควรหมั่นสังเกตดูให้ทั่วตัว ไฝพวกนี้อาจจะไปขึ้นบนใบหน้า ปลายแขน ปลายขา หรือแผ่นหลังก็ได้ ไฝอันตรายพวกนี้จะไม่เป็นวงกลมสมมาตร มีสีดำเข้มชัด หรือสีไม่สมำเสมอ ตรงกลางนูนหนาขึ้น และจะขยายขนาดโตขึ้นเร็วมาก

คนไหนที่เส้นลายมือดำขึ้นอย่างชัดเจน รวมไปถึงสีผิวที่คล้ำขึ้นทั้งๆ ที่ไม่ได้ตากแดด เกิดจากเม็ดสีบริเวณเส้นลายมือและผิวหนังที่มากขึ้น อาจเกิดจากการกินยาบางอย่าง เช่น ยาลดความดันหรือยาโรคหัวใจ หรือไม่ก็เป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าต่อมหมวกไตสร้างฮอร์โมนได้น้อยกว่าปกติ แบบที่เราเรียกกันว่า Addison’s Disease การวินิจฉัยโรคนี้จะแน่ชัด ต้องทำการตรวจเลือด เพื่อดูระดับฮอร์โมน โซเดียม โพแทสเซียม และน้ำตาลในเลือด หากป่วยด้วยโรคนี้ต้องได้รับการรักษาอย่างจริงจังโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ในคนที่คันทั้งตัวจนนอนแทบไม่ได้ ทั้งๆ ที่ไม่มีผื่นแพ้ หรือเป็นลมพิษ แต่คุณกลับคันไปทั้งตัวจนรบกวนการนอน หรือมีอาการคัน หลังจากการอาบน้ำ อาจจะเป็นเพราะมีของเสียสะสมในร่างกาย เนื่องจากตับหรือไตทำงานไม่ปกติ และยังเป็นอาการแสดงเบื้องต้นของมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้ด้วย

ดังนั้นควรจะเช็คให้แน่ใจว่าต้นเหตุไม่ได้เกิดมาจากแค่ผิวแห้งธรรมดาและอาจคลำพบก้อนที่บริเวณต่างๆ เช่น ที่คอ รักแร้ หรือ ขาหนีบ โดยก้อนที่เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองนั้น มักไม่เจ็บต่างจากการติดเชื้อทั่วไป

คนที่ตัวเหลือง มือเหลือง เท้าเหลือง แต่ตายังไม่เหลือง วิเคราะห์ได้ว่า หากคุณรับประทานผลไม้สีเหลือง ประเภท มะละกอ ฟักทอง เยอะ เบต้าแคโรทีนในผลไม้เหล่านี้ จะทำให้ตัวเหลืองได้ เพียงแค่หยุดกินสักพักก็จะหายไปเอง บางครั้งการดื่มน้ำมะเขือเทศเป็นกล่องๆ บางคนอาจจะไม่เหลือง แต่แดงไปทั้งตัวก็มีเหมือนกัน อันนี้ไม่อันตรายแน่นอน

กรณี ไฝ/ขี้แมงวันขึ้นเกิดขึ้นได้เรื่อยๆ อาจจะเป็นเพราะคุณตากแดดมากเกินไป หรือไม่ก็ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง ตราบใดที่ลักษณะของมันยังเป็นรูปสมมาตรขนาดไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปก็ไม่มีอะไรต้องกังวล

ถ้าผมกับเล็บก็บอกโรคได้ หากจู่ ๆ ผมเกิดร่วงเยอะขนาดแค่ลูบก็หลุดออกมา 6–7 เส้น เล็บงอเป็นรูปช้อน หนา หรือมีจุดสีขาวๆ อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าคุณมีฮอร์โมนไทรอยด์ในร่างกายสูงหรือต่ำเกินไป ยิ่งถ้ามีอาการน้ำหนักลดลง เหงื่อออกง่าย ใจสั่นร่วมด้วยล่ะก็รีบไปพบแพทย์จะดีกว่า

ทั้งนี้เพื่อเป็นการเผยแพร่ กว้างขวาง ถูกต้อง ตามหลักวิชาการ และให้การสนับสนุน ส่งเสริม การวิจัยและเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน ทางสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย จึงได้จัดกิจกรรมตอบคำถามด้านสุขภาพและผิวพรรณความงาม และโรคผิวหนังชนิดต่าง ๆ ให้กับประชาชนผู้สนใจทั่วไป

โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย จะให้บริการตอบคำถามเกี่ยวกับปัญหาทางผิวหนัง ในระบบอีเมล์ แก่ประชาชนทุกท่าน ซึ่งสามารถส่งคำถามมาได้ที่อีเมล์ [email protected] หรือผู้สนใจทั่วไปสามารถเข้าไปศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ www.dst.or.th